در گفتوگو با مدیر پروژه «دنا» مطرح شد
آیا «دنا» سمند است؟
گروه خودرو- ایران خودرو چندی پیش در شرایطی از محصول جديد خود با نام «دنا» رونمایی کرد، که برخی از خبرگزاریها بلافاصله بعد از رونمایی از این خودرو سوالاتی پیرامون طراحی، نام و قیمت آن مطرح کردند.</B>
این سوالات بیشتر حول محور «سمند بودن یا نبودن دنا» میچرخید و برخی ازاین خبرگزاریها اعتقاد داشتند «دنا» مدلی جدید از سمند است. از همین رو به سراغ مدیر پروژه «دنا» رفتیم، تا در مورد داستان طراحی این خودرو بپرسیم و پاسخ ابهامات مربوطه را از زبان وی بشنويم. رحیمی در این مورد عنوان میکند که پلت فرم «دنا» ارتقا یافته پلت فرم سمند است.
گفتوگوی «دنیای اقتصاد» با مدیر پروژه «دنا» را میخوانید.
چه شد که ایران خودرو یکباره به فکر طراحی و تولید «دنا» افتاد؟
چندان یکباره هم نبود! ایران خودرو همواره به فکر تولید محصولات جدید بوده و هست. ما از وقتی که بحث کاهش پلکانی تعرفه واردات مطرح شد، سعی کردیم به خاطر حفظ بازار خود محصولات جدید ارائه کنیم، که «دنا» هم یکی از آنهاست. از آنجاکه میبایست هم استراتژی ایران خودرو را مورد توجه قرار میدادیم و هم محدودیتهای مالی شرکت را در نظر میگرفتیم، پروژه «دنا» را تعریف و از آذر ماه 87 نیز فاز مطالعاتی آن را آغاز کردیم. به هر حال خودرویی که با نام سمند روانه بازار کرده بودیم، مشکلاتی داشت و این مشکلات در مدل LX برطرف شد. با این کار، جایگاه سمند در بازار ایران ارتقا پیدا کرد و پس از LX نیز سورن به طراحی و تولید رسید. چون خیلیها ایراد میگرفتند که ایران خودرو فقط چراغ و سپر و اسم محصول را عوض میکند، تصمیم گرفتیم این بار تغییراتی اساسی در محصول ایجاد کرده و نمونهای جدید (دنا) را عرضه کنیم. به نظرم چون پروژه خوبی بود، روند آن نیز خوب پیش رفت. این پروژه در اواخر مدیریت آقای منطقی کلید خورد، اما با آمدن آقای نجمالدین، روند کار تسریع شد.
هزینه طراحی «دنا» چقدر شد؟
حدود 60 میلیارد تومان.
حتما در جریان هستید که پس از رونمایی «دنا»، بحثهای مختلفی در مورد پلت فرم این محصول و هویت آن پیش آمد. در حال حاضر نیز برخی معتقدند «دنا» خودرو ملی جدیدی نیست و مدلی ارتقا یافته از سمند است. نظر شما در واکنش به این اظهارنظرها چیست؟ اصلا پلت فرم این خودرو از کجا آمده است؟
ببینید، پلت فرم به آن قسمت از خودرو گفته میشود که از چشم مشتری پنهان است. به عنوان مثال، سیستم تعلیق و سوخترسانی جزو پلت فرم به حساب میآیند. حال در مورد پلت فرم «دنا» باید بگویم که اجزای آن همان اجزای سمند محسوب میشود، ولی بدنه و شاسی آن ارتقا پیدا کرده است. در واقع ما از سیستمهای تعلیق، سوخت رسانی و تجهیزات الکتریکی سمند بهره برده و با طراحی بدنهای جدید، «دنا» را تولید کردهایم.
پس چرا نام آن را خودرو ملی گذاشتهاید؟
چه اسمی باید میگذاشتیم؟
شما خودتان میگویید از پلت فرم سمند استفاده کردهاید، خوب با این حساب «دنا» ملی محسوب میشود، اما نه چهارمین خودرو ملی، بلکه مدلی جدید از سمند است.
این کار را تویوتا هم که بزرگترین خودروساز دنیاست، انجام میدهد. مثلا همین لکسوس و کمری از لحاظ پلت فرم فرقی با هم ندارند، اما دو محصول متفاوت هستند و تویوتا هم به خاطر آنکه مشتری احساس نکند این دو، یکی هستند، یکی را تحت برند اصلی و دیگری را تحت برند لکسوس به بازار میدهد. این اصلا کار بدی نیست و اتفاقا تولید محصولی مثل «دنا» هوش ایرانیها را میرساند، زیرا ما توانستهایم با طراحی آن، منافع ملی را در نظر بگیریم. از نظر من وقتی همه فرآیندهای تولید یک خودرو در کشور انجام میشود، باید آن را ملی بدانیم.
شما اگر «دنا» را به عنوان مدل ارتقا یافته سمند رونمایی میکردید، کسی بحثی روی آن نداشت، اما اینکه آن را چهارمین خودرو ملی میدانید، به نوعی محل ایراد است.
«دنا» که ارتقا یافته سمند نیست. این خودرو محصولی جدید به حساب میآید و ما هم نامی جدید را برای آن در نظر گرفتهایم. الان شما میتوانید عنوان کنید چون پلت فرم سمند متعلق به پژو 405 است، این دو خودرو یکی هستند؟ قطعا نمیتوانید، چون یکی نیستند. ممکن است هندسه و مکانیزم قطعات دنا و سمند یکی باشد، اما مشخصات فنی آنها با یکدیگر متفاوت است.
مشخصات فنی «دنا» با مشخصات فنی آخرین مدل سمند چه تفاوتی دارد؟
ممکن است مثلا سیستم تعلیق آنها یکی باشد (مکفرسون)، اما قطعا مشخصات فنی آن در «دنا» بهبود یافته است. ما حتی وقتی خودرو جدیدی را عرضه میکنیم، به قطعهسازان خود نیز مشخصات تازهای را برای تولید قطعات مربوطه میدهیم و آنها مجبورند کل فرآیند تولید را ارتقا داده و قطعه باکیفیت تری تولید کنند. از طرفی ما وقتی قصد داریم محصول جدیدی را به بازار بدهیم، یک سری بازخوردها را از خودروهای قبلی اخذ کرده و آنها را در محصول جدید لحاظ میکنیم. مثلا سختی فنر سورن را در «دنا» تغییر دادهایم.
ایران خودرو وقتی سورن را به طراحی رساند، «سمند بودن» آن را انکار نکرد، اما در مورد «دنا» این اتفاق رخ نداد. این در حالی است که سورن هم نسبت به LX، ارتقا یافته بود.
شما باید به حجم تغییرات یک خودرو توجه کنید. گاهی این حجم تغییرات تنها به به تعویض چراغ و سپر و تزئینات داخلی و خارجی منتهی میشود و از خودرو تغییر یافته با لقب
«مدل سال» یاد میکنند. اما گاهی تغییرات آنقدر زیاد است که باید آن را «محصولی جدید» نامید. به عنوان مثال الان در ذهن مشتری این طور جا افتاده که ترمز سمند (سمند معمولی) خوب نیست و ایران خودرو هر کاری هم که بکند، نمیتواند این ذهنیت مشتری را تغییر دهد. این در حالی است که اگر آن را تحت مدلی دیگر عرضه کنیم، مشتری تفاوت را احساس خواهد کرد. این کار آثاری روانی دارد، به نحوی که برای مشتری اطمینان میآورد.
-یعنی شما به نوعی خواستهاید ذهنیت مشتریان را در مورد سمند تغییر دهید؟
خب این باعث میشود که مشتری نسبت به تغییرات مثبت اعمال شده، اطمینان ایجاد کند. ما در طراحی «دنا» علاوه بر ارتقا و بهبود اجزای پلت فرم سمند، بدنه را نیز تغییر دادهایم، همان طور که تویوتا محصول کرولای خود را با بدنه جدید و تحت عنوان لکسوس به بازار میدهد. حالا اینکه ما نام «ملی» را برای محصولات جدید در نظر میگیریم، به دلیل افتخار آن است. به هر حال ما از خودروسازی دنیا عقب هستیم و وقتی میتوانیم محصولی داخلی را تولید کنیم، این باعث افتخار است. وقتی سمند رونمایی شد، خیلیها ایراد گرفتند که این کار خارجیهاست و ایرانیها نقشی در آن نداشته اند، اما «دنا» در همین مرکز تحقیقات ایران خودرو و بدون حتی مشاوره از خارجیها طراحی شده است. تمام قطعات و سیستمهای «دنا» داخلیسازی شده و نیازی به خارجیها در این مورد نداریم.
با تمام صحبتهای شما، من باز هم به این نتیجه میرسم که ایران خودرو به خاطر دید نه چندان مثبت مشتریان روی سمند، تمایلی نداشت «دنا» را سمندی جدید بنامد.
من این را قبول ندارم. مدل ابتدایی سمند به دلیل اینکه محصولی ایرانی بود، دیر در بازار جا افتاد، اما با ورود مدل LX، سمند جای خود را پیدا کرد و آمار فروش ما نیز از استقبال مشتریان حکایت دارد.
اگر اینطور است چرا نام این محصول جدید را «سمند دنا» نگذاشتید؟
ما چون قبلا پیشوند «ایران خودرو» را به محصولات خود نمیچسباندیم و مثلا نمیگفتیم «ایران خودرو سمند»، همواره از پیشوند سمند استفاده کردهایم، اما نمیخواستیم در مورد «دنا» نیز این کار را انجام دهیم، چون «دنا» را محصولی جدید میدانیم. در واقع ایران خودرو قصد دارد روند نامگذاری محصولات خود را تغییر داده و کلمه «ایکو» (تلفظ خارجی ایران خودرو) را کنار نام محصولات جدید خود قرار دهد و مثلا بگوید، «ایکو دنا».
در اینکه «دنا» خودرویی جدید به حساب میآید، شکی نیست، اما وقتی خود شما و همکارانتان عنوان میکنید پلت فرم آن متعلق به سمند است، نباید «سمند بودن» آن را انکار کرد.
ما که نمیخواهیم سر مشتری را کلاه بگذاریم. وقتی داخل و خارج خودرو کلا جدید است و طراحیاش عوض شده، ما باید آن را محصولی جدید بدانیم و نامی جدید انتخاب کنیم. در همه جای دنیا هم خودروسازان روی پلت فرمهای خود، محصولات جدید طراحی و تولید میکنند و نام جدید برای آنها در نظر میگیرند.
خب ما که یک پلت فرم بیشتر نداریم و آن هم «سمند» است. ایران خودرو محصولی جدید روی پلت فرم سمند طراحی کرده، اما نمیخواهد آن را سمند بنامد. در واقع مثل این میماند که بچهای را پس از تولد به خانوادهای دیگر بدهند و نام خانوادگی جدیدی برای آن در نظر بگیرند.
مثال شما را قبول ندارم. به هر حال ما محصولی جدید طراحی کردهایم و اجزای پلت فرم آن نیز ارتقا یافته است. الان همین
«پژو 207 آی» خودرویی است که روی پلت فرم 206 طراحی شده، اما پژو آن را محصولی جدید میداند و هیچ اشکالی هم ندارد. فرق 206 با 207 این است که تزئینات داخلی و ظاهر خارجی 207 تغییر کرده است. در واقع پژو هم به نوعی از ما یاد گرفته و فهمیده است که این جور کارها نیز اشکالی ندارد.
در صحبتهایتان گفتید که از مشاوران خارجی کمک نگرفتید و این موضوع برای ایران خودرو و مجموعه صنعت کشور خوشحالکننده است. به نظر شما مشاوره نگرفتن از خارجیها، برای مشتریان ایرانی نیز خوشحالکننده خواهد بود؟
مشاوره نگرفتن با استفاده نکردن از تکنولوژی فرق دارد. این بدان معنی نیست که ما از تکنولوژی روز دنیا در طراحی «دنا» استفاده نکردهایم.
شما سمند را در نظر بگیرید، این خودرو در حد سی، چهل سال ایران خودرو را به روز کرد و زیرساختهای زیادی را در بخشهای مختلف ایران خودرو به وجود آورد. سمند باعث شد ترس ما در طراحی خودرو بریزد و به نوعی با تکنولوژی روز آشنا شویم. الان خط تولید بدنه و نرم افزارهای طراحی ایران خودرو از تکنولوژی روز عقب نیست. اتفاقا چون در ایران قانون کپی رایت وجود ندارد، خودروسازان میتوانند به راحتی و بدون آنکه پول زیادی بدهند، نرم افزارهای پیشرفته طراحی را تهیه کنند. به نظر من در حال حاضر همه چیز در صنعت خودرو کشور به روز و پیشرفته است.
حتی خودرو؟
خود خودروها هم مشکل خاصی ندارند، اگر مشکلی هم هست، به خاطر نوع دید و فرهنگ مشتریان ایرانی است. الان اگر کسی بخواهد تلویزیون بخرد، قبل از هر برندی به سراغ «سونی» میرود، چون در ذهناش اینگونه جا افتاده که «سونی» از بقیه برندها بهتر است. در بازار خودرو هم همین دید وجود دارد، به نحوی که مشتری وقتی میخواهد خودرو بخرد، شاید اول به سراغ تندر برود و بعد سمند. در حالی که تفاوت چندانی میان تندر و سمند نیست، اما مشتریان گمان میکنند چون تندر مال رنوی فرانسه است، اول باید به سراغ خرید آن بروند.
اگر موافق باشید از این بحث بگذریم و در مورد برخی دیگر از حواشی «دنا» صحبت کنیم، مانند قیمت.
قیمت «دنا» 18 تا 25 میلیون تومان است و این رقم به نظر من اصلا عجیب و زیاد نیست. شما باید کیفیت «دنا» را در نظر بگیرید. وقتی ایران خودرو قرار است این محصول را با استفاده از قطعات پیشرفته تر و با کیفیتی بهتر عرضه کند، خب قیمت آن بالاتر خواهد بود. به هر حال باید بپذیریم کیفیت برابر است با قیمت.
آیا در خودروسازی ایران هم کیفیت برابر است با قیمت؟!
خب باید شرایط بازار خودرو کشور را در نظر گرفت. در حال حاضر قیمت خودروهای داخلی در محدوده قیمتهای جهانی است. مثلا خودرویی مثل سمند هماکنون پانزده شانزده هزار دلار قیمت دارد. البته منظورم قیمت واقعی دلار است.
با توجه به اینکه عنوان شده «دنا» بین 18 تا 25 میلیون تومان قیمت دارد، میخواهم بدانم دنای 25 میلیونی چه تفاوتی با مدل 18 میلیونی خود خواهد داشت؟
قیمت 25 میلیون تومان به مدل لوکس دنا مربوط میشود و تفاوت بزرگ آن، اتوماتیک بودن گیربکس است. همچنین کل تزئینات داخلی جديد و صندلیهای آن نیز چرم خواهد بود. آینههای تاشو هم البته دارد.
خب این تغییرات که حدود پنج میلیون تومان تاثیر دارد، آن دو میلیون اضافه برای چیست؟
ایران خودرو این بازه قیمتی را با توجه به نرخ تورم در نظر گرفته است. بالاخره برای قیمتگذاری باید تورم و قیمت مواد و شرایط تولید قطعهسازان را در نظر گرفت.
رقبای «دنا» را چه خودروهایی میدانید؟
کیا سراتو، مگان و کرولا.
«دنا» میتواند با اینها رقابت کند؟
حتما میتواند.
یکی دیگر از حواشی «دنا» شباهت زیاد آن با هیوندای سوناتا است. این شباهت اتفاقی بوده، یا از پیش برنامه ریزی شده؟
شما میتوانید هر خودرویی را شبیه خودرو دیگری بدانید.
اما «دنا» واقعا شبیه سوناتا است.
ما ذائقه مشتری را در نظر گرفتهایم. به هر حال استقبال از خودروهای کرهای در بازار ایران بد نبوده و کرهایها مورد پسند مشتریان قرار گرفتهاند. البته من نمیگویم این کار عمدی بوده، بلکه خوشبختانه یا متاسفانه روند طراحی ما به این سمت رفته است.
میتوانیم بگوییم که «دنا» جایگزین سمند سورن خواهد شد؟
در آینده بله. چون ما دیگر مدل جدیدی از سورن نخواهیم ساخت.
اما سورن که در کلاس Dاست!
خب «دنا» هم در کلاس D قرار دارد.
ولی بیشتر به کلاس C میخورد.
ممکن است در مرز C و D باشد، اما قطعا C نیست.
منبع : دنیای اقتصاد
