یک توضیح کوتاه در مورد حرکت انتقالی سیارات و قمرها
وقتی می گوئیم زمین به دور خورشید می چرخد تا حرکت انتقالی اش نیروی گریز از مرکزی بوجود بیاورد تا از سقوط روی خورشید جلوگیری کند و یا ماه به این دلیل به دور زمین می چرخد و... (صرف نظر از علت بوجود آمدن این پدیده )در این مورد پدیده نکاتی را متذکر می شوم .
1- جاذبه یک اثر متقابل بین دو جسم است که با فرمول
[ برای مشاهده لینک ، با نام کاربری خود وارد شوید یا ثبت نام کنید ]
بیان می شود که در آن m , M جرم دو جسم بوده و r فاصله آنها از هم و G ثابت جاذبه و F نیروی جاذبه است . نیروی وارد به هر دو جسم مساوی و لی شتاب حاصل از نیرو به جسم کوچکتر بیشتر است بنابر این تحت تاثیر همین نیرو جسم کوچکتر شتابی بزرگتر می گیرد .
2- این نیروی جاذبه با نیروی مرکز گرا ( یا همان گریز از مرکز)مطابق فرمول زیر خنثی می شود
[ برای مشاهده لینک ، با نام کاربری خود وارد شوید یا ثبت نام کنید ]
که در آن m جرم جسم و v سرعت جسم و r فاصله از مرکز دوران و Fmp نیروی مرکز گرا می باشد .
3- با این توضیحات دو جسم که تحت تاثیر جاذبه هم قرار می گیرند برای جلوگیری از برخورد به همدیگر هر دو روی مرکز جرم مشترکشان می چرخند و این گفته که مثلا زمین دور خورشید می چرخد و یا ماه دور زمین در اصل باید به این صورت بیان شود که زمین و خورشید دور مرکز جرم مشترکشان و ماه و زمین هم دور مرکز جرم مشترکشان می چرخند .
4- در مثال های فوق مرکز جرم زمین و خورشید دقیقا در مرکز خورشید قرار ندارد ولی چون خورشید از زمین بسیار بزرگتر است این نقطه به مرکز خورشید بسیار نزدیک است .
5- مرکز جرم مجموعه زمین و ماه از مرکز زمین فاصله زیادتری دارد (حدود یک سوم شعاع زمین تا مرکز 2100 کیلومتری مرکز زمین )
6- در ستاره های دوتائی و مجموعه هائی که در آن جرم دوجسم با هم اختلاف زیادی ندارد در واقع مرکز جرم درست خارج از دو جسم می باشد به طوری که هر دو جسم دور همدیگر می گردند .
7- بنابر این هر موقع گفته می شود زمین دور خورشید می چرخد و... در واقع زمین( و همچنین بقیه سیارات) و خورشید دور مرکز جرمشان می چرخند و این مسئله باعث لرزش هائی در خورشید هم می شود از روی این لرزش ها توانستند سیاران ماوراء خورشیدی را که دور ستاره های دیگر می چرخند کشف کنند یعنی لرزش های ستاره بخاطر داشتن سیاره و چون این اثر در مورد سیاره های بزرگتر بسیار محسوس تر است فعلا سیاره های بزرگ را با این روش می توانند تشخیص دهند .
