محاسبه دوره تناوب سیارات ( دوره تناوب هلالی - نجومی )
چگونه می توان دوره تناوب هلالی را تنها از روی مشاهده و رصد ساده سیاره محاسبه کرد ؟
ممکنه به طور کامل و دقیق توضیح دهید تنها از روی مشاهدات نجومی سیاره ها چگونه می توان دوره تناوب انها را ( زمان گردش یک دور به دور خورشید ) مشخص کرد ؟ لازم به ذکر است که امروزه که ماهواره ها و کاوشگرهائی به مریخ و زهره و.... اعزام شده اند و از لیزر و .... تلسکوپ های پیشرفته بهره می برند مسئله ساده تر شده است ولی منظور من این نیست .
در قرون 18 و 19 میلادی ( اگر نگوئیم در دوره ابوریحان و ... خوارزمی ) که فقط تلسکوپ های ساده تر بودند و احیانا منجمان فقط با رصد با چشم غیر مسلح می پرداختند هم توانسته بودند این مقادیر را محاسبه کنند . در ضمن منجمان دو دوره تناوب ذکر کرده اند دوره تناوب نجومی( زمان گردش یک دور سیارات به دور خورشید ) و دوره تناوب هلالی ( فاصله زمانی لازم برای یک بار قرار گرفتن زمین و خورشید و سیاره در یک امتداد تا زمانی که دوباره در یک امتداد واقع شوند) اگر دوره تناوب هلالی مشخص شود دوره تناوب نجومی را هم به راحتی از فرمول های زیر می توان تشخیص داد ولی دوره تناوب هلالی را چگونه تشخیص می دادند
1- برای سیارات داخلی ( عطارد و زهره ) فرمول چنین است .( Te یک سال زمینی است که برابر 365.2422 روز می باشد )
(Th=360/(P-E که در آن داریم : P =360/Tn و E=360/Te که در اینجا Tn دوره تناوب نجومی و Th دوره تناوب هلالی است .
2- برای سیارات خارجی ( مریخ به بعد ) فرمول چنین است . ( Te یک سال زمینی است که برابر 365.2422 روز می باشد ) (Th=360/(E-P که در آن داریم : P =360/Tn و E=360/Te که در اینجا Tn دوره تناوب نجومی و Th دوره تناوب هلالی است
بنابراین مسئله می ماند پیداکردن روش کاملا مستقل برای محاسبه دوره تناوب هلالی تنها به کمک مشاهده دائمی سیاره چگونه می توان این مقدار را پیدا کرد آیا می توان روشی ارائه داد تا ما هم بدون وسائل پیشرفته تنها از طریق رصد چشمی ( و یا تلسکوپ های آماتوری ) بتوانیم دوره تناوب هلالی را محاسبه کنیم .
لازم به ذکر است اساس تمام محاسبات نجومی ( فاصله سیارات , فاصله زمین از خورشید , فاصله ستارگان , ابعاد کهکشان ,.... تا ابعاد جهان ) همه به این مسئله ربط پیدا می کند .
تشخیص موقعیت خورشید بین زمینه ستارگان
از زمان باستان حتی دوره مصر باستان و... در 5 هزار سال پیش هم فهمیده بودند خورشید در بین ستارگان ( در آن زمان کره آسمان ) ثابت نیست و جابجا می شود و براین اساس بروج دوازده گانه را در نظر گرفتند (حمل , ثور ,جوزا و ... جدی , دلو و حوت ) حال سوال من این است که در موقع روز که خورشید می درخشد ستاره ای دیده نمی شود و به طبع صورت فلکی دیده نمی شود ( بجز موقع کسوف که اتفاق بسیار نادری است ) چگونه می توانستند بفهمند خورشید در کدام صورت فلکی قرار دارد . سیارات و ماه را می شد در شب رصد کرد ولی خورشید چی ؟ جابجائی خورشید و سیارات در ان زمان بین صورت فلکی برای انها بسیار مهم بوده تا جائی که بعضی اقوام نسبت خدائی به ماه و خورشید و سیارات دادند و اساس علم ( شبه علم ) طالع بینی را پایه گزاری کردند و....