اصطلاحات مفید پزشکی

[raz72592]

كم خوني فقر اهن چيست ،منابع غذايي اهن كدام است ؟ كم خوني فقر اهن چيست ،منابع غذايي اهن كدام است ، چه كساني دچار كم خوني فقر اهن مي‌شوند و چه مشكلاتي را براي افراد ايجاد مي‌كند و چگونه بايد از كمبود اهن و كم خوني فقر اهن پيشگيري كرد؟
آهن يك ريزمغذي ضروري براي ساختن گلبولهاي قرمز خون است. براي ساخته شدن گلبولهاي قرمز خون بدن به موادمغذي مختلفي مثل آهن ، اسيد فوليك، ويتامين ب‪، ۱۲‬ب‪، ۶‬ب‪ ۲‬وويتامين ث نيازدارد كه بايد از طريق برنامه غذايي روزانه تامين شود.
كمبود آهن موجب بروز كم خوني فقرآهن مي‌شود.
كم خوني فقراهن چيست؟
اگر آهن به مقدار كافي براي ساختن گلبول قرمز خون در دسترس بدن قرار نگيرد ، بدن ابتدا از دخيره خود استفاده مي‌كند. و در صورت ادامه كمبود ، دخاير آهن بدن كاهش مي‌يابد و زماني كه كمبود اهن ادامه مي‌يابد ، ذخاير بدن تخليه شده وكم خوني فقرآهن بروز مي‌كند.
چه كساني در معرض كم خوني فقرآهن قرار دارند؟
كم خوني در تمام سنين ديده مي‌شود ولي برخي افراد ازجمله كودكان زير ‪ ۶‬سال به خصوص كودكان زير‪ ۲‬سال به علت رشد سريع وقطع زودرس شيرمادر و دير شروع كردن غذاي كمكي ( غذاي كمكي بايد از پايان‪ ۶‬ماهگي همراه با شير مادر به كودك داده شود) ، زنان در سنين باروري( به علت عادت ماهيانه ،بارداري وشيردهي ) ، نوجوانان به علت جهش رشد دوران بلوغ ، بيشتر در معرض خطر كمبود اهن وكم خوني ناشي از آن قرار مي‌گيرند.
دختران نوجوان به علت شروع عادت ماهيانه و از دست دادن خون بيشتر از پسران نوجوان در معرض خطر كم خوني فقرآهن قراردارند. عادات غذايي غلط مثل مصرف چاي بلافاصله پس از غذا و يا مصرف نان‌هايي كه درتهيه آنها جوش شيرين به كار رفته وخمير آنها ورنيامده است، نيز منجر به كمبود اهن مي شود.
كم خوني فقرآهن چه مشكلاتي ايجاد مي‌كند؟
كمبود اهن مي‌تواند منجربه تاخير رشد جسمي ، اختلال در تكامل مغزي ، كاهش بهره هوشي كودكان، كاهش قدرت يادگيري و افت تحصيلي شود.
همچنین بهره هوشي كودكاني كه دچار كمبود اهن مي‌شوند ‪ ۵‬تا ‪ ۱۰‬امتياز كمتر از كودكان غيركم خون است و كودكان كم خون در مدرسه دچار افت تحصيلي مي شوند.
كمبود اهن مقاومت بدن را در برابر عفونتها كاهش مي‌دهد و فرد مبتلا به كمبود اهن بيشتر به بيماري‌ها مبتلا مي‌شود و دوره بيماري در او طولاني تر است.
درافراد بزرگسالي كه دچار كمبود اهن مي‌شوند قدرت تمركزحواس كم مي‌شود .اين افراد درانجام كارهاي روزانه كارايي لازم را ندارند و خيلي زود دچار ضعف وخستگي مي‌شوند.
همچنين زناني كه دچاركمبودآهن مي‌شوند،اغلب بي‌حوصله هستند ، علاقه ايي به كاركردن ندارند وخيلي زود احساس خستگي مي‌كنند كه خود موجب كاهش سطح مراقبت در خانواده مي‌شود.
اثرات كم خوني در دوران شيرخواري و اوايل كودكي غيرقابل جبران است و با درمان‌هاي بعدي هم قابل اصلاح نيست. كم خوني مادر باردار به دليل كمبود اهن سبب تاخير رشدجنين ،تولد نوزاد باوزن كم (كمتر از ‪۲۵۰۰‬گرم) وافزايش مرگ ومير حول وحوش زايمان مي‌شود.
ازدست دادن خون به هنگام زايمان براي مادري كه دچار كم خوني شديد است بسيار خطرناك است و ممكن است موجب مرگ او شود.

[raz72592]

منابع غذايي آهن چيست ؟
جگر ، گوشت ، مرغ،ماهي بهترين منابع غذايي اهن هستند. علاو بر آن، تخم مرغ، غلات و حبوبات مثل عدس ،لوبيا، سبزي ها مثل جعفري ،اسفناج، انواع خشكبار مثل توت خشك،انجير،كشمش ،خرما وانواع مغزها مثل پسته،بادام ، فندق و گردو ازمنابع خوب اهن بشمار مي روند.
بعضي از سبزي‌ها مثل گوجه فرنگي،فلفل دلمه ايي ،كلم ،گل كلم داراي ويتامين هستند واگر همراه باغذا مصرف شوندباعث افزايش جذب اهن غذا مي شوند.
ميو ه ‌ها به خصوص مركبات نيز اگر پس از غذا مصرف شوند باعث افزايش جذب اهن وعده غذايي مي‌شوند.
اگر گوشت حتي به مقدار كم به غذاهاي گياهي اضافه شود جذب اهن بيشتر ميشود . مخلوط كردن مقداركمي گوشت به سويا جهت تهيه انواع غذاها مثل كتلت ،همبرگر و يا ماكاروني موجب مي‌شود اهن بيشتري به بدن برسد.
چگونه بايد از كمبود اهن وكم خوني فقراهن پيشگيري كرد؟
تمام افراد خانواده بايد دربرنامه غذايي روزانه خود از مواد غذايي اهن دار مثل گوشت قرمز، مرغ،ماهي ،تخم مرغ ، سبزيجات مثل جعفري ،اسفناج وحبوبات مثل عدس و لوبيا استفاده كنند.
همراه باغذا از سالاد شامل گوجه فرنگي ،كاهو،فلفل سبزدلمه ايي ويا سبزي هاي تازه مثل سبزي خوردن و بعد ازغذا ميوه به خصوص مركبات كه حاوي ويتامين ‪ C‬مي‌باشد،استفاده كنند.
ويتامين ‪ C‬چذب اهن غذا را افزايش مي‌دهد كودكان ونوجوانان بايد تشويق شوند كه بجاي مصرف تنقلات تجارتي مثل چيپس ، پفك ونوشابه‌هاي گازدار از انواع خشكبار مثل برگه‌ها ، توت خشك ،انجير خشك،كشمش ،خرما و انواع مغزها شامل فندق،پسته ،گردو ،بادام كه از منابع خوب آهن هستند استفاده كنند.
ازمصرف چاي بلافاصله قبل وبعد ازغذا خودداري كنيد وچاي را يك تا دوساعت پس از صرف غذا بنوشيد.
براي جلوگيري از ابتلا به آلودگي‌هاي انگلي اصول بهداشت فردي به خصوص شستن كامل دست‌ها با آب وصابون قبل از تهيه ومصرف غذا وپس از هرباراجابت مزاج رارعايت كنيد.
هنگام مصرف سبزي‌هاي خام دقت كنيد كه كاملا شسته وضد عفوني شده باشد.
از نان‌هايي استفاده كنيد كه خمير آن‌ها كاملا ورامده و در تهيه آنها از جوش شيرين استفاده نشده باشد.
خانم‌هاي باردار بايد طبق توصيه پزشك از پايان ماه چهارم بارداري تا ‪۳‬ ماه پس از زايمان روزانه يك عدد قرص آهن مصرف كنند.
كودكان زير ‪ ۲‬سال هم همزمان با شروع تغذيه تكميلي تا ‪ ۲‬سالگي طبق توصيه پزشك ازقطره آهن استفاده نمايند.
تغذيه كودك با شير مادر از بروز كم خوني در شيرخوار جلوگيري مي‌كند.آهن موجود درشير مادر اگر چه كم است ولي از قدرت جذب بالايي برخورداراست به همين دليل خطر بروز كمبود اهن وكم خوني در كودكاني كه با شيرمادر تغذيه مي شوند كمتر است

[raz72592]

اسپونديليت انکيلوزان


اسپونديليت انکيلوزان يکي از انواع بيماريهاي التهابي مفاصل مي باشد که شايعترين آنها روماتيسم مفصلي ( آرتريت روماتوئيد ) مي باشد. در بيماري اسپوندیلیت انکیلوزان (AS ) مفاصل بين مهره هاي ستون فقرات و همچنين مفاصل بين ستون فقرات و لگن دچار التهاب مي شوند .
البته در اين بيماري مفاصل دستها و پاها ، تاندونها و رباطها در قسمتي که به استخوانها وصل مي شوند و همچنين مفاصل دنده ها در جايي که به ستون فقرات وصل مي شوند ممکن است دچار التهاب شوند .
بتدريج که وضعيت بيماري رو به پيشرفت و وخامت مي رود و التهاب پابرجا مي گردد ، بافتهاي استخواني جديد تشکيل مي شود تا بنوعي التهاب التيام يابد که البته منجر به ايجاد زائده هاي استخواني خارج از مهره اي مي شود و در نتيجه انعطاف پذيري ستون مهره ها کاهش مي يابد .
چسبندگيهاي بين استخواني باعث سخت تر شدن حرکات قفسه سينه ودر نتيجه کاهش و محدوديت ظرفيت ها و عملکرد ريوي مي گردد .

اين بيماري تقريباً از هر ۱۰۰ هزار نفر ۱۲۹ نفر را در ايالات متحده درگير مي نمايد .
AS در واقع يک بيماري مزمن مي باشد که البته درمان مي تواند درد و علائم را کاهش دهد . درمان مناسب طبعاً عوارض بيماري و تغييرات ساختماني بافت استخواني را کاهش می دهد . علائم بيماري :
علائم اوليه مي توانند بصورت :
• درد قسمتهاي تحتاني کمر
• درد و سختي ( خشکي و محدوديت حرکات ) ستون فقرات و ساير مفاصلي که اغلب صبحها و بعد از دوره هاي بي فعاليتي بدتر مي شود نمايان شوند .
در مراحل پيشرفته بيماري علائم زير ممکن است ظاهر شوند :
• محدوديت حرکات قفسه سينه
• خميدگي قامت
• ستون فقرات سفت و غيرقابل انعطاف
• خستگي
• کاهش اشتها
• کاهش وزن
• التهاب چشم
علل و عوامل :
بيماري اسپونديليت انکيلوزان علت مشخصي ندارد گر چه بنظر مي رسد عوامل ژنتيک مهمترين عوامل هستند .
عوامل خطرساز :
• زمينه ژنتيک نقش بسيار مهمي در ايجاد اسپونديليت انکيلوزان دارد . در واقع ۹۰ درصد از بيماران مبتلا داراي ژن بخصوصي مي باشند . البته بايد گفت که داشتن اين ژن بخصوص ، حتي به معنی ابتلا به AS نيست و تنها ۲ درصد از افرادي که اين ژن را دارند دچار اين بيماري مي شوند . بهرحال وجود اين ژن مي تواند زمينه را براي ابتلا به بيماري فراهم نمايد .
• سن زير ۴۰ سال
• جنس مذکر

[raz72592]

تشخيص :
در بسياري از بيماران علائم خفيف مي باشد و لذا بيماري براي مدت طولاني مخفي مي ماند و درضمن بعضي از افراد نيز ممکن است علائم بيماري را با بيماريهاي خفيفتر کمر اشتباه بگيرند . لذا براي تشخيص دقيقتر ، پزشک علاوه بر کسب اطلاعات دقيق و تاريخچه بيماري ممکنست از روشهاي مختلف زير نيز استفاده نمايد .
• تصويربرداري :
اشعه X مي تواند در مراحل پيشرفته بيماري تغييرات استخوانها و مفاصل را نمايان سازد . بديهي است در ابتداي بيماري تغييرات خاصي در استخوانها و مفاصل ايجاد نخواهد شد . در ادامه پزشک شما ممکنست از سي تي اسکن و ام آرآي نيز استفاده نمايد .
• آزمايشات خون :
پزشک شما براي اطمينان از تشخيص بخصوص در مراحل اوليه از آزمايشات مختلف خون استفاده خواهد کرد . شايان ذکر است کم خوني يکي از عوارض بيماري AS مي باشد که در دراز مدت ايجاد خواهد شد . براي ارزيابي ژنتيک نيز پزشک شما از آزمايش خون استفاده خواهد کرد .

عوارض :
عوارض بيماري و شدت علائم ايجاد شده در افراد مختلف متفاوت است . عوارض بيماري بصورت زير تظاهر مي کند :
• مشکلات ايستادن و راه رفتن : معمولاً بيماري با سوزش و درد در ستون فقرات آغاز ميشود . بتدريج با پيشرفت بيماري و بدنبال چسبيدن مهره ها ، ستون فقرات دچار سفتي و عدم انعطاف لازم مي گردد که منجر به کاهش دامنه حرکات ستون فقرات مي گردد که خود منجر به اشکالات راه رفتن و ايستادن مي گردد . مفاصل حتي بدنبال درمان نيز ممکن است دچار چسبندگي به هم شوند که در اينصورت درمانهاي اضافي کمک چنداني به برگشت حرکات نمي کنند .
• مشکلات تنفسي :
التهاب گسترش يافته به دنده ها در قفسه سينه منجربه چسبندگي آنها و در نتيجه مشکلات تنفسي مي شود .
• مشکلات قلبي :
در صورت گسترش التهاب به بافت قلبي ، ممکن است دريچه هاي قلبي درگيرشوند و قلب دچار نارسايي گردد .
• عفونتهاي ريوي :
گاهي در اين بيماران حفره هايي در قسمتهاي فوقاني ريه تشکيل مي شود که در طي ساليان با بزرگ شدن اين حفرات و رشد ميکروبها و بخصوص قارچها باعث ايجاد عفونت ريوي مي شوند . که البته اين عارضه در بيماران غيرسيگاري کمتر ديده مي شود .
البته التهاب در بافتهاي مختلف بدن بدنبال اين بيماري مي تواند منجر به عوارض زير گردد :
• التهابات روده اي
• کم خوني
• التهاب چشم ها
• پوکي استخوان
درمان :
بيماري AS قابل درمان مي باشد . البته بايد گفت چسبندگی استخوانها و سفت شدن مفاصل معمولاً برگشت ناپذير است . در واقع هدف از درمان التيام درد و سفتي مفاصل مي باشد و از طرفي جلوگيري و به تأخير انداختن عوارض و تغييرات استخواني مي باشد .
درمان بيماري در مراحل اوليه بسيار مؤثر است . زمانيکه هنوز چسبندگيهاي استخواني و مفاصل ايجاد نشده باشد ، پزشکان براي درمان بيماري ممکنست از انواع داروهاي ضدالتهاب استفاده نمايد .
معمولاً براي درمان احتياج به جراحي نيست . البته گاهي از روشهاي جراحي براي کاهش درد و تخريب مفصلي استفاده مي شود . گاهي در AS براي جايگزيني يک مفصل خارج ستون فقرات ممکن است از روشهاي جراحي استفاده شود .
پزشکان براي کاهش درد و بهبود وضعيت حرکتي بيماران ممکن است از روشهاي مختلف فيزيوتراپي نيز استفاده نمايند که البته فيزيوتراپي براي افزايش دامنه حرکات و بالا بردن انعطاف پذيري مفاصل نيز استفاده مي شود .
پيشگيري :
شايان ذکر است بدليل اينکه عامل اصلي ايجاد بيماري زمينه ژنتيک مي باشد چندان نمي توان از بروز بيماري جلوگيري کرد . ولي نمي توان با بروز علائم مشکوک بلافاصله با پزشک مشورت نموده و بيماري را در مراحل اوليه شناخت و از گسترش بيشتر آن جلوگيري نمود .

[raz72592]

كيست سباسه Sebaceous Cyst یك تورم بي‌ضرر زير پوستي است كه ممكن است عفوني شود.
سن
در بالغين شايعتر است.
جنس، ژنتيك، نحوه زندگي
عوامل خطر مهمي نيستند. يك كيست سباسه كه كيست اپيدرموئيد هم ناميده ميشود، به صورت يك توده نرم است كه در زير پوست به دليل التهاب يك فوليكول مو بوجود مي‌آيد. اين ساك توسط سلولهاي مرده پوستي و سبوم كه يك ترشح روغني از غدد سباسه است، پر ميشود. بعضي كيستها داراي يك منفذ مركزي تيره ميباشند. كيستهاي سباسه معمولاً بر روي سر، صورت، تنه و دستگاه تناسلي ايجاد مي‌گردند، اما ممكن است در هر قسمتي از بدن هم به وجود آيند. هر چند اين كيستها بي ضررند، اما گاهي بزرگ شده و منظره ناخوشايندي پيدا مي‌كنند.
يك كيست سباسه كه توسط باكتريها عفوني شده، ممكن است ملتهب و دردناك گشته و در نهايت بتركد.
اگر يك كيست سباسه هيچ مشكلي برايتان ايجاد نكند،‌ مي‌توان آنرا بدون درمان رها ساخت. با اين وجود، در صورتيكه كيست خيلي بزرگ و دردناك گردد، مي‌توان تحت بي‌حسي موضعي آنرا برداشت.
كيست را معمولاً بايد دست نخورده خارج ساخت،‌ زيرا در صورتيكه ساك و محتويات آن به طور كامل خارج نشود، مي‌تواند عود كند. اگر كيست عفوني شود، احتمال دارد آنتي بيوتيكها و برش و تخليه كيست، ضرورت پيدا كند

[raz72592]

اسکولیوز (انحنای‌ ستون‌ فقرات‌) اسکولیوز (انحنای‌ ستون‌ فقرات‌) خمیدگی‌ بدون‌ درد ستون فقرات که‌ گاهی‌ حالت‌ پیشرونده‌ داشته‌ و باعث‌ تغییر شک‌ قفسه‌ سینه‌ و پشت‌ می‌شود. این‌ عارضه‌ می‌تواند مهره‌های‌ قفسه‌ سینه‌ای‌ (میانی‌) یا مهره‌های‌ کمری‌ (پایینی‌) ستون‌ فقرات‌ را درگیر سازد. این‌ عارضه‌ بیشترین‌ شیوع‌ را در نوجوانان‌ داشته‌ و در دختران‌ شایعتر از پسران‌ است‌.
در مراحل‌ اولیه‌ علایم‌ واضحی‌ وجود ندارد و اسکولیوز توسط‌ پزشک‌ یا مسؤول‌ بهداشت‌ مدرسه‌ در طی‌ معاینات‌ معمول‌ کشف میشود‌
مراحل‌ پیشرفته‌:
انحنای‌ قابل‌ مشاهده‌ قسمت‌ بالای‌ تنه‌. ستون‌ فقرات‌ به‌ شکل‌ S یا کمان‌ درمی‌ آید.
شانه‌ها غیرهم‌تراز شده‌ و مدور می‌گردند.
فرورفتگی‌ قفسه‌ سینه‌
حرکت‌ موجی‌ پشت‌
به‌ جلو کشیده‌ شدن‌ یک‌ طرف‌ لگن
درد پشت‌
بيماري اسكوليوز شايد براي خيلي از مردم چندان نام آشنايي نباشد، ولي كساني كه به اين بيماري مبتلا شده باشند، درد و عذاب ناشي از آن را به خوبي درك مي‌كنند. اسكوليوز، يك ناراحتي مربوط به ستون فقرات است كه عمدتا كودكان را درگير مي‌كند. از هر هزار نفر كودك آمريكايي ۳ تا ۵ نفر به اين بيماري مبتلا مي‌شوند كه شيوع نسبتا بالايي است.
تعريف‌اسكوليوز عبارت است از قوس جانبي ستون فقرات. اين تعريف شايد كمي نامفهوم باشد. براي درك بهتر اين بيماري بد نيست برخي مسايل روشن‌تر از روز را توضيح دهيم. اگر از پشت به ستون فقرات نگاه كنيد مي‌بينيد كه صاف و مستقيم به سمت بالا رفته است.
اگر هم از پهلو به ستون فقرات نگاه كنيد، دو قوس بزرگ را خواهيد ديد. تحدب قوس پاييني يا قوس كمري به سمت شكم و تحدب قوس فوقاني به سمت پشت قرار گرفته‌اند. درحالي‌كه در اسكوليوز اگر از پشت به ستون فقرات نگاه كنيم، ستون فقرات به‌جاي اينكه مسيري مستقيم را به سمت بالا طي كند، به سمت راست يا چپ زاويه پيدا كرده است. البته تشخيص اين زاويه كار دشواري است و ديد يك پزشك متخصص را طلب مي‌‌كند.
اسكوليوز عمدتا در كودكان و نوجوانان ديده مي‌شود و در بزرگسالان نادر است. البته گاهي اين بيماري مزمن و خاموش در بزرگسالي تشخيص داده مي‌شود ولي منشاء ايجاد بيماري در همان كودكي بوده است

[raz72592]

اسكوليوز در مراحل ابتدايي معمولا بدون درد است و به همين دليل تشخيص آن براي بيمار دشوار خواهد بود. در نتيجه اهميت معاينات منظم براي اطفال و بزرگسالان براي تشخيص بيماري واضح است.> اين بيمار ي مي‌تواند از حالت خفيف تا بسيار شديد متغير باشد كه در موارد خفيف فقط معاينات پيگيرانه كفايت مي‌كند ولي در موارد شديد تنها راه درمان جراحي است.

در اين بيماري يك شانه مي‌تواند بالاتر يا پايين‌تر از شانه ديگر قرار گيرد، همچنين ممكن است استخوان كتف به سمت عقب برآمده شود. لگن از حالت موازي خارج شده و يك سمت بالاتر از سمت ديگر قرار مي‌گيرد. بدن نيز اصولا به يك سمت تمايل دارد.
علت اسکولیوز چیست ؟
علت ايجاد بيماري اسكوليوز شناخته شده نيست. برخي محققان، به امكان ارتباط بين استفاده نادرست از كوله‌پشتي و ايجاد اسكوليوز اشاره كرده‌اند ولي هيچ مدرك علمي مستندي براي تاييد اين ارتباط وجود ندارد. دكتر صادقي مي‌گويد: <از ديد علت‌شناختي، اسكوليوز را به دو گروه عمده تقسيم مي‌كنند. درصد عمده‌اي از اين بيماري بدون علت يا ايدئوپاتيك است و درصد كمي هم مي‌تواند به‌دليل اختلالات سيستم عصبي يا برخي اختلالات عضلاني ايجاد شود. تومورهاي نخاعي، اشكال پيشرفته بيماري دوشن و بيماري فلج اطفال مي‌توانند منجر به اسكوليوز شوند.
اين بيماري در صورت عدم تشخيص و درمان به موقع مي‌تواند عوارض بسيار بدي را به‌دنبال خود داشته باشد.
در عين حال اين بيماري مي‌تواند به‌طور وراثتي از والدين به كودكان انتقال يابد، ولي محققان هنوز ژن يا ژن‌هاي مرتبط با اين بيماري را كشف نكرده‌اند.
حدود ۸۰ درصد موارد اسكوليوز بدون علامت بوده و قبل يا در طي دوران بلوغ ظاهر مي‌شوند. دختران بيشتر از پسرها به اين بيماري مبتلا شده و شدت اين بيماري در دختران بيشتر است. هرچه كودك در سنين پايين‌تر به اين بيماري مبتلا شود، احتمال پيشرفت و وخيم‌تر شدن بيماري بيشتر خواهد بود. در عين حال هرچه زاويه انحراف ستون فقرات بيشتر باشد، وضعيت بيماري بدتر خواهد بود و آخر اينكه اگر اين انحراف ستون فقرات در ناحيه فوقاني ستون فقرات باشد خطر پيشرفت بيماري بيشتر خواهد بود

اين بيماري بدون درد پيشرفت مي‌كند و امكان دارد به‌خاطر عدم تشخيص به موقع، يك قوس ۱۰ درجه به قوسي ۵۰ تا ۶۰ درجه تبديل شود و آنگاه فقط بايد از درمان‌هاي تهاجمي و خطرناك كمك گرفت. متاسفانه بي‌توجهي كودكان و والدين به انحناي ستون فقرات مي‌تواند باعث پيشرفت آرام بيماري شود. اين بيماري مي‌تواند باعث مشكلات خطرناكي نظير دردهاي شديد كمر، مشكلات تنفسي، دفورميتي‌هاي اسكلتي و صدمات قلب و ريه‌ شود.
حال اين سوال مطرح مي‌شود كه اگر اسكوليوز بدون درد است، پس چرا باعث كمردردهاي مزمن مي‌شود؟ دكتر صادقي مي‌گويد: <فرض كنيد اسكوليوزكسي در ۱۵ سالگي تشخيص داده شود. در صورت عدم درمان، مثلا در سن ۵۰ سالگي، مشكلات جانبي ديگري آغاز مي‌شود. بنابراين در درازمدت در اين فرد عوارضي مثل درد پديدار مي‌شوند. اكثر عوارض بيماري مربوط به اسكوليوز درازمدت درمان نشده هستند.
درمان‌ دردهاي ستون فقرات در افراد مبتلا به اسكوليوز به مراتب دشوارتر است.

[raz72592]

تشخيص ديرهنگام،جراحي خطرناك
براي تشخيص بيماري معاينه فيزيكي و راديوگرافيك بيماري لازم است. اگر قوس ستون فقرات بيشتر از ۱۰ درجه باشد، بيمار مبتلا به اسكوليوز است. براي تشخيص قطعي بيماري، راديوگرافي الزامي است.
اين راديوگرافي بايد حتما به‌صورت ايستاده تهيه شود تا امكان اندازه‌گيري قوس ستون فقرات به‌طور صحيح امكان‌پذير باشد.> درمان بيماري اسكوليوز ارتباط تام و تمامي با تشخيص زودرس آن دارد.
پزشكان براي بيماراني با زاويه كمتر از ۲۰ درجه صرفا معاينات پيگيرانه را پيشنهاد مي‌كنند. بيماراني كه در حال رشد هستند هر ۳ تا ۶ ماه بايد معاينه شوند و پزشك هرگونه تغيير و تشديد زاويه انحراف ستون فقرات را بررسي مي‌‌كند. اگر قوس شديدتر، شود يا از ابتدا بيشتر از ۲۰ درجه باشد بايد از بريس‌هاي ارتوپدي يا در موارد شديدتر از جراحي كمك گرفت. اگر قوس انحرافي ستون فقرات بين ۲۵ تا ۴۰ درجه باشد و بيمار، كودك در حال رشد باشد، پزشك استفاده از بريس را تجويز مي‌كند
توجه كنيد كه اين بريس‌ها بيماري را درمان نمي‌كنند بلكه از تشديد قوس جلوگيري مي‌كنند. اين درمان فقط در سنين رشد تجويز مي‌شود و اگر بعد از خاتمه سن رشد ميزان قوس افزايش نيافته بود، بيمار مي‌تواند از اين بريس‌ها در ادامه زندگي خود استفاده كند و معمولا محدوديتي براي انجام فعاليت‌هاي عادي وجود ندارد. اما اگر به‌هر دليلي درمان بي‌نتيجه بود و قوس به درجه ۴۰ تا ۵۰ رسيد يا از ابتدا در همان درجه قرار داشت، تنها راه درمان جراحي ستون مهره‌هاست.
متاسفانه جراحي تصحيح اسكوليوز يكي از خطرناك‌ترين و پر‌عارضه‌ترين انواع جراحي‌ها در كودكان محسوب مي‌شود. روش‌هاي درماني ديگري هم نظير تحريكات الكتريكي عضلات، روش‌هاي كايروپركتيك و ورزش‌ براي درمان اين بيماري پيشنهاد شده است كه هيچ مدرك علمي دال بر مفيد بودن آنها وجود ندارد
هيچ منبعي مفيد بودن اين روش‌ها را تاييد نكرده است ولي معمولا متخصصان براي بهبود شرايط بدني و روحي بيمار در مجموع، ورزش را تجويز مي‌كنند. دقت كنيد كه اين ورزش براي درمان اسكوليوز نيست بلكه صرفا براي تقويت بدن بيمار است.

چندین عامل در بروز این وضعیت مؤثر است.
۱. بد قرار گرفتن وضعیت بدن بخصوص در هنگام نشستن كه غالباً با سعی و كوشش در قرار دادن بدن در وضعیت صحیح اصلاح می شود. قوز كمر و طرق مقابله با آن
۲. ضعف عضلات در بیماری های عضلانی بدن
۳. قوز كه در مواردی مانند در رفتگی لگن و خمیدگی طبیعی ستون مهره ها دیده می شود.
۴. بیماری های ستون مهره ها كه به وسیله بیمار و یا پزشك قابل اصلاح نیستند.
۵. شكستگی ستون مهره ها در اثر تصادف یا تومور
۶. علل مادرزادی

[raz72592]

میزان شیوع این بیماری
بر اساس علل ایجاد كننده كه ذكر شد درصد شیوع آن در جامعه متفاوت است. علایم و نشانه های ابتلا به این بیماری
برجستگی غیر عادی در ستون مهره ها همراه یا بدون انحناء جانبی ستون فقرات، درد، اشكال در راه رفتن، خستگی زودرس و در مراحل شدید بیماری ، اختلالات تنفسی و عصبی از علایم آن است.
روش تشخیص این بیماری
بهترین روش تشخیص ، معاینه دقیق توسط پزشك متخصص است. روشهای پرتونگاری (رادیو گرافیك) هم در تشخیص این معاینه كمك كننده است.
در اسكوليوز اگر از پشت به ستون فقرات نگاه كنيم ستون فقرات به‌جاي اينكه مسيري مستقيم را به سمت بالا طي كند به سمت راست يا چپ زاويه پيدا كرده است.
* بررسي عمومي در دفورميتي ستون فقرات
وجود بيماري يا اختلال در ارگانهاي ديگر ( بستري در بيمارستان و عمل جراحي، مراجعه به پزشك )، قبل از بررسي دفورميتي ستون فقرات بسيار مهم است.
چگونگي تشخيص دفورميتي ستون فقرات ( به توسط بيمار، در مدرسه، توسط والدين).
آيا قبلا” درماني جهت درفورميتي ستون فقرات انجام شده است( بريس، گچ، عمل).
وجود درد و يا دفورميتي بدون درد مي باشد.
بررسي سن كرونولوژيك ( سن زمان تشخيص بيماري اهميت دارد).
ميزان پيشرفت دفورميتي از زماني كه تشخيص داده شده است.
بررسي فاكتورهاي رشدي ( ميزان رشدف ظهور علائم جنسي ثانوي).
بررسي فاكتورهاي ژنتيك ( به طور مثال وجود دفورميتي در ساير اعضاي خانواده ).
علائم و تظاهرات كلينيكي همراه ( درد، خستگي، علائم قلبي ريوي مثل اختلال تنفسي ).

[raz72592]

معاينات فيزيكي
در معاينه فيزيكي بيمار بايد كاملا” لخت باشد و هيچ گونه پوششي كه باعث از ديد افتادن يك علامت مهم باشدف نبايد وجود داشته باشد.
نگاه
وضعيت بيمار (posture) در موقع ورود به اتاق معاينه اهميت خاصي دارد.
آيا بيمار به خودي خود، يا توسط همراهان و يا به كمك وسايل كمكي راه مي رود.
برقراري ارتباط با معاينه شونده در پيش آگهي درمان بسيار مهم است (همكاري).
نوع راه رفتن (Gait) به تشخيص دفورميتيهاي اندام تحتاني كمك مي كند ( اختلاق طول دو اندام ، وجود پاراليزي با هر علتي و هر نوع ).
نگاه كلي به اندام ( چاقي، قدبلندي، كوتاهي، غيرقرينه بودن ).
بررسي فاكتورهاي رشدي (قد، علائم ثانوي جنسي، دندانها).
نگاه از قدام، خلف و طرفين براي بررسي دفورميتهاي ستون فقرات در محورهاي قدامي خلفي ( ساژيتال) و طرفي ( كرونال).
بررسي دقيق از نظر پوست ناحيه پشت تنه (sinuses, hairy patch, café-au-lait spots و clefts، توده مثل ليپوم، همانژيوم و … ).
بررسي از ناحيه سرتاخاجي از نظر دفورميتيها (( تورتيكولي به هر علت، كوهان (Hump) و كتف بالا رفته (High scapula)، غيرقرينه بودن شانه ها، انحراف در خط ستون فقرات، به هم خوردن خط كمربندي (waistline)، غيرقرينه بودن لگن )).
بررسي ساير دفورميتيهاي كونژنيتال در نقاط مختلف بدن.
روش درمان این مشكل :
درمان قطعی بیماری مستلزم همكاری صمیمانه خود بیمار است. تغییر عادت در طرز نشستن غلط، استفاده از قوزبند، فیزیوتراپی جهت رفع ضعف عضلات ستون فقرات كه می تواند عامل ایجاد كننده باشد، از درمانهای طبی است.
در صورتی كه بیماری آنچنان پیشرفت كرده باشد كه باعث بروز علائم حسی و حركتی در اندامها، اشكالات تنفسی و یا تغییر شكل شدید ستون فقرات باشد ممكن است جراحی در درمان كمك كننده باشد.