اصطلاحات مفید پزشکی

[raz72592]

تومور مثانه عبارت است از رشد يك بافت غير طبيعي در مثانه كه در آن تقسيم سلول ها به طور مهار گسيخته اي انجام مي گيرد و كنترلي بر آن وجود ندارد. تومور ممكن است خوش خيم يا بدخيم باشد. اگر تومور بدخيم باشد، امكان دارد به گره هاي لنفاوي ، استخوان ، كبد، و ريه ها گسترش يابد.
تومورهاي مثانه در افراد بالاي ۵۰ سال شايع تر است و ضمناً شيوع آن در مردان بيشتر از زنان است .
علايم شايع
در مراحل اوليه ، معمولاً علامتي وجود ندارد.
وجود خون در ادرار
سوزش ادرار
تعداد دفعات ادرار زياد مي شود، اما در هر بار حجم ادرار كم است .
درد در ناحيه لگني
كاهش وزن بدون توجيه (علامتي كه در مراحل آخر ظاهر مي شود).
علل
ناشناخته است . در برخي موارد، حدس زده مي شود كه مواجهه با عوامل سرطانزاي محيطي عامل ايجاد تومور باشد.
عوامل افزايش دهنده خطر
كشيدن سيگار
سابقه خانوادگي تومور مثانه
مواجهه با نفتيل آمين ها (رنگ هاي حاوي آنيلين ) يا مواد شيميايي مورد استفاده در ساخت لاستيك
پيشگيري
از مواجهه با مواد خطرناك شيميايي يا عوامل خطرناك محيطي خودداري كنيد. با انجام اقدامات حفاظتي در اين گونه صنايع و بررسي منظم كساني كه در گذشته با اين خطرات مواجه بوده اند، بروز تومور مثانه كمتر شده است .
اگر سيگار مي كشيد، آن را ترك كنيد.
عواقب مورد انتظار
درمان تومور مثانه ، زماني كه زود تشخيص داده شود، اغلب موفقيت آميز است ، اما عود آن شايع و بنابراين بررسي هاي منظم ، بعد از درمان ضروري است .
چنانچه از عمر تومور مدتي طولاني گذشته باشد، درمان نتيجه خوبي ندارد.
عوارض احتمالي
عفونت در مثانه يا كليه ها. علايم در اين حالت عبارتند از كمردرد، تب و استفراغ
انسداد ادراري
درمان
اصول كلي
آزمايشات پزشكي كه براي تأييد تشخيص انجام مي گيرند عبارتند از: آزمايش ادرار، سيستوسكپي (بررسي داخل مثانه با كمك لوله اي كه سر آن منبع نوري و دوربين ويديويي قرار دارد)، و عكس برداري از مثانه و مجاري ادراري
جراحي براي برداشتن تومور. اگر تومور بدخيم باشد، امكان دارد به هنگام جراحي ، داروهاي ضد سرطان در مثانه ريخته مي شوند. عمل جراحي ممكن است شامل تغيير مسير ادرار نيز باشد.
راديوتراپي (اشعه درماني )
داروها
داروهاي ضد درد در صورت نياز
امكان دارد داروهاي ضد سرطان خوراكي نيز تجويز شوند.
فعاليت
پس از جراحي يا ساير روش هاي درماني و با موافقت پزشك خود، فعاليت هاي عادي خود را از سر گيريد (از جمله فعاليت جنسي ).
رژيم غذايي
هيچ رژيم خاصي توصيه نمي شود.
در اين شرايط به پزشك خود مراجعه نماييد
اگر شما يا يكي از اعضاي خانواده تان علايم تومور مثانه داريد.
اگر دچار علايم جديد و غيرقابل كترل شده ايد. داروهاي مورد استفاده در درمان ممكن است عوارض جانبي به همراه داشته باشند

[raz72592]

سندرم سوزش دهان ( BMS‌) Mouth syndrome Burningبا شيوع ۵/۲ تا ۱/۵ درصد كل جمعيت از شايع ترين علل مراجعه بيماران به كلينيك هاي دندانپزشكي OralMedicne به شمارميرود .
اين سندرم كه با اسامي Stomatodynia، Stomatopyrosis و Oral Dysesthesia نيز شناخته ميشود تعريف مشخصي دارد :
” احساس سوزش دهان در غياب هر گونه ضايعه واضح مخاطي “
Davenport و همكارانش در سال ۱۹۷۸ اين سندرم را به سه درجه Moderate, Mild و Severe تقسيم كرده و باتوجه به علل ايجاد كننده آن ،‌ فرم Moderate را به عنوان شايعترين شكل بيماري تعيين نمودند .
Lamey وLewis نيز براساس تغيير علائم بيماري درطول روز تقسيم بندي جديدي از BMSارائه دادند. (۱۹۸۹ ) :
تيپ I) مبتلايان صبحها علامتي ندارند اما هرچه از روز مي گذرد علائم واضحتر مي شوند به نحوي كه حداكثر علائم عصرها بارز ميگردد.
تيپ II) دراين نوع درتمام طول روز علائم وجود دارند .
در تيپ I و II اصولا” شبها علامتي وجود ندارد .
تيپ III) بروز علائم دراين فرم از بيماري متناوب بوده و به فاصله هرچند روز يك بار علائم واضح در تمام طول شبانه روز احساس ميشود . در فواصل حملات عود ،‌ بيماري علامتي ندارد .
ليمي ولوئيس شايعترين علل ايجاد تيپ I تا III بيماري را ، صرفنظر از عوامل عصبي ،‌ به ترتيب كمبودهاي تغذيه اي ،‌ علائم جسماني اضطراب مزمن و حساسيت غذايي Food Allergy دانسته اند .
* علائم
۱- احساس سوزش درمخاط دهان كه بيشتر درنوك و دوسوم قدامي زبان متمركزاست . بررسي هاي جديد نشان داده اند كه تحمل به گرما درمخاط زبان اين بيماران كاهش يافته است . سوزش مخاط دهان بعد از زبان در كام سخت ولبها شايعتر است .
۲- احساس خشكي دهان در نيمي از بيماران وجود دارد .
۳- احساس مزه فلزي دردهان كه در ۳۰% بيماران گزارش شده است.

[raz72592]

* فاكتورهاي موثر درايجاد BMS
الف) فاكتورهاي موضعي :
۱- زبان جغرافيايي : اصولا” Geographical Tongue با علامت مشخصي همراه نيست اما درپانزده درصد كساني كه زبان جغرافيايي دارند اين سندرم نيز مشاهده ميشود . ۲- كانديدياز دهاني حلقي : بررسي جديد نشان داده اند كه در مبتلايان به BMS رشد گونه هاي كانديدا و باسيلهاي كلي فرم در محوطه دهان بيشتر ازافراد عادي است .
۳- دندان هاي مصنوعي نامناسب وواكنش هاي آلرژيك به مواد مورد استفاده دردندانپزشكي
ب )فاكتورهاي سيستمي :
۱- يائسگي : يك بررسي در استراليا نشان داده كه بين منوپوز و BMS در ۴۳% موارد همراهي وجود دارد (قبلا نيز چنين ارتباطي بين BMS و اووفركتومي گزارش شده بود ) اما جايگزيني استروژن در بهبودي BMS تاثيري نداشته است .
۲- ديابت : ۳۹% بيماران مبتلا به سندرم سوزش دهان ،GTT غير عادي دارند . به نظر مي رسد كه وقوع Xerostomia و شيوع كانديدياز دهان دربيماران ديابتي زمينه را براي بروز BMS فراهم مي سازد .
۳- بيماريهايي كه با گزروستومي همراهند : نظير سندرم شوگرن وصدمات غدد بزاقي دراثر رادياسيون
۴- استفاده از ديورتيكها و مصرف دخانيات
۵- بيماريهايي كه با آتروفي پرزهاي زبان همراهند نظير كم خوني فقر آهن ، آنمي پرنيسيوز وكم خوني ناشي از كمبود فولات.
۶- فاكتورهاي رواني (Psychic) : اصولا” دربيماران مبتلا به BMS ،‌ افسردگي ، اختلالات خواب و اضطراب (‌به خصوص با اين تصور كه بيماريشان نوعي سرطان است ) شايعتر است .
براساس يك مطالعه فوق حوادث ناگوار ( به خصوص مرگ عزيزان ) مي تواند باعث عود حملات بيماري گردد( در ۳۳ تا ۸۲ درصد موارد ) .
* تشخيص
درمواجهه با اين بيماران ابتدا بايد شرح حال مفصلي از سوابق بيماريهاي حفره دهان وامراض سيستمي مرتبط با BMS به دست آورد وسپس معاينات دندانپزشكي انجام داد . آزمايش هاي لازم شاملFBS ،CBC ، اندازه گيري ميزان ويتامينهاي B۱۲, B۶, B۲, B۱ آهن وفولات سرم ،‌ بررسي آلرژن هاي دهاني و كشت قارچ هستند .
* درمان
شامل چند جزء‌ است :
۱- حذف مواد محرك از عادات غذايي ( مصرف الكل ،‌ جويدن تنباكو ،‌ مصرف دخانيات )
۲- درمان علل مشخص گزروستومي وعفونتهاي موجود BMS ( نظير كانديدياز دهان وحلق )
۳- استفاده از آب سيب خنك به عنوان دهانشويه يا استفاده از مخلوط يك قاشق مرباخوري ديفن هيدرامين ويك قاشق مرباخوري شربت كائولين پكتين درده سي سي آب كه بيمار بايد چند دقيقه اين مخلوط را دردهان نگهدارد وبعد بيرون بريزد .
۴- برخي از محققان استفاده از درمان جايگزيني با استروژن را در بيماران يائسه موثر مي دانند .
۵- درمواردي كه علت عضوي واضحي براي بيماري كشف نشود استفاده از آمي تريپ تيلين ( ۷۵ تا ۱۵۰ ميلي گرم در روز ) همراه باChlordiazepoxide ( ده ميلي گرم دو بار در روز ) توصيه شده است ، برخي از مولفان كلونازپام ،‌ فلوكستين وداكسپين را نيز دردرمان موثر دانسته اند .

[raz72592]

تب روماتيسمي يك عارضه التهابي عفونت با استرپتوكك گروه آ كه بسياري از اعضاي بدن ، به خصوص مفاصل و قلب را درگير مي سازد. عفونت هاي استرپتوكوكي مسري است ولي تب روماتيسمي حالت مسري ندارد. اين بيماري هم كودكان و هم بزرگسالان را مي تواند مبتلا سازد.
علايم شايع
التهاب مفصلي با مشخصات درد، قرمزي ،تورم و گرمي ، كه مي تواند از مفصلي به مفصل ديگر نقل مكان كند.
شايعترين مفاصل درگير عبارتند از مچ دست ، آرنج ، زانو و مچ پا. التهاب مفصلي معمولاً در عرض ۱۴-۱۰ روز فروكش مي كند ولي بدون درمان ، ساير مفاصل نيز ممكن است درگير شوند.
- تب
- خستگي
- رنگ پريدگي
- -بي اشتهايي
- احساس ناخوشي عمومي
- درد شكم
- درد سينه
- بثورات پوستي اندك بر روي شكم ، سينه و پشت
- برآمدگي هاي زيرپوستي كوچك بدون درد در نواحي استخواني نظير آرنج و زانو
- حركات غيرارادي اندام هاي تحتاني و فوقاني (كره )
در صورت درگيري قلب :
- كوتاهي نفس
- احتباس مايع كه باعث ورم پا و پشت مي گردد.
- تندي ضربان قلب ، به خصوص هنگام خوابيدن
علل
تب روماتيسمي از يك عفونت استرپتوكوكي قبلي (معمولاً عفونت گلو) كه ۶-۱ هفته قبل از بروز علايم تب روماتيسمي رخ مي دهد ناشي مي گردد. اين اختلال ، يك اختلال خودايمني است كه در آن پادتن هاي توليدشده بر ضد باكتري استرپتوكوك بر ضد مفاصل و قلب نيز واكنش نشان مي دهند.
عوامل افزايش دهنده خطر
تغذيه نامطلوب
سابقه خانوادگي تب روماتيسمي
زندگي در شرايط پرجمعيت يا غيربهداشتي
داشتن استعداد ابتلاي عفونت هاي تنفسي فوقاني
عفونت هاي استرپتوكوكي درمان نشده يا ناقص درمان شده
پيشگيري
در مورد هر نوع عفونت گلو به خصوص در كودكان كشت گلو از نظر استرپتوكوك بايد انجام شود.
درمان آنتي بيوتيكي فوري هر عفونت استرپتوكوكي ، از جمله عفونت هاي پوستي . عفونت هاي استرپتوكوكي بايد با آنتي بيوتيك (معمولاً پني سيلين ) خوراكي به مدت ده روز يا تزريق نوع طولاني اثر آن درمان شوند.
عواقب موردانتظار
عفونت هاي استرپتوكوك معمولاً با درمان قابل علاج هستند. تب روماتيسمي قابل درمان است ولي قابل علاج (درمان قطعي ) نيست . اين عارضه در عرض ۱۲-۲ هفته فروكش مي نمايد. در بعضي موارد، تب روماتيسمي ممكن است به دريچه هاي قلبي آسيب بزند. دريچه آسيب ديده را مي توان با جراحي تعويض كرد. در موارد نادر تب روماتيسمي حتي با درمان مي تواند كشنده باشد.
عوارض احتمالي
آسيب دايمي دريچه هاي قلب كه منجر به نارسايي احتقاني قلب مي گردد.
حملات بعدي تب روماتيسمي حاد در پي عفونت مجدد با استرپتوكوك

[raz72592]

درمان اصول كلي
بررسي هاي تشخيصي ممكن است شامل آزمايش هاي خون ، كشت گلو و نوار قلب و راديوگرافي قفسه سينه و قلب باشد. هيچ آزمون اختصاصي براي تشخيص تب روماتيسمي وجود ندارد.
در موارد خفيف ، مراقبت در منزل كافي است ولي در موارد شديد ممكن است بستري در بيمارستان لازم باشد.
درجه حرارت بيمار و تعداد نبض او را روزانه اندازه گيري كرده و براي ارايه به پزشك ثبت نماييد.
اگر بيمار گلودرد يا سرفه دارد از يك دستگاه مرطوب كننده با بخار سرد استفاده كنيد. دستگاه مرطوب كننده را هر روز تميز كنيد.
بهداشت دهاني مطلوب مهم است .
داروها
استروييدها (داروهاي ضدالتهابي ) يا آسپيرين براي كاهش التهاب
داروهاي ادرارآور براي كاهش احتباس مايعات
آنتي بيوتيك ها براي مقابله با باقيمانده باكتري هاي استرپتوكوكي . پس از رسيدن تب روماتيسمي به مرحله غيرفعال ، مقدار اندك آنتي بيوتيك ها ممكن است به مدت نامحدود براي جلوگيري از عود بيماري ادامه يابد.
فعاليت
تا هنگامي كه بررسي ها نشان دهد بيماري فروكش كرده است بيمار بايد در بستر استراحت نمايد. مدت استراحت لازم به اين منظور معمولاً ۵-۲ هفته است ولي در برخي موارد به ماه ها استراحت نياز است . مهيا كردن يك لگن يا توالت كنار بستر باعث مي شود كه بيمار مجبور نباشد براي رفتن به توالت از بستر برخيزد.
رژيم غذايي
رژيم مايعات با غذاهاي نرم در مراحل اوليه بيماري كه به تدريج به يك رژيم عادي غني از پروتئين ، كالري و ويتامين ها تغيير داده مي شود.
رژيم غذايي كم نمك در صورتي كه بيمار دچار كارديت (التهاب قلب ) باشد، توصيه مي شود.
در اين شرايط به پزشك خود مراجعه نماييد
اگر شما يا كودك شما داراي علايم تب روماتيسمي باشد.
بروز علايم زير در طي درمان :
ـ ورم پا و پشت
ـ كوتاهي نفس
ـ استفراغ يا اسهال
ـ سرفه
ـ درد شديد شكم
ـ تب
- اگر دچار علايم جديد و غيرقابل توجيه شده ايد. داروهاي تجويزي ممكن است با عوارض جانبي همراه باشند.

[raz72592]

غده تيروئيد:
تيروئيد، غده كوچكي است كه جلوي گردن قرار گرفته و هورمونهاي تيروييد را توليد و ترشح مي‌كند. اين غده به شكل پروانه‌اي است كه بالهاي آن در طرفين ناي گسترش يافته است.
اگر اين غده دچار اختلال شود نمي‌تواند عملكرد مناسبي داشته باشد.
بيماري كم كاري تيروييد يعني زماني كه غده تيروييد قادر به توليد هورمون كافي نيست و در بيماري پركاري تيروييد اين غده بسيار فعال است و بيش از حد هورمون ترشح مي‌كند.
آگاهي معلمان، والدين، مربيان بهداشت از اختلالات غده تيروييد بسيار اهميت دارد.
خصوصاً والديني كه داراي سابقه خانوادگي مشكلات تيروييد هستند، بايد نسبت به اين مسائل هوشيارتر باشند زيرا برخي از اين اختلالات ارثي هستند.
مشكلات تيروئيد در كودكان و نوزادان
زماني كه غده تيروييد به درستي كار نكند. علائم و نشانه‌هاي مختلفي در كودكان همانند بزرگسالان بروز مي‌كند. اين اختلال از رشد كودكان تأثير مي‌پذيرد بطوري كه رشد آنها سبب فعاليت بيش از حد و يا كاهش فعاليت غده تيروييد مي‌شود.
مشكلات تيروييد در كودكان سخت‌تر از بزرگسالان شناخته مي‌شود، زيرا كودكان قادر به تشخيص علائم بيماري و بيان شكايات خود نيستند، حتي در كودكان بزرگتر هم علائم جسمي و رواني ناشي از بيماري، طبيعي بنظر مي‌رسد.
علائم آشكار بيماري تيروييد زماني بروز مي‌كند كه غده تيروييد رشد بيش از حد و قابل مشاهده‌اي داشته باشد، كه اصطلاحاً گواتر خوانده مي‌شود. گواتر در هر سني ديده مي‌شود. اما در دختران سنين بلوغ شايعتر است.
البته ممكن است بزرگ شدن غده تيروييد در جلوي گردن مشخص نباشد. اگر كودك نشانه‌هايي از اختلال غده تيروييد را دارد بايد بدانيد كه در رابطه با اين علائم چه حس‌هايي را تجربه مي‌كند؟ و بايد چه علائمي را در او جستجو كرد؟
علائمي را كه بايد در كودكتان جستجو كرد بستگي به افزايش يا كاهش عملكرد غده تيروييد دارد. همينطور يكي از عوامل مربوطه رشد كودك شماست كه عملكرد تيروييد را تحت تأثير قرار مي‌دهد.
كم كاري تيروييد مادرزادي
وقتي نوزادي با كم كاري تيروييد متولد مي‌شود، ممكن است در بدو تولد طبيعي به نظر برسد. اغلب اين نوزادان زردي يا يرقان پيدا مي‌كنند اما اين تغيير به آهستگي صورت مي‌گيرد. در روزها و هفته‌هاي بعد، اين نوزادان ممكن است علائمي مثل كسالت، خواب‌آلودگي، صداي گريه خشن و گرفته، يبوست، گرفتگي بيني، صورت پف‌آلود داشته باشند كه ناشي از نوعي كم‌كاري تيروئيد بنام كرتينيسم مي‌باشد.
اگر اين كودكان در نخستين روزهاي پس از تولد درمان نشوند، آسيب‌هاي مغزي و عقب‌ماندگي‌هاي ذهني ماندگاري ايجاد مي‌شود. خوشبختانه، در صورت تشخيص و درمان به موقع مي‌توان از آسيب‌هاي جدي جلوگيري نمود.
بنابراين مسئله مهم، تشخيص هرچه سريعتر اين اختلال است كه با يك آزمايش خون در بدو تولد مشخص مي‌شود.
كم كاري تيروييد اكتسابي:
اگر غده تيروييد كودك كم‌كار باشد (گاه به دليل التهاب مزمن تيروييد) علائمي مثل كسالت و خستگي با وجود خواب كافي در آنها مشاهده مي‌شود.
يكي از اولين علائم كم‌كاري، كند شدن عملكرد تيروييد و كندي قابل توجه الگوي رشد اين كودكان مي‌باشد. در هر فرد يكي و يا بيشتر از اين علائم از قبيل: عقب ماندگي رشد، ضعف، فراموشي، موهاي خشك و خشن، صورت و چشمهاي پف‌آلود، يبوست، كندي ضربان، پوست خشك، عدم تحمل سرما، افزايش وزن و گواتر مورد توجه قرار مي‌گيرد.
پركاري غده تيروييد در نوزادان
يكي از نادرترين اختلالات غده تيروييد پركاري آن در نوزادان مي‌باشد. اين وضعيت در نوزاداني كه مادران آنها در طول دوران بارداري پركاري تيروييد داشته‌اند، بندرت رخ مي‌دهد.
علائم و نشانه‌هاي پركاري تيروييد در نوزادان شامل: گواتر (بزرگي غده تيروييد)، تولد زودرس، تب، قرمزي صورت، تپش قلب، فعاليت و بيقراري مي‌باشد.
اگر بيماري خفيف باشد ممكن است نياز به درمان خاصي پيدا نكند و خود به خود به حالت طبيعي بازگردد. اما اگر اختلال، كودك را به واقع بيمار كرده باشد درمان بايد صورت گيرد و يا داروهاي ضد تيروييدي مورد نياز است.
بنابراين براي هر خانم بارداري كه سابقه پركاري تيروييد دارد، مشاوره با پزشك مربوطه در طول دوران بارداري بسيار ضروري است.
پركاري غده تيروييد در كودكان:
با افزايش فعاليت غده تيروييد، علائم و نشانه‌هايي در كودكان همانند بزرگسالان بروز مي‌كند.
مي توان تپش قلب كودكان را حتي زماني كه او در حال استراحت است حس كرد و همين طور مي‌توان به ميزان فعاليت او (بي قراري و پرتحركي، عدم توانايي در بخواب رفتن) توجه نمود.
نشانه رشد سريع اين كودكان، كوچك شدن لباسهاي آنان است كه بايد مورد توجه والدينشان قرار گيرد. والدين و معلمان مدارس معمولاً توجه و دقت بسيار كمي در اين موارد بر روي كودكان دارند.
اما علائمي چون لرزش دست كه سبب بدخط نوشتن مي‌شود و يا ضعف عضلات شانه و ران در هنگام بازي و ورزش بسيار قابل اهميت است.
در هنگام پركاري غده تيروئيد يك و يا بيش از يكي از علائم عصبانيت، كج خلقي و زودرنجي، اختلال خواب، افزايش تعريق، عدم تحمل گرما، كاهش وزن غير منتظره، چشمان بيرون زده، خيره نگاه كردن، گواتر، تپش قلب سريع، افزايش اشتها، افزايش حركات دودي روده، دستان گرم و مرطوب و لرزش انگشتان در اين افراد ديده مي‌شود.
درمان كم‌كاري غده تيروييد:
اگر اختلال غده تيروييد به دليل كاهش هورمونهاي آن باشد به سادگي با جايگزيني داروهاي حاوي هورمونهاي تيروييد قابل درمان است.
عملكرد غده تيروييد بايد مكرراً در طي دوران رشد آزمايش شود و بسته به نتيجه آن دوز دارو ممكن است تغيير كند.
درمان پركاري غده تيروييد:
اگر گواتر (بزرگ شدگي غده تيروييد) سبب پركاري غده تيروييد شده باشد، سه راه درماني وجود دارد:
درمان دارويي:
اين داروها از ساخته شدن هورمونهاي تيروييد جلوگيري مي‌كنند كه نهايتاً سبب از بين رفتن علائم بيماري ظرف ۶ تا ۸ هفته مي‌شوند.
درمان بايد راديواكتيو:
اين ماده وارد غده تيروييد مي‌شود و سبب عدم فعاليت آن در جهت توليد بيش از اندازه هورمونهاي تيروييد مي‌گردد. با اين روش علائم ظرف ۶-۳ ماه برطرف مي‌شوند.
در بيشتر بيماران مصرف داروهاي جايگزين هورمونهاي تيروييد پس از اين شيوه لازم مي‌باشد.
جراحي:
برداشتن غده تيروييد توسط جراحي سبب متوقف شدن توليد بيش از اندازه هورموناي تيروييد مي‌شود، در بيشتر بيماران، مصرف داروهاي جايگزين هورمونهاي تيروييد پس از اين شيوه لازم مي‌باشد.

[raz72592]

آشنايي با غده تيروئيد
غده ی تیروئید، غده ی پروانه ای شکل کوچکی است که در جلوی گردن قرا ر دارد. این غده علیرغم کوچکی اندازه اش، نقش بسیار عمده و حیاتی در سلامت کل بدن دارد. غده تیروئید مسوول تولید و ترشح هورمون هایی به نام های تیروکسین و تری یدوتیرونین است، که میزان سوخت و ساز بدن یا سرعت مصرف انرژی و سرعت رشد و بلوغ را تنظیم می کنند.
به طور کلی ترشح منظم این هورمون ها بسیاری از اعمال و ساختار بدن را از میزان ضربان قلب گرفته تا ساختار پوست ، تحت تأثیر قرار می دهد. به علاوه هورمون کلسیتونین که در سوخت وساز کلسیم و فسفر شرکت می کند، از این غده ترشح می شود. عملکرد طبیعی غده ی تیروئید به عوامل متعددی از جمله عملکرد صحیح هیپوتالاموس، غده هیپوفیز، دریافت کافی ید و تبدیل هورمون تیروکسین به تری یدو تیرونین بستگی دارد .
هنگامی که هر یک ا ز عوامل فوق به هر دلیلی، از تعادل خارج شوند، فرد، متبلا به پرکاری یا کم کاری تیروئید خواهد شد. اختلال در میزان تولید و ترشح هورمون های تیروئید از شایع ترین بیماری های مربوط به غده ی تیروئید است.
پرکاری تیروئید در بین زنان شایع تر از مردان (۴ به ۱) است و بیش تر در سنین ۴۰-۲۰ سالگی بروز می کند.
پرکاری تیروئید (هیپرتیروئیدیسم)
شایع ترین علت این عارضه (۸۵ درصد موارد) بیماری گریو است، که ناشی از تحریک بیش از حد غده ی تیروئید توسط سیستم ایمنی است. مصرف بیش از اندازه ی هورمون تیروئید یا داروهای حاوی هورمون تیروئید، فعالیت بیش از حد ندول های غده ی تیروئید و همچنین التهاب تیروئید که باعث ذخیره شدن و ترشح مقدار زیادی هورمون در خون می شود از سایر عوامل ابتلا به پرکاری تیروئید هستند.
پرکاری تیروئید در بین زنان شایع تر از مردان (۴ به ۱) است و بیش تر در سنین ۴۰-۲۰ سالگی بروز می کند. افزایش ترشح هورمون های تیروئید می تواند سطح متابولیک بدن را ۱۰۰-۶۰ برابر افزایش دهد. این امر باعث بروز دامنه ی وسیعی از علائم زیر می شود.
علایم پرکاری تیروئید
کاهش وزن سریع ( علی رغم افزایش اشتها و حتی مصرف زیاد غذا)، بی حوصلگی و تحریک پذیری شدید، کاهش تمرکز، ایجاد حالات و تنش های عصبی، اضطراب و نگرانی ، اختلال خواب، افزایش- ضربان قلب و تپش قلب به دنبال انجام کارهای معمول، افزایش فشار خون، تعریق بیش از حد، ضعف عضلانی، لرزش و تنشهای غیرارادی،( خصوصاً در دستان و انگشتان) مشکلات بینایی و بیرون زدگی غیر طبیعی کره ی چشم یا اگزوفتالمی، گواتر یا بزرگ شدن غده ی تیروئید، افزایش حساسیت و تحریک پذیری نسبت به گرما، تغییر حرکات طبیعی روده ی بزرگ،( اسهال و یبوست) و ریزش مو .
درمان
این بیمار به محض تشخیص، باید تحت درمان قرار گیرد. معمولاً از ید رادیواکتیو، داروهای ضد تیروئید و در برخی موارد ازروش های جراحی برای برداشتن بخشی از غده، استفاده می شود. در هر یک از این روش های درمانی، تغییر شیوه ی زندگی، تغییر و اصلاح رژیم غذایی و تطابق فعالیت می توانند نقش بسیار مهمی در جهت بهبودی بیمار داشته باشد.
رژیم غذایی در پرکاری تیروئید (هیپرتیروئیدیسم)
۱- از آنجا که میزان انرژی مورد نیاز در این شرایط ۶۰-۵۰ درصد درصد افزایش می یابد، بیماران باید از رژیم پرکالری (حدود ۴۰ کیلوکالری به ازای هر کیلوگرم وزن بدن) استفاده نمایند. بهتر است بیماران تعداد وعده های غذایی را افزایش دهند و در مقابل، از حجم هر وعده مقداری کم کنند.
۲- دریافت پروتئین نیز باید بین ۷۵/۱ – ۱ گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن افزایش یابد. گنجاندن تخم مرغ، گوشت قرمز، گوشت ماکیان و ترکیب غلات و حبوبات در رژیم غذایی برای تأمین نیاز پروتئینی توصیه می شود. در صورت تخلیه ی ذخایر پروتئینی بدن، استفاده از مکمل های پروتئینی به ویژه قبل و بعد از عمل جراحی زیر نظر متخصص تغذیه، می تواند مفید باشد.
۳- با توجه به افزایش نیاز به ویتامین ها، استفاده از مکمل ویتامین C، ویتامین B کمپلکس خصوصاً ویتامین های B۱ ، B۲ ، و B۱۲ همراه رژیم غذایی بسیار مفید می باشد. به طور کلی استفاده از مولتی ویتامین و مولتی مینرال توصیه می شود. منابع غذایی ویتامین های فوق که باید در رژیم غذایی این بیماران گنجانده شوند عبارت اند از: انبه، مرکبات ، کیوی ، شیر و فرآورده های آن، سبزیجات سبز رنگ، جوانه ی حبوبات و ماهی .
به نظر می آید مقادیر زیاد ویتامین A باعث مهار عملکرد غده ی تیروئید و بهبود علایم بیماری گریو می شوند. مکمل ویتامین C نیز برای بهبود علایم و شرایط متابولیکی مفید است. لازم است بدانید دریافت غیرضروری ویتامین ها در بدن مانند دارو، اثر خواهند کرد و می توانند اثرات جانبی متعددی بر سلامت شما داشته باشند.
۴- از مصرف زیاد ید پرهیز شود. لازم به ذکر است از آن جا که بعضی از مکمل های ویتامینی و مواد معدنی، دارای مقادیری ید نیز هستند، مبتلایان به پرکاری تیروئید، باید از مصرف این قبیل مکمل ها و هرگونه مکمل ید پرهیز کنند. در ضمن از مصرف برخی غذاهای دریایی، علف ها و جلبک های دریایی هم که غنی از ید هستند، باید اجتناب نمایند.
۵- مصرف کلیه ی غذاها و نوشیدنی های تحریک کننده مانند شکلات، نوشیدنی های کافئین دار( مانند چای ، قهوه ، کولا) و همچنین کشیدن سیگار باید در این بیماران محدود شود.
۶- از گواتروژن های طبیعی استفاده شود. منظور از گواتروژن ها ترکیباتی هستند که باعث کاهش عملکرد غده ی تیروئید می شوند. بنابراین استفاده از آنها به هنگام پرکاری تیروئید موثر خواهد بود. منابع عمده ی گواتروژن ها عبارت اند از: سبزیجات خانواده ی کلم ،(از قبیل کلم ، گل کلم، کلم قمری، کلم بروکلی و بروکسل) اسفناج، شلغم ، گلابی ، هلو، همچنین بادام زمینی و سویا . جالب است بدانید ترکیبات گواتروژن به دنبال حرات از بین می روند.
نسبت به دریافت توام گواتروژن های طبیعی با داروهای ضد تیروئید باید کاملاً احتیاط نمود، زیرا این ترکیبات می توانند باعث افزایش عوارض جانبی داروها شوند. البته همان طور که اشاره شد پخت مواد غذایی فوق می تواند این اثرات را کاهش دهد. سایر سبزیجات مفید در هیپرتیروئیدیسم عبارت اند از: هویج ، کرفس، فلفل سبز، جعفری، تره آبی، زردآلو ، سیب ، زغال اخته، گریپ فورت و آناناس.
با توجه به این که سوخت و ساز کلسیم در مبتلایان به بیماری گریو تغییر می کند این افراد بیشتر در معرض پوکی استخوان (استئوپروز) قرار دارند. بنابراین مصرف مکمل کلسیم زیر نظر متخصص می تواند مفید باشد.
در شرایطی که فرد مشکل کلیوی یا قلبی خاصی نداشته باشد، مصرف روزانه ی ۴-۳ لیتر آب در روز توصیه می شود. در بعضی از بیماان مبتلا به اگزوفتالمی نیز شاید مجبور به محدود کردن مقدار مایعات و نمک دریافتی باشیم.

[raz72592]

مسموميت با سرب بالا بودن سطح سرب كه يك فلز فاقد ارزش بيولوژيك شناخته شده در بدن است . سرب در همه جا يافت مي شود (در هوا مثلاً در اثر دود اتومبيل ، بر روي زمين ، در خانه ها و در اشياء مختلف ). مقدار كمي سرب به بدن همه افراد وارد مي شود كه معمولاً مشكلي ايجاد نمي كند. مقدار خيلي زياد سرب در بدن مي تواند پيامدهاي ناگواري به دنبال داشته باشد. در اين شرايط تقريباً همه اعضاي بدن ، به ويژه كليه ها و دستگاه عصبي مركزي درگير مي شوند.
علايم شايع
اغلب بدون علامت بوده يا در مراحل ديررس ، علايم ايجاد مي گردند.
مسموميت خفيف تا متوسط :
لرزش ؛ اختلالات خواب
اختلال در تمركز
سردرد؛ استفراغ ؛ كاهش وزن
ناراحتي شكمي
رنگ پريدگي ، خستگي ، خواب آلودگي
تغييرات رفتاري (مثلاً تحريك پذيري )
مسموميت شديد:
احساس طعم فلزي در دهان
ضعف يا فلج عضلاني
كرامپ هاي شديد؛ سفتي جدار شكم
يبوست
مسموميت مغزي يا انسفالوپاتي ناشي از سرب (كه در كودكان شايع تر است ) با علايم تشنج ، اغما و عوارض بلندمدت شامل نقايص عصبي ، عقب ماندگي تكامل ذهني ، پرفعاليتي مزمن
علل
استنشاق غبار يا بخارهاي حاوي سرب ، يا خوردن مواد حاوي سرب . دفع سرب از بدن بسيار آهسته صورت گرفته و بنابراين در بدن و به ويژه استخوان ها تجمع مي يابد.
عوامل افزايش دهنده خطر
كودكان بيشتر در معرض خطر قرار دارند زيرا سد خوني ـ مغزي تا قبل از ۳ سالگي تكامل كافي پيدا نكرده و اين باعث مي گردد تا مقادير بيشتري سرب بتواند وارد دستگاه عصبي مركزي گردد.
رفتارهاي شايع دوران كودكي نظير دست بردن به دهان به طور مكرر و پيكا (خوردن مكرر مواد غيرغذايي ) خطر ورود سرب از طريق دستگاه گوارش را به طور قابل توجهي افزايش دهد.
سكونت يا رفت وآمد در خانه هاي قديمي كه رنگ ديوارهايشان حاوي سرب است .
غبار ناشي از لباس هاي كارگران صنايع سرب
سرب محلول در آب ناشي از لوله هاي سربي يا لوله هاي لحيم شده با سرب
ظروف سراميكي داراي لعاب حاوي سرب به خصوص اگر غذاهاي نوشيدني هاي اسيدي در آنها نگهداري شود.
غذاهاي نگهداري شده در كيسه هاي پشت و رو شده پلاستيكي نان كه داراي نوشته هايي با جوهرهاي رنگي هستند.
خاك و غبار نزديك صنايع سرب
مشاغلي نظير ساخت ظروف سفالي لعاب دار، لحيم كاري با سرب ، نقاش ساختمان ، توليد گلوله هاي سربي ، ساخت شيشه هاي رنگي ، تعمير اتومبيل يا كشتي
تماس شغلي با سرب ـ در مشاغلي نظير لوله كشي ، لوله بُري ، استخراج سرب ، تعمير اتومبيل ، توليد شيشه ، ساخت كشتي ، صنايع چاپ ، توليد پلاستيك ، تصفيه و پالايش سرب ، جوشكاري يا بُرش فولاد، ساختمان سازي ، توليد محصولات لاستيكي ، كار در ايستگاه هاي گاز، توليد باتري ، بازسازي پل
پيشگيري
اندازه گيري سطح سرب خون در همه كودكان در سن ۱۲-۹ ماهگي و اندازه گيري مجدد در ۲ سالگي
بررسي سطح سرب خون براي افراد در تماس شغلي با سرب
مشاوره خانواده درباره منابع احتمالي سرب و روش هاي كاهش مواجهه با سرب .
عواقب مورد انتظار
مسموميت علامت دار سرب بدون هرگونه آسيب مغزي واضح عموماً با درمان بهبود مي يابد، ولي مسموميت مخفي دستگاه عصبي مركزي ممكن است مدت ها تداوم يافته و يا دايمي گردد.
عوارض احتمالي
تماس طولاني مدت با سرب ممكن است منجر به نارسايي مزمن كليه ، نقرس ، و تشكيل يك خط سربي (آبي تيره ) بر روي بافت لثه گردد.
در موارد آسيب مغزي ، اختلالات دايمي (عقب ماندگي ذهني ، اختلالات تشنجي ، كوري ، ضعف عضلاني ) ممكن است بروز كند.
اغما، مرگ
سقط جنين
فشار خون بالا
درمان
اصول كلي
آزمون هاي تشخيصي ممكن است شامل آزمايش هاي خون و ادرار براي اندازه گيري سطح سرب ، عكس استخوان ها و شكم براي ديدن رسوبات احتمالي سرب در اين نواحي باشد.
درمان عبارت است از اجتناب از تماس بيشتر با سرب ، و براي برخي بيماران ، درماني دارويي براي كمك به دفع سرب .
اين مسموميت بايد به اداره بهداشت محلي اطلاع داده شود. بررسي كامل خانه و محل كار جهت تعيين منبع سرب و بررسي همه اعضاي خانواده از نظر مسموميت با سرب مهم است .
اصلاح كمبود آهن يا ساير كمبودهاي تغذيه اي موجود
داروها
داروهاي شلاتور (دفع كننده ) سرب از بدن تجويز مي گردد.
فعاليت
محدوديتي ندارد
رژيم غذايي
مصرف مقادير كافي كلسيم و آهن
رژيم كم چربي جهت كاهش جذب و احتباس سرب
در اين شرايط به پزشك خود مراجعه نماييد
اگر شما يا يكي از اعضاي خانواده تان داراي علايم مسموميت با سرب بوده و يا در مورد سطح سرب خون خود نگران هستيد
خ

[raz72592]

سلولیت‌ عبارت‌ است‌ از یك‌ عفونت‌ غیرمسری‌ در بافت‌ همبند زیر پوست‌. این‌ عفونت‌ می‌توند در هر كجا از پوست‌ بدن‌ رخ‌ دهد، اما عمدتاً روی‌ صورت‌ یا قسمتی‌ پایینی‌ پاها به‌ وجود می‌آید. اریزیپلاس‌ (erysipelas) عبارت‌ است‌ از یك‌ سلولیت‌ شدید در صورت‌.


ـ علایم‌ شایع‌:

بروز تورم‌، قرمزی‌، و دردناك‌ بودن‌ ناحیه‌ به‌ هنگام‌ لمس‌. محدوده‌ سلولیت‌ در ابتدا ۲۰-۵ سانتیمتر قطر دارد و در ۲۴ ساعت‌ اول‌ سریعاً بزرگ‌ می‌شود. امكان‌ دارد یك‌ خط‌ باریك‌ قرمز از ناحیه‌ سلولیت‌ در جهت‌ قلب‌ كشیده‌ شده‌ باشد.
سلولیت‌ به‌ كورك‌ تبدیل‌ نمی‌شود. تب‌، كه‌ گاهی‌ با لرز و تعریق‌ همراه‌ است‌. احساس‌ كسالت‌ عمومی‌، گاهی‌ متورم‌ شدن‌ گره‌های‌ لنفاوی‌ نزدیك‌ ناحیه‌ سلولیت‌.
ـ علل‌ بیماری:
عفونت‌ ناشی‌ از باكتری‌های‌ استافیلوكك‌ یا استرپتوكك‌ .
ـ عوامل‌ افزایش‌ دهنده‌ خطر:
۱. مصرف‌ داروهای‌ سركوب‌كننده‌ ایمنی‌ یا كورتیزونی‌
۲. هرگونه‌ آسیبی‌ كه‌ به‌ پوست‌ یا یك‌ ضایعه‌ پوستی‌ زمینه‌ای‌ صدمه‌ برساند.
۳. سركوب‌ ایمنی‌ به‌ علت‌ بیماری‌ یا داروها
۴. مصرف‌ تزریقی‌ موادمخدر
۵. سوختگی‌ زخم‌ حاصل‌ از عمل‌ جراحی
۶. دیابت‌ شیرین‌
۷. بیماری‌ مزمن‌، مثل‌ دیابت‌ شیرین‌، یا بروز یك‌ عفونت‌ اخیر كه‌ موجب‌ كاهش‌ مقاومت‌ شده‌ باشد.

ـ پیشگیری‌:

از وارد آمدن‌ صدمه‌ به‌ پوست‌ اجتناب‌ كنید. اگر فعالیت‌های‌ كاری‌ یا ورزشی‌ سنگین‌ و پر برخورد دارید، از لباس‌ها و وسایل‌ محافظتی‌ مخصوص‌ استفاده‌ كنید.
پوست‌ خود را تمیز نگاه‌ دارید. در صورتی‌ كه‌ ضایعه‌ای‌ در پوست‌ دارید، از شنا كردن‌ خودداری‌ كنید.
ـ عواقب‌ مورد انتظار:
معمولاً با درمان‌، در عرض‌ ۱۰-۷ روز خوب‌ می‌شود، مگر این‌ كه‌ بیمار دچار یك‌ بیماری‌ مزمن‌ باشد یا داروهای‌ سركوب‌كننده‌ ایمنی‌ دریافت‌ كند. در این‌ صورت‌، سلولیت‌ ممكن‌ است‌ به‌ مسمومیت‌ خون‌ بیانجامد و زندگی‌ بیمار در معرض‌ خطر قرار بگیرد.
ـ عوارض‌ احتمالی‌:
مسمومیت‌ خون‌، در صورتی‌ كه‌ باكتری‌ها وارد جریان‌ خون‌ شوند. عفونت‌ مغز یا مننژیت‌، در صورتی‌ كه‌ سلولیت‌ در ناحیه‌ مركزی‌ صورت‌ رخ‌ دهد. عفونت‌ عضله‌ و بافت‌ مجاور در زیر ناحیه‌ سلولیت‌.
ـ درمان‌:
برای‌ تشخیص‌، امكان‌ دارد انجام‌ آزمایشات‌ یا نمونه‌برداری‌ از پوست‌ توصیه‌ شود. درمان‌ معمولاً با یك‌ آنتی‌بیوتیك‌ انجام‌ می‌پذیرد. برای‌ تسریع‌ التیام‌ و تخفیف‌ درد و التهاب‌، از آب‌ گرم‌ استفاده‌ نمایید.
در صورتی‌ كه‌ مایعات‌ بیش‌ از حد از راه‌ پوست‌ دفع‌ شوند، ممكن‌ است‌ لازم‌ شود بیمار برای‌ دریافت‌ مایعات‌ كافی‌ در بیمارستان‌ بستری‌ شود. بالا نگاه‌ داشتن‌ و كم‌ كردن‌ تحریك‌ ناحیه‌ مبتلا می‌تواند به‌ كاهش‌ تورم‌ كمك‌ كند.
ـ داروها:
آنتی‌بیوتیك‌ برای‌ مبارزه‌ با عفونت‌. دوز تجویز شده‌ را به‌ طور كامل‌ مصرف‌ كنید، حتی‌ اگر علایم‌ به‌ سرعت‌ برطرف‌ شوند.
ـ فعالیت‌:
تا زمانی‌ كه‌ تب‌ فروكش‌ كند و سایر علایم‌ شروع‌ به‌ بهبود كنند، در رختخواب‌ استراحت‌ كنید. به‌ محض‌ بهبود علایم‌، فعالیت‌های‌ عادی‌ خود را از گیرید.
ـ رژیم‌ غذائی‌:
رژیم‌ خاصی‌ توصیه‌ نمی‌شود.
ـ در این‌ شرایط‌ به‌ پزشك‌ خود مراجعه‌ نمائید:

اگر شما یا یكی‌ از اعضای‌ خانواده‌ تان علایم‌ سلولیت‌ را دارید، به‌ خصوص‌ در صورت‌. اگر یكی‌ از موارد زیر به‌ هنگام‌ درمان‌ رخ‌ دهد: تب‌، سردرد یا استفراغ‌، خواب‌آلودگی‌ یا بی‌حالی‌، بروز تاول‌ روی‌ ناحیه‌ سلولیت‌، بروز نوارهای‌ قرمزی‌ كه‌ علی‌رغم‌ درمان‌ رو به‌ گسترش‌ گذارند.
اگر دچار علایم‌ جدید و غیرقابل كنترل شده اید‌. داروهای‌ مورد استفاده‌ در درمان‌ ممكن‌ است‌ عوارض‌ جانبی‌ به‌ همراه‌ داشته‌ باشند.

[raz72592]

سينوزيت به اين معناست كه غشاي پوشاننده سينوس‌هاي شما عفوني يا ملتهب هستند. اما اين عبارت فقط مختصري از مشكل و دردي را كه اين وضعيت موجب مي‌شود، نشان مي‌دهد.
معمولاً سينوزيت را بصورت زير طبقه‌بندي مي‌كنند:
سينوزيت حاد كه كمتر يا مساوي ۳ هفته طول مي‌كشد.
سينوزيت مزمن كه معمولاً ۳ تا ۸ هفته طول مي‌كشد اما ميتواند براي ماهها يا حتي سالها ادامه يابد.
سينوزيت راجعه كه شامل چندين حمله حاد در طي يك سال مي‌شود.
هر ساله حدود ۳۷ ميليون آمريكايي به سينوزيت گرفتار مي‌شوند و دست‌اندركاران امور پزشكي هر ساله ۳۳ ميليون مورد سينوزيت مزمن را به مراكز كنترل و پيشگيري بيماريها در آمريكا گزارش مي‌كنند. آمريكايي‌ها هر ساله ميليونها دلار براي داروهايي كه احتمالاً علائم سينوزيت را بهبود مي‌بخشند، هزينه مي‌كنند.
سينوس چيست؟
سينوس‌ها فضاهاي توخالي محتوي هوا هستند. هنگامي كه فردي مي‌گويد «من دچار سينوزيت شده‌ام» معمولاً به علائمي در يك يا بيش از ۴ جفت حفره يا سينوس بنام سينوسهاي اطراف بيني (Paranasal) اشاره دارد. اين حفرات در جمجمه يا استخوانهاي اطراف بيني قرار داشته و شامل انواع زير مي‌باشند:
سينوس‌هاي پيشاني (Frontal) بالاي چشم‌ها در ناحيه ابروها.
سينوسهاي فك فوقاني (Maxillary) داخل هريك از استخوانهاي گونه
سينوسهاي غربالي شكل (Ethmoid) درست پشت پل بيني و بين چشم‌ها
سينوس‌هاي شب ‌پره‌اي (Sphenoid) پشت سينوس‌هاي غربالي در ناحيه فوقاني بيني و پشت چشم‌ها.
براي تبادل آزاد هوا و موكوس، هر سينوس داراي منفذي به داخل بيني است و هركدام توسط پوشش پيوسته غشاي مخاطي با حفره بيني در ارتباط هستند. بنابراين هر عاملي كه موجب تورم در بيني شود ( عفونت، واكنش حساسيتي يا واكنش ايمني ) مي‌تواند سينوس‌ها را نيز درگير كند.
احتباس هوا درون سينوس مسدود شده همراه با چرك يا ساير ترشحات ممكن است موجب فشار روي ديواره سينوس گردد، در نتيجه گاهي در حمله سينوزيت درد شديد بروز مي‌كند. بطور مشابه، هنگامي كه يك غشاي متورم در ناحيه منفذ سينوس از ورود هوا به سينوس جلوگيري مي‌كند،‌ خلاء ايجاد شده نيز موجب درد مي‌شود.
علائم سينوزيت كدامند؟
محل درد در سينوزيت بستگي به اين دارد كه كدام سينوس گرفتار شده باشد.
سردرد صبحگاهي شما به هنگام برخاستن از خواب، مشخصه مشكل سينوس است.
درد حاصل از لمس سينوس پيشاني ممكن است نشان دهنده التهاب سينوس پيشاني شما باشد.
وجود عفونت در سينوسهاي فك فوقاني ميتواند منجر به درد فك و دندانهاي فوقاني شده و گونه‌هايتان در لمس حساس شوند.
از آنجا كه سينوس‌هاي غربالي شكل مجاور مجاري اشكي در گوشه‌ چشم‌ها هستند، التهاب اين حفرات غالباً منجر به التهاب پلك‌‌ها، بافت‌هاي اطراف چشم‌ها و درد بين چشم‌هايتان مي‌شود. درصورت وجود التهاب سينوس غربالي شكل نيز ممكن است درد و حساسيت بهنگام لمس دو طرف بيني ، كاهش بويايي و گرفتگي بيني ايجاد گردد.
اگرچه سينوس‌هاي شب پره‌اي كمتر گرفتار مي‌شوند، عفونت در اين سينوسها ميتواند منجر به ايجاد درد در گوشها، گردن و درد عمقي قسمت فوقاني سر گردد.
بهرحال اكثر مبتلايان به سينوزيت در چندين محل درد يا حساسيت دارند و معمولاً علائم آنها به وضوح نشان نمي‌دهد كدام سينوس ملتهب شده است.
ساير علائم سينوزيت عبارتند از:
تب
ضعف
خستگي
سرفه‌اي كه ممكن است در شب شديدتر باشد
ترشح ،التهاب يا احتقان بيني
علاوه بر اين تخليه موكوس از سينوس‌هاي شب پره‌اي يا ساير سينوس‌ها از پشت حلق
؛ ترشح پشت بيني (PND)؛ ميتواند باعث گلو درد گردد. همچنين تخليه موكوس مي‌تواند به غشاهاي پوشاننده حنجره شما آسيب برساند.
با اينحال هر شخص داراي اين علائم مبتلا به سينوزيت نيست.
در موارد نادر،‌ سينوزيت حاد مي‌تواند منجر به عفونت مغز و ساير عوارض خطرناك گردد.
بعضي از علل سينوزيت حاد كدامند؟
اكثر موارد سينوزيت حاد با يك سرماخوردگي شروع مي‌شود كه عامل آن ويروسي است. اين سرماخوردگي‌هاي ويروسي نمي‌توانند باعث سينوزيت شوند اما منجر به درجاتي از التهاب سينوس‌ها مي‌شوند.
معمولاً سرماخوردگي و التهاب سينوس بدون درمان طي ۲ هفته برطرف مي‌شود با اينحال التهاب ممكن است پاسخي براي اين سؤال باشد كه چرا سرماخوردگي احتمال ابتلا به سينوزيت حاد را زياد مي‌كند، بعنوان مثال بيني شما باتوليد موكوس و فرستادن سلولهاي سفيد خون به پوشش مخاطي بيني در مقابل تهاجم ويروسهاي ايجاد كننده سرماخوردگي يا انفلوانزا واكنش نشان داده و منجر به احتقان و التهاب مجراي بيني مي‌شود.
هنگاميكه التهاب، غشاهاي مخاطي مجاور سينوسهاي شما را درگير مي‌كند، هوا و موكوس پشت منفذ باريك اين سينو‌س‌ها به دام مي‌افتد و هنگاميكه منافذ سينوس باريك‌تر مي‌شوند تخليه موكوس به طور مناسب انجام نمي‌شود.
اين افزايش موكوس شرايط اوليه براي تكثير باكتريها را فراهم مي‌كند.
بسياري از افراد سالم باكتريهايي مانند استرپتوكوك پنومونيه و هموفيلوس انفلوانزا را بدون ايجاد هيچ مشكلي در دستگاه تنفس فوقاني خود پناه داده‌اند. در صورتيكه با ابتلا به سرماخوردگي يا ساير عفونت‌هاي ويروسي سيستمهاي دفاعي بدن ضعيف شده يا راه تخليه از سينوس مسدود شود، باكتريهايي كه در بيني يا گلوي شما بدون هيچگونه آسيبي زندگي ميكرده اند، مي‌توانند تكثير شده و سينوس‌هاي شما را مورد تهاجم قرار داده و موجب عفونت حاد سينوس شوند.
گاهي اوقات، عفونتهاي قارچي موجب سينوزيت حاد ميشوند. اگرچه قارچها در محيط پيرامون ما فراوانند اما معمولاًُ براي افراد سالم بي‌ضرر هستند.
اين امر نشان مي‌دهد كه بدن انسان به طور طبيعي در برابر آنها مقاومت دارد. در كسانيكه سيستم دفاعي بدنشان بخوبي فعاليت نمي‌كند، قارچ‌هايي مانند آسپرژيلوس ميتوانند موجب بيماريهاي خطرناكي شوند. بعضي از بيماران مبتلا به سينوزيت قارچي ، نوعي واكنش حساسيتي نسبت به قارچ‌ها دارند.
التهاب مزمن حفرات بيني نيز مي‌تواند منجر به سينوزيت شود. اگر به رينيت حساسيتي يا تب يونجه (Hay fever) مبتلا هستيد، ممكن است با حملاتي از سينوزيت حاد مواجه شويد. رينيت وازوموتور كه بعلت رطوبت، هواي سرد ، مصرف الكل و ساير شرائط محيطي ايجاد مي‌شود نيز ممكن است بوسيله عفونت سينوس‌ها بدتر شود.
سينوزيت حاد در بعضي از افراد شايعتر است. براي مثال سينوزيت در افرادي كه فعاليت سيستم دفاعي بدنشان كاهش يافته]مانند مبتلايان به بيماريهاي كمبود سيستم ايمني يا ايدز (HIV) [ يا داراي ترشح يا حركت غيرطبيعي موكوس مي‌باشند]مانند مبتلايان به بيماري فيبروزكيستيك[(Cystic Fibrosis) بيشتر رخ مي‌دهد.
چه عواملي موجب سينوزيت مزمن مي‌شوند؟‌
اگر مبتلا به آسم (يك نوع بيماري حساسيتي) هستيد ممكن است حملات متعددي از سينوزيت مزمن را تجربه كنيد. در صورتيكه نسبت به مواد حساسيت‌زاي منتقله از راه هوا مانند گرد و غبار، كپك و گرده گياهان كه رينيت حساسيتي را بدتر مي‌كنند، حساسيت داشته باشيد ، ممكن است دچار سينوزيت مزمن شويد . علاوه بر اين كسانيكه به قارچ‌ها حساسيت دارند ، ممكن است به وضعيتي بنام سينوزيت قارچي آلرژيك مبتلا شوند.
اگر شما مستعد ابتلا به سينوزيت مزمن باشيد ، آب و هواي مرطوب و معتدل يا آلودگي‌هاي جوي و محيطي نيز ممكن است موجب ابتلاي شما مي‌شوند. همانند سينوزيت حاد در صورتيكه مبتلا به بيماريهاي كمبود ايمني يا راههاي غيرطبيعي ورود و خروج موكوس در سيستم تنفسي باشيد(مثلاً نقص ايمني ، ايدز و فيبروز كيستيك)، ممكن است به سينوزيت مزمن مبتلا شويد.
علاوه بر اين، اگر مبتلا به آسم شديد، پوليپ‌هاي بيني (زوائد گوشتي كوچك در بيني) يا پاسخ شديد آسمي نسبت به داروهايي شبيه آسپيرين مانند ايبوپروفن هستيد ، ممكن است بيشتر اوقات گرفتار سينوزيت مزمن باشيد.
چگونه سينوزيت تشخيص داده مي‌شود؟
از آنجا كه در حالاتي مانند سرماخوردگي ممكن است بيني شما گرفتگي پيدا كند، احتمال دارد يك احتقان بيني ساده را با سينوزيت اشتباه بگيريد. بهرحال، سرماخوردگي معمولاً در حدود ۷ تا ۱۴ روز طول مي‌كشد و بدون درمان اختصاصي بهبود مي‌يابد. غالباً سينوزيت حاد بيشتر طول مي‌كشد و نسبت به سرماخوردگي معمولي علائم بيشتري ايجاد مي‌كند.
پزشك مي‌تواند با توجه به علائم شما، انجام معاينه فيزيكي و گرفتن راديوگرافي و در صورت نياز MRI (تصويربرداري با رزونانس مغناطيسي) يا CT اسكن، سينوزيت شما را تشخيص دهد.
سينوزيت چگونه درمان مي‌شود؟
بعد از تشخيص سينوزيت و تعيين علت احتمالي، پزشك مي‌تواند درماني را تجويز كند كه التهاب سينوس‌هاي شما را كاهش دهد و علائم شما را برطرف نمايد.
۱- سينوزيت حاد:
اگر به سينوزيت حاد مبتلا باشيد پزشك ممكن است داروهاي زير را تجويز نمايد :
داروهاي ضد احتقان
آنتي‌بيوتيك‌ها براي كنترل عفونت باكتريايي (در صورتيكه وجود داشته باشد)
داروهاي مسكن براي كاهش درد
با اينحال شما بايستي قطره‌ها يا اسپري‌هاي ضد احتقان بيني را كه خود از داروخانه تهيه يا پزشك تجويز نموده را تنها براي چند روز (حداكثر ۳ تا ۴ روز) استفاده كنيد. در صورتيكه اين داروها را براي مدتهاي طولاني استفاده كنيد، حتي ميتواند منجر به احتقان و التهاب بيشتر در حفرات بيني شما شوند.
اگر باكتريها مسبب سينوزيت باشند ، آنتي‌بيوتيكها همراه با ضد احتقانهاي خوراكي يا قابل استفاده در بيني معمولاً مفيد خواهند بود. پزشك مي‌تواند آنتي‌بيوتيكي را تجويز كند كه بر عليه انواع شايع باكتريهاي مسبب سينوزيت كارآيي داشته باشد.
بسياري از موارد سينوزيت حاد بدون آنتي‌بيوتيك بهبود خواهند يافت. بهرحال در صورتيكه به بيماري‌هاي حساسيتي و سينوزيت عفوني ، هردو، مبتلا هستيد ممكن است براي برطرف نمودن علائم حساسيتي نيازمند دارو باشيد. در صورتيكه مبتلا به آسم هستيد و اكنون دچار سينوزيت شده‌ايد، ممكن است آسم شما بدتر شود، شما بايد در ارتباط نزديك با پزشك خود باشيد.
علاوه بر اينها، پزشك ممكن است براي كاهش احتقان، تورم و التهاب سينوس، اسپري هاي استروئيدي بيني را نيز همراه با ساير درمانها ، تجويز نمايد.
۲- سينوزيت مزمن:
پزشكان اغلب درمان موفقيت‌آميز سينوزيت مزمن را مشكل مي‌بينند، در واقع به اين علت كه حتي بعد از تجويز آنتي‌بيوتيك براي يك دوره طولاني، علائم برطرف نمي‌شوند. با اينحال معمولاً درمان سينوزيت مزمن مانند استفاده از آنتي بيوتيك‌ها و داروهاي ضد احتقان مشابه درمان سينوزيت حاد مي‌باشد.
بعضي از افراد مبتلا به آسم شديد با درمان سينوزيت مزمن به وسيله آنتي بيوتيك‌ها ، بهبودي قابل ملاحظه‌اي در علائمشان پيدا مي‌كنند.
اكثر پزشكان براي كاهش التهاب در سينوزيت مزمن ، اسپري‌هاي استروئيدي بيني را تجويز مي‌كنند. اگرچه گاهي پزشكان اين اسپري‌ها را براي مدت طولاني در درمان سينوزيت مزمن تجويز مي‌كنند ، بي خطر بودن استفاده طولاني مدت اين داروها مخصوصاً در كودكان كاملاً شناخته شده نيست.
بنابراين در تجويز اسپري‌هاي استروئيدي بيني بايد فوايد استفاده از آنها را با هر نوع خطر احتمالي ناشي از مصرف طولاني مدت سنجيد. اگر به سينوزيت مزمن شديدي مبتلا باشيد پزشك ممكن است استروئيدهاي خوراكي مانند پردنيزون را براي شما تجويز نمايد.
از آنجا كه استروئيدهاي خوراكي داروهاي قدرتمندي هستند و ميتوانند عوارض جانبي قابل توجهي داشته باشند، شما بايستي از آنها فقط با تجويز پزشك و هنگامي كه ساير داروها اثربخشي نداشته اند، استفاده نماييد.
اگرچه درمانهاي خانگي نمي‌توانند عفونت سينوس را برطرف نمايند ،‌ ممكن است تا حدودي راحتي شما را فراهم نمايند :
جريان بخور از يك دستگاه تبخير يا محفظه‌اي از آب گرم مي‌تواند التهاب حفرات سينوس را بهبود بخشد.
اسپري‌هاي نرمال سالين بيني مي‌توانند باعث راحتي شما شوند و شما مي‌توانيد آنها را از داروخانه تهيه نماييد.
گرماي ملايم روي ناحيه ملتهب موجب احساس راحتي مي‌شود.
هنگامي كه درمان طبي بي‌نتيجه باشد، ممكن است جراحي تنها روش جانشين در درمان سينوزيت مزمن باشد.
مطالعات پژوهشي نشان مي‌دهند اكثر كسانيكه جراحي مي‌شوند، علائم كمتر و كيفيت بهتري از زندگي خواهند داشت.
در كودكان ، غالباً با برداشتن آدنوئيدهايي كه ارتباط سينوس ـ بيني را مسدود كرده‌اند، مشكلات برطرف مي‌شود. بالغيني كه طي سالها مبتلا به مسائل آلرژيك و عفوني هستند گاهي دچار پوليپ‌هاي بيني مي‌شوند كه با تخليه مناسب سينوسها تداخل مي‌كند.
برداشتن اين پوليپها و/ يا برطرف نمودن انحراف تيغه بيني براي تأمين يك راه هوائي باز غالباً رهايي قابل ملاحظه‌اي از علائم سينوزيت را موجب مي‌شود.
امروزه شايعترين عمل جراحي براي سينوزيت مزمن، جراحي بهبود عملكرد سينوس با استفاده از اندوسكوپ [(Functional Endoscopic Sinus Surgery(FESS] است كه در طي آن منافذ طبيعي سينوس‌ها گشاد مي‌شوند تا تخليه سينوس صورت پذيرد. اين نوع جراحي از جراحي مرسوم سينوس حالت تهاجمي كمتري داشته و عوارض خطرناك آن نادر هستند.
اگرچه شما نمي‌توانيد از تمامي اختلالات سينوسها پيشگيري كنيد ( شما قادر نيستيد از تمامي موارد سرماخوردگي يا عفونتهاي باكتريايي اجتناب نماييد) با اينحال ميتوانيد براي كاهش تعداد و شدت حملات واحتمالاً پيشگيري از تبديل سينوزيت حاد به فرم مزمن اقداماتي را انجام دهيد.
با يك مرطوب كننده هوا، ممكن است بعضي از علائم شما برطرف گردد، به ويژه اگر در منزل شما هواي اتاقها با يك سيستم هواي خشك پرفشار گرم مي‌شود.
سيستم‌هاي تصفيه هوا به ايجاد يك درجه حرارت مطلوب كمك مي‌كنند.
فيلترهاي الكترواستاتيكي كه به وسايل گرم كننده يا تصفيه كننده هوا نصب مي‌شوند به زدودن مواد حساسيت‌زا از هوا كمك مي‌كنند.
اگر شما مستعد ابتلا به اختلالات سينوس و بويژه مبتلا به حساسيت هستيد، بايستي از كشيدن سيگار و مواجهه با ساير آلوده‌كننده‌هاي هوا اجتناب نماييد. اگر حساسيت شما موجب التهاب حفرات بيني مي‌شود احتمال بروز عكس‌العمل شديد شما به ساير مواد محرك بيشتر خواهد بود.
اگر تصور مي‌كنيد التهاب سينوسهاي شما ممكن است در ارتباط با گرد و غبار، كپك، گرده گياهان، غذاها يا هريك از صدها ماده حساسيت‌زائي كه واكنش دستگاه تنفسي فوقاني را برمي‌انگيزند ، باشد بايستي با پزشك مشورت نماييد.
پزشك مي‌توانند با استفاده از آزمايشات مختلف، حساسيت در شما و علت آن را تعيين نمايد. اتخاذ روشهاي مقتضي براي كاهش يا حذف علائم حساسيت ، به شما و پزشكتان كمك خواهد كرد. مصرف الكل نيز موجب التهاب غشاي سينوس‌ها و بيني مي‌گردد.
اگر مستعد ابتلا به سينوزيت هستيد امكان دارد شنا در آب استخري كه با كلرين ضد عفوني شده است موجب ناراحتي شما گردد زيرا كلرين پوشش داخلي بيني و سينوس‌ها را تحريك مي‌كند. شيرجه رفتن در آب موجب ورود آب از راه بيني به سينوس‌ها شده و باعث احتقان و عفونت سينوسها مي‌گردد.
اگر به سينوزيت حاد يا مزمن مبتلا باشيد ممكن است در مسافرتهاي هوائي دچار مشكل شويد. همچنانكه فشار هوا در هواپيما كاهش مي‌يابد، افزايش فشار در ناحيه سر، ميتواند به انسداد سينوس‌ها يا لوله‌هاي استاش در گوش‌ها منجر گردد لذا ممكن است به هنگام صعود يا فرود هواپيما درسينوس‌ها يا گوش مياني خود احساس ناراحتي نمائيد. براي اجتناب از اين مشكل بعضي از پزشكان، استفاده از قطره يا اسپري هاي ضد احتقان بيني را قبل از پرواز توصيه مي‌كنند.
چه پژوهش‌هايي در حال انجام است؟
مطالعات علمي، رابطه نزديك رينيت حساسيتي و سينوزيت مزمن را نشان داده‌اند. در حقيقت بعضي از مطالعات مشخص كرده‌اند كه تا ۸۰ درصد بالغين مبتلا به سينوزيت مزمن، مشكل رينيت حساسيتي دارند. بعضي از محققين اعتقاد دارند كه حدود ۷۵ درصد مبتلايان به آسم دچار سينوزيت مي‌شوند.
دانشمندان مؤسسه ملي حساسيت وبيماريهاي عفوني (MAID) در حال تحقيق هستند تا مشخص شود آيا سينوزيت مزمن داراي علل ژنتيكي است يا خير؟ آنها دريافته‌اند كه تغيير در ژنهايي كه موجب فيبروز كيستيك ميشوند ممكن است درايجاد سينوزيت مزمن نيز دخالت داشته باشند. اين تحقيقات به دانشمندان بينش‌هاي جديدي در مورد علت سينوزيت در بعضي از افراد و روشهاي نوين تشخيص و درمان سينوزيت ارائه خواهد داد.
همچنين تحقيق ديگري براي تعيين نقش احتمالي قارچ‌ها در ايجاد بسياري از موارد سينوزيت مزمن در حال انجام است. اين پژوهش به دانشمندان براي تهيه داروهاي بهتر در درمان سينوزيت مزمن كمك خواهد كرد.
آيا من مبتلا به سينوزيت هستم؟
اگرحداقل ۳ علامت زير براي دست كم۱۰ روز پايدار باقي بماند ، احتمالاً شما به سينوزيت ناشي از مواد حساسيت‌زا،ويروسها، باكتري‌ها يا قارچها مبتلا هستيد و معاينه توسط پزشك ضرورت دارد:
۱- احساس فشار / درد درناحيه صورت
۲- تب خفيف
۳- سردرد
۴- بدنفس كشيدن
۵- احتقان يا گرفتگي بيني
۶- درد در دندانهاي فوقاني
۷- ترشح غليظ سبز يا زرد رنگ از بيني