آزمون نرم شدن پوشش (Cut-Through Test) در استاندارد IEC 60317
آزمون نرم شدن پوشش یا کات ترو (Cut-Through Test)که در استاندارد IEC 60317 برای سیم‌های سیم‌پیچی تعریف شده، یکی از مهم‌ترین آزمون‌ها برای ارزیابی استحکام حرارتی و مکانیکی لاک یا رزین پوشش‌دهنده سیم‌ها است. این آزمون به طور خاص شبیه‌سازی می‌کند که سیم‌های سیم‌پیچی در شرایط کاری واقعی، به ویژه در دمای بالا و فشار، چگونه رفتار می‌کنند و آیا مقاومت کافی در برابر شکست و نفوذ دارند یا خیر.

هدف آزمون کات ترو
هدف اصلی این آزمون، ارزیابی مقاومت پوشش لاکی سیم در برابر فشار و دمای بالا است، به‌ویژه زمانی که سیم‌ها در تماس با یکدیگر یا با قطعات فلزی قرار دارند. این موضوع بسیار مهم است، زیرا در صورت از بین رفتن پوشش لاکی، احتمال اتصال کوتاه و خرابی تجهیزات وجود دارد.
روش انجام آزمون

1.نمونه‌برداری: o بخشی از سیم لاکی مطابق با استاندارد انتخاب می‌شود. o سیم‌ها معمولاً به شکل ضربدری و نقطه تقاطع آنها در تماس با یک جسم سرامیکی قرار داده می‌شوند. 2.اعمال دما و فشار: o نمونه‌ها در دمای مشخصی (بسته به کلاس حرارتی لاک سیم) قرار می‌گیرند. o یک وزنه یا نیروی ثابت (بسته به قطر هادی) برای ایجاد فشار روی سیم‌ها اعمال می‌شود. 3.بررسی تغییرات: o سیم‌ها در این شرایط برای مدت زمان مشخصی باقی می‌مانند. o پوشش لاکی بررسی می‌شود تا مشخص شود آیا در اثر فشار و دما از بین رفته یا شکسته شده است. o مقاومت عایقی سیم پس از آزمون اندازه‌گیری می‌شود.
معیارهای قبولی در آزمون

  • عدم شکست لاک:پوشش لاکی نباید در محل تماس دچار نرم شدگی یا سوختگی شود.
  • حفظ مقاومت عایقی:مقاومت عایقی سیم باید در محدوده استاندارد باقی بماند.
  • دوام حرارتی:سیم باید بتواند دمای تعیین‌شده را بدون کاهش خواص تحمل کند.


اهمیت این آزمون در کاربرد واقعی

  • در سیم‌پیچی موتورهای الکتریکی، ترانسفورماتورها و ژنراتورها، سیم‌ها در معرض دمای بالا و فشار مکانیکی ناشی از ارتعاشات و انبساط حرارتی قرار می‌گیرند.
  • آزمون کات ترو تضمین می‌کند که سیم‌ها در چنین شرایطی پایدار باقی بمانند و به عملکرد ایمن و طولانی‌مدت تجهیزات کمک کنند.