View Full Version : ◄◄ انگل شناسی و مسمومیت ►►
Boye_Gan2m
03-05-2007, 05:46 PM
مقدمه
دامنه وسیع علم انگل شناسی از ماکرواکولوژیکی تا میکرواکولوژیکی و بیوشیمیایی و بهداشت عمومی ، جغرافیا ، علوم اجتماعی و اقتصادی و علوم مرتبط با آنها را شامل میشود. در سالهای اخیر سازمان جهانی بهداشت اعلام کرده است که شش بیماری مهم انسانی در جهان منتشر است. پنج بیماری از این شش بیماری انگلی است که عبارتند از: شیستوزومیازیس ، مالاریا ، فیلاریازیس ، تریپانوز و میازیس آفریقایی و لیشمانیازیس. بیماری ششم نیز جذام است که عامل باکتریایی دارد.
در نتیجه انگل شناسی پزشکی در بین شاخههای علوم پزشکی و دانشمندان علوم پزشکی اهمیت زیادی پیدا کرده است.انگل شناسی از نظر رشد و توسعه علوم بویژه کاربردهای طبی ، دامپزشکی ، کشاورزی و صنایع غذایی اهمیت زیادی دارد. بنابراین روشن است که آشنایی با زندگی انگلی و انگلها ، نه تنها از نقطه نظر رشد و توسعه علوم ، بلکه از نظر کاربردهای عملی آن نیز بسیار مهم است.
جنبههای زندگی انگلی
چهره واقعی زندگی انگلی غالبا قابل لمس و درک نیست، زیرا روابط بین انگلها و میزبان آنها بسیار پیچیده است. انگل شناسی در واقع یکی از چهار جنبه مختلف از سیمبیوزیس است.
سیمبیوزیس
هر حیوان ، گیاه و یا موجود زنده اولیهای آغازیان یا(پروتیستا) که بخشی یا تمام زندگی خود را به همراه موجود دیگر از جنس دیگری میگذارند، را یک سیمبیونت یا سیمبیوت مینامند. چهار شکل از سیمبیوتیک شناخته شده است. اگر چه خط تفکیک بین آنها کاملا دقیق نیست. بویژه انواع اشکال سیمبیوزیس که شناخته شدهاند، فورزیس ، کامنسالیسم ، پارازیتیسم و موچوآلیسم میباشد.
فورزیس: هیچ نوع وابستگی از نظر متابولیکی و یا غیر از آن بین آنها وجود ندارد. نمونه این نوع زندگی انتقال باکتریها توسط اتصال به پای حشرات است. اگر چه پرواز حشره از جایی به جای دیگر به انتقال باکتری منجر میشود، ولی هیچ اجباری در این ارتباط از دو طرف نیست و اصولا یک نوع رابطه اتفاقی است.
کامنسالیسم: یک مثال در این مورد در شرایط محیطی دریایی ، رابطه بین آمفی پریون پرکولا یا کنتروکاپروس آکوله آتوس با شقایق دریایی. ماهی در بین خارهای شقایق دریایی زندگی میکند، در حالی که هیچ نوع آزاری از سوی میزبان نمیبیند. با توجه به اینکه ترشحات ماهی باعث حفاظت در مقابل نماتوسیتهای میزبان میشود. این لایه حفاظتی که ماهی ایجاد میکند، فقط پس از ورود و خو گرفتن اولیه ماهی است. پس از ورود ماهی به درون خارهای شقایق دریایی ، این عمل حفاظتی نیز انجام شده، ماهی از آسیب ماهی خوارها به خاطر وجود نماتوسیتهای میزبان محفوظ میماند. علاوه بر محافظت ، ماهی از غذای میزبان نیز برخوردار میشود.
پارازیتیسم: پارازیتیسم عبارتست از نوعی زندگی اجباری دو موجود با هم که انگل کوچکتر است و از جنبه متابولیکی با میزبان رابطه دارد. این ارتباط ممکن است دائمی باشد. مثلا کرمهای پهن نواری که در روده پستانداران دیده میشوند. یا ممکن است موقتی باشد. مانند پشهها ، ککها یا کنههای خونخوار. گفته میشود که پارازیتیسم یک رابطه اجباری است، زیرا انگل بطور معمول نمیتواند بدون ارتباط و تماس با میزبان خود باقی بماند.
انگلهای خونخوار مانند کنهها ، ککها و پشهها از نمونههای اولیه خونخواری مستقیم از میزبان هستند. چون ارتباط بین انگل و میزبانش عموما شامل تماس میزبان با مواد آنتی ژنی انگل است، خواه ناخواه این مولکولها با بدنه انگل (آنتی ژنهای سوماتیک) یا ترشحات و یا مواد دفعی انگل (آنتی ژنهای متابولیک) مقایسه میشوند. آنتی بادیها معمولا توسط میزبان در واکنش به انگل تولید میشوند. بنابراین بر عکس فورزیس و کامنسالیسم زندگی انگلی علاوه بر وابستگی متابولیک در بخشی از انگل ، عموما شامل پاسخهای میزبان در برابر بخش دیگری از انگل میباشد.
موچوآلیسم: نمونه معروف این نوع زندگی گلسنگها هستند که ترکیبی از قارچها و آلگها هستند. در طی این ارتباط ، آلگها مقدار زیادی ترکیبات آلی تولید میکنند که این مواد توسط قارچها مصرف میشوند. در حالی که قارچها نیز آب و مواد معدنی مورد نیاز آلگها را تولید میکنند. آنها را از خشک شدن و خطر نور شدید محافظت میکنند. نمونه دیگر موچوآلیسم رابطه برخی از تاژکداران موجود در روده موریانههای چوبخوار است.
رابطه انگلها با میزبان
انگلها به اشکال مختلفی با میزبان خود رابطه برقرار میکنند که میتوان انگل اجباری یا اختیاری ، موقتی یا دائمی ، خارجی یا داخلی ، اتفاقی یا سرگردان ، بیماریزا یا غیر بیماریزا و زئونوزرا را نام برد.
به علاوه میزبانها نیز اشکال مختلفی دارند. از جمله میزبان واسط یا نهایی ، ناقل مکانیکی یا ناقل ترانسفر ، مخزن و بالاخره هایپرپارازیتیسم را ذکر کرد و برخی از سیمبیونتها نیز رابطه استفاده متقابل تحت عنوان نظافتچی و نیازمند حفاظت با یکدیگر برقرار میکنند. بطور مثال در محیطهای دریایی ، برخی از انواع ماهیها و سخت پوستان وظیفه پاک کردن بدن گونههای بزرگتر را به عهده میگیرند. این عقیده وجود دارد که منفعت حاصل از این کار دو طرفه است و انواع مختلف دارای این زندگی هستند. از جمله تمساح با مرغ مصری ، گاوهای اهلی با مرغ ماهیخوار و کرگرن با پرندگان کنه خوار.
عفونت و بیماری انگلی
انتقال انگلهای مستلزم وجود سه عامل است: یک منبع عفونت ، یک راه انتقال و وجود یک میزبان حساس. برایند ترکیب عوامل فوق ، تعیین کننده شیوع انگل در یک زمان و مکان معین است.راههایی که انگل بوسیله آنها از منبع اولیه به میزبانان حساس میرسد متفاوت است. شانس بروز عفونت در شرایط محیطی مناسب که در آن انگل بتواند خارج از مواد دفعی زندگی کند و نیز در شرایط فقدان بهداشت فردی و اجتماعی افزایش مییابد. انسان مبتلابه عفونت انگلی میتواند به اشکال زیر عمل نماید.
تنها به عنوان میزبان انگل
همراه با دیگر حیوانات به عنوان میزبان اصلی
به عنوان میزبان تصادفی همراه با یک یا چند حیوان به عنوان میزبانهای اصلی.
علاوه بر لزوم سازگار بودن طبیعی انگل با میزبان خود ، سهولت انتقال انگل بستگی به عادات و تجمع گروهی و نیز مقاومت میزبان دارد.
تشخیص
تظاهرات بالینی در اغلب بیماریهای انگلی آن قدر عمومی است که در بسیاری موارد بنای تشخیص بر پایه نشانه شناسی کافی نیست. اگر چه یک پزشک باتجربه ممکن است علائم و نشانه های ویژه برخی بیماری انگلی را شناسایی کند ولی در موارد غیر معمول ممکن است نشانهها آنچنان گیج کننده باشند که هیچ تابلوی بالینی واضحی را نشان ندهند. همچنین بسیاری از عفونتها بویژه عفونتهای کرمی نشانه های کم و غیر مشخصی داشته و اغلب از نظر بالینی غیر قابل افتراق هستند. تشخیص نهایی و شیوه درمانی درست نیاز به شناسایی انگل در آزمایشگاه دارد.
درمان
درمان موفقیت آمیز بیمار شامل اقدامات پزشکی و روشهای جراحی ، توجه به وضعیت غذایی و دارو درمانی اختصاصی است. پزشک باید توانایی بیمار در همکاری آگاهانه ، بهسازی محیط ، همه گیر شناسی بیماری و انتخاب روشهای جلوگیری از گسترش عفونت را نیز مد نظر داشته باشد. در طی 10 تا 15 سال اخیر پیشرفتهای قابل توجهی دردرمان بیماریهای انگلی صورت گرفته است. هم اکنون داروهای موثر و نسبتا غیر سمی متعددی برای درمان اغلب بیماریهای انگلی در دسترس است.
Boye_Gan2m
03-06-2007, 05:14 PM
مالاریا عفونتی ناشی از یک انگل تکسلولی، که از طریق گزش پشه آنوفل، تزریق خون آلوده، بهطور مادرزادی از مادر به کودک یا استفاده از سوزن مشترک در بین معتادان انتقال مییابد.
علایم شایع
اولین دوره علایم ذیل معمولاً حدود 30-8 روز پس از گزش پشه بروز میکند:
سردرد
خستگی
تهوع
لرزش شدید تکاندهنده همراه تب به مدت 24-12 ساعت
تنفس سریع
تعریق شدید همراه با کاهش درجه حرارت دوره علایم مذکور تا هنگام درمان ممکن است هر 3-2 روز تکرار شود. این بیماری بدون درمان میتواند سالها ادامه یابد.
http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/img/daneshnameh_up/3/33/009729.jpg
علل بروز بیماری مالاریا
چهار نوع انگل مالاریا وجود دارد؛ این انگلها با گزش پشه از فردی به فرد دیگر منتقل میشوند. پشه پس از گزیدن فرد مبتلا، آلوده به انگل میگردد. این انگل در بدن پشه تکثیریافته و با گزش بعدی پشه، وارد جریان خود فردی دیگر میگردد. انگل پس از ورود به جریان خون فرد، به کبد مهاجرت کرده و در آنجا به سرعت رشد کرده و تکثیر مییابد. پس از چند روز، هزاران انگل از کبد مجدداً وارد جریان خون شده و گلبولهای قرمز خون را تخریب میکند. برخی از انگلها درون کبد باقی مانده و به تکثیر خود ادامه میدهند و به فواصل معین به داخل جریان خون آزاد میشوند.
عوامل افزایشدهنده خطر
زندگی در شرایط شلوغ و غیربهداشتی
آب و هوای گرم و مرطوب
مناطق جغرافیایی خاص نظیر آمریکای لاتین، آسیا و آفریقا.
عواقب موردانتظار
معمولاً با درمان در عرض دو هفته قابل علاج است. مالاریا بدون درمان در افراد دچار فقر تغذیهای یا افراد دارای مقاومت پایین نسبت به بیماری میتواند کشنده باشد.
Boye_Gan2m
03-30-2007, 01:25 AM
نقش عفونتهای انگلی در بهبودی بیماران ام.اس
در دهههای اخیر بیماریهای خودایمنی همچون مولتیپل اسکلروزیس(MS) افزایش قابل توجهی یافتهاند و اعتقاد بر این است که فاکتورهای محیطی میتوانند موجب این افزایش باشند. اخیراً نظریهای مشابه با «فرضیه بهداشت» که محیط عاری از میکروبها را در افزایش آلرژیها دخیل میداند، مطرح شده است که بر مبنای آن افت بیماریهای عفونی می تواند در افزایش بروز بیماریهای خود ایمنی نیز دخالت داشته باشند. اولین مطالعهای که به بررسی ارتباط میان عفونتهای انگلی رودهای که با ائوزینوفیلی همراه هستند و مولتیپل اسکلروزیس در انسان پرداخته است حاکی از آن است که چنین عفونتهایی به گونهای بر پاسخ ایمنی اثر میگذارند و موجب تغییر سیر بیماری MS و کاهش چشمگیر در تعداد عودها و حملات بالینی این بیماری میشوند. برای اطلاع بیشتر از جزییات این تحقیق به منبع این خبر (http://www.sciencedaily.com/releases/2007/01/070117091058.htm) و یا خود مقاله (http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?db=pubmed&cmd=Retrieve&dopt=AbstractPlus&list_uids=17230481&query_hl=1&itool=pubmed_docsum) رجوع کنید. ضمناً سایتها و خبرگزاریهای فارسی از جمله ایرنا (http://www.ghatreh.com/news/browse.php?url=FHlaVHJ6Cg9DABAmDzg8N10MIjxGMgoFKWw rQggRACl0fnAcIQBPfHJ7RERQT0QNPkUZSQABRxQVQ3d6d245X hQ=) هم بخوبی این خبر را پوشش دادهاند.
Boye_Gan2m
03-30-2007, 01:31 AM
کرمهای انگل
کرم کدوها انگل هستند آنها کرمها پهنی هستند که در داخل روده حیوانات یافت می شوند سر یک کرم کدو دارای قاب و مکنده است که آنها را برای چسباندن خود به دیگر حیوانات استفاده می کند. او از طریق سطح بدن خود غذای مورد نیاز را جذب می کند. کرمهای گرد هم معمولا انگل هستند و در درون گیاهان (http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=%DA%AF%DB%8C%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%8 6) یا داخل بدن حیوانات زندگی می کنند. آنها دهان کوچکی دارند که غذا را می مکند.
کرمهایی که در عکس بالا می بینید کرمهای شلاقی هستند این کرمهای کوچک گرد انسان را دچار آلودگی می کنند. آنها به دیواره روده می چسبند و از خون تغذیه می کنند.
عکس دوم سر کرم کدوی گوشت خوک را نشان می دهد این انگل حیوانات و گاوها دارای قسمتهای جدا از هم بیشماری است. هر کدام از قسمتهای بدن او 100000 تخم را در بدن خود جا داده است
http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/img/daneshnameh_up/a/a5/Kerm2.jpg
Bl@sTeR
05-28-2007, 04:31 PM
تابستان كه هنوز نيومده ولي ما شر و شر عرق ميريزيم بس كه هوا هاته تو اينجور وقتا هم خوردن آب يخ جون ميده ..........................نه اينو بد اوندي آب يخ جون ميگيره چطور خب ميگم
سعي كنيد هيچ وقت از آبي كه يخ بسته و يخش وا شده استفاده نكنين چون همونطور كه ميدونين آب حاوي الكتروليت هستش با يخ بستنش اين الكتروليت ها رسوب ميكنن (اون ذرات سفيد رو ديدين تو آب همونه ) و در واقع چيزي كه ميخورين آب يونيزه شده هست و كلي برا بدن خطر داره حسن :21:
اين آب احتمال مبتلا شدن به سرطان رو تقويت ميكنه
پس بچه هاي خوب آب يخ نخورين
Rjoun
06-11-2007, 12:13 PM
رييس كميته بهداشت مواد غذايي جامعه دامپزشكان در تهران گفت: ۷۳نوع بيماري بوسيله مصرف مواد غذايي دامي آلوده به انسان منتقل ميشود.
دكتر "آراسب دباغمقدم" روز دوشنبه در گفت و گو با خبرنگار ايرنا مركز استان تهران افزود: ۱۶نوع باكتري، ۳۰نوع ويروس، ۲۲نوع انگل كرمي و پنج نوع انگل تك ياختهاي (تك سلولي) از طريق مصرف مواد غذايي آلوده با منشا دامي به انسان قابل انتقال است.
وي ادامه داد: سموم طبيعي موجود درمواد غذايي با منشا دامي، باقي مانده آنتيبيوتيكها درشير و گوشت و باقيمانده هورموني درشير و فرآوردههاي لبني نيز بوسيله مصرف موادغذايي آلوده با منشا دامي بهانسان منتقل ميشود.
وي اظهار داشت: براساس برآورد سازمان بهداشت جهاني سالانه نزديك به دو ميليون نفر در جهان به علت بيماريهاي ناشي از مصرف آب و غذاي آلوده جان خود را از دست ميدهند.
دباغ مقدم يادآور شد: در كشورهاي پيشرفته نيز برآورد ميشود كه يك سوم جمعيت اين كشورها هر ساله بر اثر ابتلا به بيماريهاي ناشي از مصرف غذاي آلوده كه اغلب منشا دامي داشته، جان خود را از دست ميدهند.
وي تاكيد كرد: متاسفانه در كشور ما آمار دقيقي در خصوص مرگ و مير و ابتلا به بيماريهاي ناشي از مصرف مواد غذايي دامي آلوده وجود ندارد.
وي گفت: بسياري از اين بيماريها نوپديد بوده به اين مفهوم كه در دو يا سه دهه گذشته ميزان ابتلا به آن افزايش يافته و يا بازپديد بوده به اين معنا كه در مناطقي كه قبلا وجود نداشته، ديده شده است.
رييس كميته بهداشت مواد غذايي جامعه دامپزشكان در تهران در گفت و گو با خبرنگار ايرنا اظهار داشت: جنون گاوي، سالمونلا، عفونت با كرمهاي پهن و "ايكولاي" (نوعي باكتري) از جمله بيماريهاي نوپديد و بازپديد قابل انتقال به انسان هستند.
دباغ مقدم با اشاره به علل افزايش شيوع اين بيماريها افزود: افزايش سفرهاي بينالمللي، جهاني شدن توليد مواد غذايي، تغييرات جمعيت (رشد جمعيت و مهاجرت) و تغيير در ژنهاي عوامل بيماريزا و مقاومتر شدن آن سبب افزايش ابتلا به بيماريهاي ناشي از مصرف غذاهاي آلوده شده است.
وي درخصوص راههاي پيشگيري از ابتلا بهاين بيماريها گفت: تميز نگهداشتن تمامي وسايل مرتبط با مواد غذايي، جدا نگهداشتن مواد غذايي خام از طبخ شده و پخت كامل مواد غذايي با منشا دامي در جلوگيري از گسترش و ابتلا به اين دسته از بيماريها موثر است.
وي خاطر نشان كرد: آموزش عمومي از طريق رسانههاي جمعي در خصوص بهداشت مواد غذايي، نحوه نگهداري و مصرف صحيح مواد غذايي و نقش فعالتر سازمان دامپزشكي در زمينه كنترل و نظارت بر بهداشت مواد غذايي، جلوگيري از كشتار دامهاي قاچاق و حمل و نقل غيرقانوني دام نيز در پيشگيري از ابتلا به اين بيماريها ضروري است
خبرگزاري جمهوري اسلامي
Rjoun
06-11-2007, 12:15 PM
گاستروآنتریت یرسینایی
یرسینیا به خانواده آنتروباکتریاسیه تعلق دارد. وجود گونه های یرسینیا پزودوتوبرکلوزیس و انتروکولنیگا در مواد غذایی باید مورد توجه قرار گیرد.
این باکتری ها ی گرم منفی ، اکسیداز منفی و اوره آز مثبت هستند ، رشد آن در دمای º 2 – تا º 4 رخ می دهد.
یرسینیا پزودوتوبرکلوزیس را از پرندگان جدا کرده اند. این باکتری سم مقاوم به حرارت ایجاد می نماید. این سم حرارت c º 100 را ظرف 20 دقیقه تحمل می نماید و تحت اثر لیپازو پروتئاز قرار نمی گیرد.
این بیماری طیور سبب ایجاد ضعف ، اسهال ، لاغری ، تورم کبد و طحال و روده می گردد. آلودگی انسان احتمالا" ناشی از مصرف مواد غذایی آلوده شده با مدفوع پرنده است و شامل درد شدید شکمی ، اسهال ، تب ، خون در مدفوع ، وجود گلبول سفید چند هسته ای ، پلی آرتریت ( بویژه در بچه ها ) می باشد.
منبع:http://www.ardalan.id.ir
Rjoun
06-11-2007, 12:17 PM
میکروب کلاستریدیوم بوتولینوم در شرایطی که اکسیژن وجود نداشته باشد (مانند داخل قوطی کنسرو) می تواند سمی کشنده ترشح کند که مقدار کمتر از 2/0 میکروگرم آن قادر به از بین بردن یک فرد بالغ است. علائم مسمومیت که ممکن است بعد از 12 تا 36 ساعت بعد از خوردن سم ظاهر شوند شامل سستی ، خستگی ، سردرد و گیجی ، اشکال در بلع و تکلم ، اختلال بینایی (دوبینی) و یبوست و نهایتاً مرگ در اثر فلج شدن عضلات دستگاه تنفس اتفاق می افتد. چنانچه بیمار با تشخیص به موقع مورد درمان قرار گیرد بهبودی آن به کندی صورت می گیرد. مهمترین مشکل ، تشخیص وجود این میکروب و سم آن در کنسرو است. زیرا وجود آن هیچ تغییری در طعم ، مزه و شکل ظاهری ماده غذایی کنسرو شده ایجاد نمی کند.
دقت به هنگام خرید کنسرو و رعایت اصول بهداشتی بعد از خرید می تواند از بروز این مسمومیت جلوگیری کند. این میکروب و سم آن با جوشاندن کنسرو به مدت یک دقیقه از بین می رود.
نکات زیر را به هنگام خرید و مصرف این مواد غذایی مورد توجه قرار دهید :
- قوطی کنسرو نباید زنگ زده و ضربه خورده باشد.
- قبل از جوشاندن قوطی کنسرو در آن نباید متورم باشد ، تورم نشاندهنده وجود میکروب می باشد. البته قوطی معمولاً بعد از جوشاندن متورم می شود.
- قوطی کنسرو را در ظرف محتوی آب قرار دهید بطوری که آب کاملاً قوطی را احاطه کند. سپس آنرا بمدت 15 دقیقه بجوشانید و مصرف کنید.
- باید توجه داشت که زمان 15 دقیقه از شروع جوشیدن آن محاسبه می شود نه از زمانی که ظرف آب روی شعله قرار می گیرد.
- هرگز قوطی کنسرو را مستقیماً روی شعله اجاق گاز قرار ندهید زیرا عمل از بین رفتن میکروب و سم آن بطور کامل صورت نمی پذیرد.
- از مصرف کنسروهایی که لعاب داخلی قوطی آن خورده شده خودداری کنید.
- از نگهداری قوطی کنسرو در یخچال و محیط های مربوط خودداری کنید.
- باقیمانده محتوی کنسرو را در ظروف شیشه ای و در یخچال نگهداری کنید.
- از مصرف کنسرو هایی که تغییر رنگ ، طعم و بو داده اند خودداری کنید.
- قوطی کنسرو باید کاملاً سالم و فاقد هرگونه نشتی باشد.
- از خرید کنسروهایی که فاقد شماره پروانه ساخت وزارت بهداشت ، تاریخ ساخت و انقضاء مصرف باشند خودداری کنید.
- از مصرف کنسرو باد کرده و زنگ زده خودداری کنید.
سایت آفتاب
Rjoun
06-11-2007, 12:24 PM
همبرگر ماده اصلی نوعی ساندویچ است که معمولاً از گوشت گاو چرخ شده تهیه می شود و شکل آن گرد است.
گوشت را می توان کباب کرده یا سرخ نمود و معمولاً آنرا داخل یک نان مخصوص به همراه دیگر مواد افزودنی مصرف می کنند. گاهی تنها به گوشت چرخ شده همبرگر می گویند. معمولاً همبرگر را همراه با کاهو، پیاز، گوجه فرنگی، پنیر، سس و... می خورند.
در بسیاری از رستوران هایی که غذاهایی که سریع آماده می شوند را به فروش می رسانند، بیشتر افراد، انواع ساندویچ های همبرگر را می خرند. مثلاً رستوران های زنجیره ای مک دونالد در سراسر دنیا، محصولی به نام بیگ مک عرضه می کنند که در تمام دنیا، مرغوب ترین و بهترین نوع ساندویچ همبرگر محسوب می شود. معمولاً در کنار همبرگر، سیب زمینی سرخ کرده هم می خورند.
تاریخچه و چگونگی بوجود آمدن نام همبرگر
نام این غذا از کشور آلمان و شهر هامبورگ گرفته شده است. اولین بار در این ناحیه گوشت گاو را پهن نموده و به شکل گرد در آوردند که این محصول، بسیار با استقبال مردم مواجه شد.
در قدیم، گوشت چرخ کرده ای که گرد بود را استیک همبرگر می نامیدند. وقتی این ماده غذایی را داخل نان قرار می دادند، ساندویچ همبرگر نام می گرفت. تا اوایل قرن بیستم، هر دوی اصطلاحات به کار رفته (استیک همبرگر و ساندویچ همبرگر) خلاصه شده و تنها خود نام همبرگر و یا حتی برگر به جای اسامی قبلی استفاده شد.
در زمان جنگ جهانی اول، به دلیل احساسات ضد آلمانی در دنیا نام همبرگر برای مدتی به استیک تغییر یافت. شهرت این نوع ساندویچ به خاطر مسائل سیاسی تا مدتی از بین رفته بود، تا اینکه در اواسط دهه 1920، رستوران های زنجیره ای نیوکاسل تاسیس شد و این رستوران ها انواع مختلفی خوراک های همبرگر مانند در اشکال متفاوت تهیه می کردند.
همبرگر از زمانی شهرت امروزی خود را به دست آورد که ری کروک، اولین رستوران مک دونالد را در اواسط دهه 1950 تاسیس نمود.
تاریخچه همبرگر بسیار مورد بحث و جدل قرار دارد. در متون رومی های باستان، توصیف غذایی آمده که بسیار به همبرگر شبیه است. در شهر هامبورگ، مرسوم بوده که گوشت تکه شده را داخل تنور قرار داده و کباب می کردند؛ اگرچه آن غذا طعم و مزه همبرگرهای امروزی که در تهیه آنها گوشت را ابتدا چرخ می کنند نداشته است. در هر حال هنوز دقیقاً مشخص نیست که چه کسی برای اولین بار این غذا را تهیه نموده است.
محتوای همبرگر
همبرگر معمولاً از گوشت گاو تهیه می شود. البته انواع ادویه جات و مواد افزودنی دیگر هم به آن اضافه می کنند. امروزه تنوع این محصول بسیار زیاد شده است و از گوشت های دیگری به غیر از گوشت گاو برای تهیه آن استفاده می کنند. برای مثال، در تهیه کباب ترکی از گوشت چرخ شده بوقلمون استفاده می کنند. برای تهیه مرغ برگر از مرغ چرخ شده استفاده می کنند. برخی انواع آن را با گوشت مصنوعی که ظاهر و بافت گوشت را داراست تهیه می کنند. گاهی انواع سبزیجات را با هم چرخ نموده و له می کنند؛ سپس قالب زده و به شکل همبرگر در می آورند که این نوع همبرگر، به خصوص برای گیاه خواران مناسب است. نوعی ساندویچ هم وجود دارد که همبرگر به همراه پنیر و پیاز، بین دو برش نان تست قهوه ای قرار می گیرد. این ساندویچ را داخل فر می گذارند تا زمانی که پنیر آن کاملاً آب شود.
اشکال متفاوت همبرگر
همبرگر به اشکال مختلف عرضه می شود:
در رستوران های آمریکا، همبرگر را همراه با سبزیجات مختلف از جمله کاهو، گوجه فرنگی، پیاز، انواع پنیر، معمولاً پنیر پرورده و گاهی ترشی مصرف می کنند. پنیر چدار یا پنیر سوئیسی را هم روی همبرگر قرار می دهند که با حرارت، آب شود و یا به صورت خرد شده داخل گوشت همبرگر از آن استفاده می کنند. معمولاً به ساندویچ های همبرگر که پنیر دارند چیزبرگر اطلاق می شود. همچنین انواع سس ها را همراه با ساندویچ عرضه می کنند تا هر کس مطابق با ذائقه ی خود و به میزان دلخواه از آنها استفاده کند. سس کچاپ، سس سالسا، سس مایونز و ادویه جاتی همچون فلفل، از معروف ترین این مواد افزودنی به حساب می آیند. برای افزودن مواد مختلف به ساندویچ همبرگر، از تخم مرغ نیمرو، پنیر فتا، قارچ ورقه شده، سس قارچ، سس تارتار و... هم استفاده می شود.
اضافه نمودن هر کدام از این مواد، نوع خاصی از همبرگر را ایجاد می نماید. البته مواد افزودنی به ذائقه ی مردم نواحی مختلف بستگی دارد. در جاهای مختلف، مواد افزودنی خاصی را به همبرگر اضافه می کنند. ساندویچی که در تهیه ی آن از دو عدد همبرگر استفاده شود، به دوبل برگر معروف است.
در انگلستان، گوشت همبرگر را با مواد افزودنی مختلف از جمله تخم مرغ، پیاز، نان خرد شده مخلوط می کنند و به همین دلیل، همبرگر طعم و بافت سوسیس را بدست می آورد.
همبرگرهای تهیه شده در استرالیا و زلاند نو، معمولاً شامل گوجه فرنگی، کاهو، پنیر، و گاهی دارای چغندر، پیاز، تخم مرغ، آناناس و یا گوشت خوک هستند و سس گوجه فرنگی یا سس تنوری به میزان بسیار کم در آنها به کار می رود.
در ژاپن، هرگز همبرگر را در خانه تهیه نمی کنند. مردم ژاپن همبرگر را از رستوران ها یا ساندویچ فروشی ها تهیه می کنند و به آنچه که در منزل تهیه شود، کتلت می گویند. رستوران های زنجیره ای مک دونالد، در کشور ژاپن هم شعبه دارد. اما در پاره ای از رستوران های محلی، همبرگر عرضه می شود که اگرچه ساندویچ هایی که درست می کنند قدری عجیب بوده و به همبرگر شبیه نیستند، اما غذای آنها عالی است و مردم ژاپن از این رستوران های محلی استقبال می کنند.
سازمان نظام دامپزشكي كشور
Rjoun
06-11-2007, 12:25 PM
ویژگیهای ظاهری گوشت مرغ در مراکز توزیع و عرضه
1 - گوشت ماکیان تازه باید رنگ ماهیچه های اعضای خلفی و پاها قرمز و ماهیچه های سینه روشن مایل به زرد بوده و پوست بطور یکنواخت روی بدن کشیده و عاری از هرگونه پارگی یا تورم ، خون مردگی ، تغییر رنگ و خراش باشد.
2 - اندرون شکم باید خالی شده باشد.
3 - جگر و سنگدان باید خارج شده و پس از تمیز کردن در داخل حفره شکمی قرار گیرد.
4 - قلب و جگر باید دارای رنگ طبیعی و حجم معمولی باشد.
5 - مرغ باید کاملاً تمیز و عاری از ذرات خارجی باشد.
6 - باید فاقد آثار سوختگی ناشی از شعله دادن باشد
7 - باید عاری از قارچ زدگی و لکه های رنگی باشد.
8 - نباید هیچگونه بوی غیرطبیعی مثل بوی ترشیدگی یا متعفن حس گردد.
9 - در اتصالات داخلی گوشت به استخوان تغییر رنگ یا بوی بد مشاهده نگردد.
10 - گوشت مرغ باید سفتی و قوام طبیعی داشته باشد.
11 - چربی طیور باید رنگ زرد روشن یکنواخت داشته و بدون هیچگونه بوی بد باشد.
12 - پرکنی بطور کامل صورت گرفته باشد.
13 - مرغ باید بطور بهداشتی تهیه و دارای گواهی بهداشتی باشد.
14 - میزان لاشه موجود در فروشگاه متناسب با ظرفیت یخچال باشد.
15 - نگهداری و عرضه مرغ منحصراً باید در یخچالهای ویترین دار صورت گیرد.
16 - شستشوی لاشه و ضمائم آن در فروشگاه ممنوع است.
17 - مرغ منجمد علاوه بر خصوصیات ذکر شده باید :
الف - در کیسه های پلاستیکی بی عیب دست نخورده بطور کاملاً یخ زده عرضه گردد.
ب - در داخل بسته بندی نباید خونابه یا آب منجمد وجود داشته باشد.
ج - لاشه حالت لیز و لغزنده نداشته باشد.
د - مرغ منجمد باید در سردخانه 18- تا 25- درجه سانتی گراد نگهداری شود.
ه - فاقد آثار سوختگی ناشی از انجماد باشد.
و - حفره شکمی باید کاملاً تمیز و عاری از امعاء و احشاء باشد.
ز - باید بدون سر و پا باشد.
ح - قلب ، جگر و سنگدان درون لفاف جداگانه ای در حفره شکمی جای گرفته باشد.
ط - pH سطحی آن نباید بیش از 7/6 باشد.
ی - لاشه خارج شده از سردخانه باید طی مدت کوتاهی به فروش برسد.
سایت آفتاب
Rjoun
06-11-2007, 12:26 PM
گوشت لخم عبارت است از گوشت یا بافت های ماهیچه ای حیوانات که ترکیب آن با اندامهای داخلی نظیر کلیه و جگر (احشاء) اختلاف دارد. گوشت گاو ، گوسفند و گوساله متداول ترین نوع گوشت های قرمز مصرفی هستند.
ارزش غذایی پروتئین گوشت نسبت به پروتئین گیاهی بیشتر است زیرا پروتئین گوشت دارای مقدار زیادی از اسید آمینه های ضروری مورد نیاز بدن است. همچنین مقدار زیادی از چربی حیوانی در بافت گوشت حیوانات قرار گرفته است که منبع مهم انرژی برای بدن به شمار می روند. گوشت یکی از منابع سرشار از انواع وبتامین های B است که مقداری از این ویتامین ها در اثر حرارت از بین می روند. مواد معدنی موجود در گوشت یکی از عوامل مؤثر در ارزش غذایی گوشت هستند که بصورت ترکیبات آلی و املاح معدنی از جمله آهن ، روی ، سدیم ، کلر ، منیزیم و غیره نیز دیده می شوند.
اهمیت غذایی گوشت :
یکی از عوامل مؤثر در اهمیت غذایی گوشت ، وجود املاح معدنی به ویژه آهن و روی در آن است. کم خونی ناشی از کمبود آهن در اکثر نقاط جهان اعم از کشورهای در حال توسعه و حتی توسعه یافته در بین انسانها دیده می شود. زنان بویژه در هنگام بارداری و عادت ماهیانه و کودکان بیشتر در معرض خطر کمبود آهن قرار دارند. از آنجا که اغلب ، آهن به اندازه کفی در بدن ذخیره نمی شود با مصرف به اندازه گوشت و فرآورده های آن ، می توان از بروز عوارض کمبود آهن جلوگیری کرد. گوشت منبع غذایی مهمی از پروتئین ، ویتامین های گروه ب و املاحی مانند آهن ، روی ، منیزیم و فسفر است. همچنین کمبود روی نیز با عوارضی از قبیل اختلال در رشد قدی و قوای جنسی ، اختلال در رشد جنین ، سقط جنین و کم
اشتهایی همراه است که در بسیاری از زنان و نوجوانان قابل مشاهده است. گوشت یکی از منابع مهم روی محسوب می شود و حاوی ترکیباتی از روی می باشد که قابلیت جذب بالایی در بدن دارند.
سازمان نظام دامپزشكي كشور
Rjoun
06-12-2007, 01:55 PM
بزودي امكان عرضه گوشت قرمز و مرغ كه حاوي موادي است كه با دو باكتري خطرناك مقابله ميكند فراهم خواهد شد.
به گزارش پايگاه اينترنتي آسوشيتدپرس، يك پژوهشگر دانشگاه فناوري تگزاس با استفاده از تركيبي از چهار باكتري اسيد لاكتيك متفاوت در گوشت گاو دريافت اين تركيب ميزان باكتريهاي خطرناك سالمونلا و ئي كولاي را ۹۹/۹۹ درصد كاهش ميدهد. اين دو باكتري مرگبار باعث مسموميت غذايي ميشوند.
اداره نظارت بر مواد غذايي و دارويي آمريكا در ماه دسامبر استفاده از اين تركيب را در فراوردههاي گوشت قرمز و مرغ بيخطر اعلام كرد. با اين حال زمان عرضه اين گوشتها با برچسبهاي مخصوص به بازار مشخص نشده است.
نتيجه تحقيقات "ميندي براشيرز" بر روي اين دو باكتري چند ماه قبل در مجله " "food safteyمنتشر شد.
شركت مواد غذايي nutrition physiologyدر ايندياناپليس اين تركيب را به بازار عرضه خواهد كرد. اين شركت نام شركتهايي را كه اين تركيب را در توليدات خود استفاده خواهند كرد اعلام نكرد.
باكتري سالمونلا باعث اسهال، تب ،و دل درد ميشود كه در برخي موارد بيمار را راهي بيمارستان ميكند. درصورت عدم درمان به موقع با پادزيست ها آلودگي به اين باكتري ميتواند به مرگ بيمار بينجامد. از ۱/۴ميليون مورد آلودگي به سالمونلا كه هر سال در آمريكا رخ ميدهد حدود ۴۰۰تن جان ميسپارند.
باكتري ئي كولاي ميتواند باعث دل دردهاي شديد و اسهال خوني شود.
ساير علايم اين بيماري عبارت است از استفراغ و تب خفيف. ساليانه ۷۳هزار مورد آلودگي به اين باكتري در آمريكا رخ ميدهد كه ۶۱تن جان خود را از دست ميدهند.
درهمين حل "آليانادرو كاستيلو" ميكروبيولوژيست غذايي دانشگاه تگزاس اياند ام گفت تا زماني كه سازوكار عملكرد اين تركيب مشخص نشود جامعه علمي و صنايع غذايي بايد در اينباره احتياط كنند و اين راه را راه حل قطعي كنترل باكتري ئي كولاي در گوشت نپندارند.
استفاده از اين تركيب اولين شيوه مقابله با باكتري پس از توليد است.
اين تركيب طي ۶۰روز در گوشت گاو منجمد و حدود يك هفته در گوشت گاو كه در يخچال نگهداري شده بود موثر بود.
از اسيد لاكتيك در سالهاي اخير براي كنترل باكتري ئي كولاي در گاوهاي شيرده و دام زنده استفاده شده است.
اين تركيب طعم گوشت را تغيير نميدهد
منبع:اردلان آنلاين
Rjoun
06-12-2007, 01:56 PM
دانشگاه علوم پزشكي گيلان مصرف ماهي شور و اشپل را ممنوع اعلام كرد.
به گزارش واحد مرکزي خبر، روابط عمومي دانشگاه علوم پزشكي گيلان اعلام كرد: به علت مشاهده مواردي از بيماري بوتوليسم در گيلان، مردم از مصرف ماهي شور و اشپل به خصوص اشپل ماهي كپور، كولمه و كولي خودداري كنند.
اين دانشگاه همچنين از مردم خواست ازمصرف پنيرهاي پاستوريزه نشده و محلي خودداري كنند و مواد غذايي كنسروي را قبل از مصرف 20 دقيقه بجوشانند واز خوردن هر گونه مواد غذايي كنسروي بدون تاريخ توليد انقضا و پروانه بهداشتي بپرهيزند.
به تخم ماهيان استخواني اشپل گفته ميشود.
بوتوليسم نوعي بيماري كشنده ميكروبي است كه با مسموميت شديد همراه است.
pedram_ashena
06-26-2007, 03:40 PM
عفونت استرپتوكوكي چيست؟
هفت سال قبل درست زماني كه وينستن و همكارانش در خانه مشغول بررسي عامل انتقال باكتري استرپتوكوك آبزيان به تعدادي از كارگران مزارع پرورش ماهي بودند،غياثي،كارشناس موسسه تحقيقات شيلات ايران اين باكتري را براي نخستين بار از قزلآلاي رنگينكمان در مازندران جدا كرد.
به گزارش دفتر بهداشت و بيماريهاي آبزيان در موسسه تحقيقات شيلات ايران جنس استرپتوكوكوس از جمله باكتريهاي كوكسي گرم مثبت است كه در تعدادي از موجودات قادر است بيماريهاي جدي ايجاد كند.
بيماري استرپتوكوكوزيس در ماهيان به عنوان يك بيماري رايج مطرح نيست اگر چه در موارد ابتلا ميتواند تلفات قابلملاحظهاي را به همراه داشته باشد. برخي از استرپتوكوكهاي دريايي در شرايط خاص ميتوانند در انسان بيماريزا باشند. البته اينگونهها معمولا قادر به ايجاد بيماري در افراد سالم نيستند.
علاوه بر جنس استرپتوكوك،گروههاي ديگري از باكتريهاي مرتبط با اين دسته وجود دارد كه ميتوانند عوارض و بيماريهاي مشابهي را ايجاد كنند از جمله: لاكتوكوكوسها (Lactococcus)، انتروكوكوسها (Entrococcus) و واگوكوکوسها (Vagococcus).
معمولا تمامي بيماريهاي ايجاد شده توسط باكتريهاي مذكور به عنوان بيماري استرپتوكوكوزيس تلقي ميشوند. بيماري استرپتوكوكوزيس نخستين بار در سال 1957 از قزلآلاهاي پرورشي در ژاپن گزارش شد (Hoshina et al1958) به دنبال آن گونههاي ديگري از ماهيان از جمله آزاد ماهيان،كفال،تيلاپيا، زلآلاي دريايي، ماهيان خاوياري،باس مخطط،مارماهي و تعدادي از ماهيان زينتي نسبت به بيماري حساس تشخيص داده شدند.
بيماري در بيش از 24 گونه از ماهيان آب شيرين و دريايي و همچنين ماهيان پرورشي و وحشي گزارش شده است. مطالعات اخير نشان ميدهد كه اغلب گونههاي استرپتوكوك كه ميتوانند ماهي را آلوده كنند قابل سرايت به انسان هم هستند، ولي گونه غالب بيماريزاي مشترك بين انسان و آبزيان،گونه اينايي (S.iniae) است.
عفونتهاي استرپتوكوكي در ماهيها اغلب با تعدادي از انواع استرسهاي زيستمحيطي همراه است. اين بيماري در صورت مناسب نبودن شرايط محيطي در سيستمهاي مداربسته هم امكان وقوع خواهد داشت.
قياسي و همكاران در سال 1379 طي گشتهاي تحقيقاتي در استان مازندران اين باكتري را از تعدادي از ماهيان مولد جداسازي و گزارش كردند.
پس از آن اخلاقي وهمكاران در سال 1380 روي وقوع استرپتوكوكوزيس در مزارع پرورشي ماهيان قزلآلا در استان فارس تحقيق كردند و حساسيت گونههاي جدا شده نسبت به آنتيبيوتيك آنتروفلاكاسين در مقايسه با گونههاي اينيايي و لاكتوكوكوس را مورد مطالعه قرار دارند.
اين گروه در سال 1996 روي ايمنسازي ماهي ضد استرپتوكوكوزيس مطالعاتي را انجام داده است. در سال 2005 نيز سلطاني و همكاران روي مشخصات بيوفيزيكي و بيماريزايي عامل بيماري استرپتوكوكوزيس در ماهي قزلآلا شروع به مطالعه كردند.
عفونتهاي استرپتوكوكوسي ميتواند منجر به تلفات بالايي (كمتر از 50 درصد) طي مدت سه تا هفت روز شود. معمولا در بسياري از موارد مزمن شيوع بيماري در طبيعت،تلفات طي چندهفته اتفاق افتاده و شامل تعداد تلفات كمي از ماهيان، طي يك روز ميشود.
براساس گزارشهاي ارائه شده حركات شناي غيرعادي در ماهيان مبتلا به چشم ميخورد بنابراين در مواردي كه شرايط محيطي فراهم باشد با مشاهده حركات نامتعادل شنا ميتوان به استرپتوكوكوزيس مشكوك بود.
البته اين علائم در تمامي ماهيان مبتلا ديده نميشود. از اين رو توجه به نكات ذيل به عنوان كليد اقدامات پيشگيري از وقوع بيماري حائزاهميت است.
الف) حفظ كيفيت مناسب آب كارگاه
ب) استفاده از موادغذايي سالم و كنترل شده
ج) پاكيزه نگهداشتن محيط و رعايت بهداشت كارگاه و پرسنل
د) در قرنطينه نگهداشتن ماهيان جديدالورود به كارگاه
ه) شناسايي گونههاي حساس، اقدام سريع به شناسايي و تشخيص و درمان در صورت بروز بيماري
عوامل تاثيرگذار در بروز بيماري
اغلب عوامل بيماريهاي عفوني در ماهيان را ميكروارگانيسمهاي فرصتطلب تشكيل ميدهند. اين بدان معني است كه حضور عوامل پاتوژن در محيطزيست ماهي جهت وقوع بيماري كفايت نميكند.
لذا عوامل ديگري بايستي وجود داشته باشد كه زمينه بيماريزايي عامل پاتوژن و غلبه آن بر سيستم ايمني ماهي را فراهم سازد. به طور كلي اين عوامل مستعدكننده را تحت عنوان «استرس» ميشناسيم. تعدادي از عوامل استرسزا كه در وقوع بيماري استرپتوكوكوزيس موثر هستند، عبارتند از:
الف) بالا رفتن درجه حرارت آب (به خصوص در فصل تابستان)
ب) بالا بودن تراكم ماهيان پرورشي
ج) دستكاري و برداشت محصول از استخر
د) پايين بودن كيفيت آب (بالا بودن آمونياك يا نيتريت و...)
ه) رويش شديد گياهي در منابع تامين آب
باكتريهاي مختلف از نظر حدت بيماريزايي در گروههاي مختلفي دستهبندي ميشوند. در اين دستهبندي باكتريهاي فرصتطلب واقعي داراي كمترين و باكتريهايي كه به عنوان پاتوژن اوليه شناخته شدهاند داراي بيشترين قدرت بيماريزايي هستند.
با توجه به دستهبندي فوق به نظر نميرسد كه باكتري استرپتوكوكوس يك پاتوژن فرصتطلب واقعي باشد و در پارهاي از موارد مشاهده شده كه ميتواند به عنوان يك باكتري مهاجم عمل كند.
طي يك مطالعه (Ferguson et al.1994) تعدادي از ماهيان Minnow,Zebra با غلظت بالايي از باكتري مواجه داده شدند. در اين مطالعه تلفاتي حدود صددرصد طي دو تا چهار روز در ماهيان تحت آزمايش مشاهده شد.
لذا توجه به تشخيص سريع بيماري و مديريت آن در جهت جلوگيري از بروز خسارات حائزاهميت است. متاسفانه عدم توجه به انتخاب محل مناسب در گذشته زمينه بروز چنين مواردي را فراهم ساخته است. بالا بودن درجه حرارت آب خود زمينه بروز استرس دائمي و شيوع بيماريهايي از قبيل استرپتوكوكوزيس است.
در خصوص رويشهاي گياهي هم به همين صورت. با توجه به اينكه اين عوامل بستر مناسب براي كلونيزاسيون و تكثير باكتري هستند نقش مهمي در حفظ عامل بيماريزا داشته و مداخلات پيشگيرانهاي از قبيل واكسيناسيون را نيز با توجه به استمرار حضور عامل در محيط تضعيف ميكند.
رواج نادرست تهيه غذاهاي ساختگي در مزارع نيز از عوامل تاثيرگذار در بروز اين بيماري است به طوري كه استفاده از شگ ماهيان جنوب يا ساير عناصر غذايي كه ميتوانند داراي بار آلودگي مختلفي باشند در شيوع و گسترش بيماري ميتواند موثر باشند.
به اين علائم توجه كنيد!
شناي نامنظم،از دست دادن تعادل،بيحالي ، تيرگي پوست، اگزوفتالمي يك طرفه يا دو طرفه،كدورت قرينه، خونريزي در اطراف يا داخل چشم،صفحات آبششي، پايه بالهها، ناحيه شكمي و اطراف مقعد،آسيت، بروز زخمهاي پوستي از جمله علائم بيماري در ماهيان مبتلاست.
البته در برخي از موارد ابتلا اين امكان وجود دارد كه ماهيها تا زمان مرگ هيچگونه علائم كلينيكي نشان ندهند. از ميان علائم فوقالذكر،خونريزي، بيرون زدن چشمها، شناي نامنظم و مرگومير سريع از علائم شاخص بيماري محسوب ميشود.
نكروپي (كالبدگشايي)
در كالبدگشايي علائم زير مشاهده ميشود: تجمع مايعات خوني در محوطه بطني، طحال بزرگ و پرخون،كبد بيرنگ،تورم در اطراف قلب و كليهها. تعدادي از گونههاي استرپتوكوكوس باعث ايجاد عفونت در مغز و سيستم عصبي (مننژيت) ماهيها ميشوند كه ميتواند بيانگر علت شناي نامنظم و نامتعادل در ماهيان آلوده باشد.
نحوه تشخيص و درمان
در تشخيص تجربي استرپتوكوكوس تاكيد بر اخذ تاريخچه بيماري و علائم كلينيكي،يافتههاي كالبدگشايي، جداسازي و شناسايي باكتري گرم مثبت از بافتهاي مغز، طحال،كليهها يا كبد بايستي موردتوجه قرار گيرد.
در ماهيان با شناي نامتعادل،اگزوفتالمي،خو نريزي و مرگ و مير شديد و سريع و مشاهده كوكسيهاي گرم مثبت جداسازي شده از مغز، كليه يا ساير ارگانهاي ذكر شده ميتوان شديدا به بيماري مظنون شد.
براي تشخيص قطعي اقدام به كشت نمونه از اندامهاي داخلي به خصوص مغز و كليه و به دنبال آن جداسازي باكتري موردنياز است. محيط كشت انتخابي جهت استرپتوكوكوس آگار خوندار است.
انجام تست آنتيبيوگرام جهت انتخاب آنتيبيوتيك مناسب براي درمان توصيه ميشود. از جمله آنتيبيوتيكهاي موثر ميتوان به اريترومايسين و آموكسيسيلين اشاره كرد. يك دوز خوراكي اريترومايسين از طريق غذا به مدت 10 تا 14 روز در درمان اين بيماري موثر است. براي اخذ درمان صحيح مراجعه به افراد متخصص و آزمايشگاههاي تشخيص معتبر قويا توصيه ميشود.
سويههاي بيماريزاي استرپتوكوك در ماهيان
گونههاي بيماريزاي زيادي در آبزيان مشاهده شده است و برخي از آنان كاملا شناسايي نشدهاند. معمولا گونههاي بيماريزا در پستانداران، بيماريزايي چنداني در آبزيان از خود نشان نميدهند. بسياري از گونههاي پاتوژن استرپتوكوكوس در ماهيان به شكل طبيعي در محيط زندگي ماهيان وجود داشته و ممكن است در مزارع شكل اندميك به خود گرفته باشند.
از جمله گونههاي بيماريزا در آبزيان ميتوان به موارد زير اشاره داشت:
- Streoptoccus difficilis، جداشده از ماهيان پرورشي در فلسطين اشغالي
- S.imilleri جداشده از نمونه كليههاي ماهي Koi به همراه زخمهاي جلدي
- S.paraoberis جداشده از ماهي توربوت پرورشي در شمال اسپانيا
- از جمله باكتريهاي گرم مثبت ديگري كه ارتباط زيادي با استرپتوكوكوس دارند و در ايجاد بيماري در ماهيها موثر هستند، ميتوان به موارد زير اشاره داشت.
- Lactococcus garvieae-، جداشده از مارماهيهاي بيمار و ماهيدم زرد ژاپني
- Lactococcus piscium و Vagococcus salmoninarum جداشده از قزلآلاهاي پرورشي
انتقال بيماري به انسان
S.iniae به عنوان گونهاي كه به شكل مشترك در انسان و ماهي بيماريزاست، شناخته شده است (Austin & Astin1999). اين باكتري براي اولين بار از يك دلفين در رودخانه آمازون در سال 1970 گزارش شد. در سال 1994 در شيوع و حمله بيماري ماهيان تيلاپيا به عنوان عامل بيماريزا جداسازي و گزارش شد.
اگرچه بعدها مشخص شد كه اينگونه استرپتوكوكوس گونه S.oshiloi بوده است كه براي اولين بار در سال 1984 از ماهيان تيلاپيا در فلسطين اشغالي گزارش شده بوده است. در سال 1991 براي اولين بار در تگزاس اين باكتري در انسان و در سال 1994 دومين مورد در اوتاواي كانادا گزارش شد.
در سال 1995، گروهي از پزشكان كانادايي به بيان بيماري استرپتوكوكوزيس در گروهي از ماهيفروشان سالخورده پرداختند. در اين مطالعه حداقل چهار نفر علاوه بر آلودگي به عوارض ديگري از جمله ديابت و رماتيسم قلبي نيز مبتلا بودند. اين گروه حين آمادهسازي ماهيان تيلاپيا دچار جراحاتي در دستها شده و متعاقب آن بيمار شده بودند.
معمولترين شكل عفونت (هشت نفر از 11 نفر) سلوليت (عفونت بافت پيوندي) در دستها بود كه منجر به ايجاد تب در بيماران شد. در يكي از بيماران كه مشكلات ديگري از نظر سلامتي داشت (بيماري قلبي، كليوي، ديابت و آرتريت) عفونت به شكل گستردهتري خودنمايي ميكرد. تمامي موارد ذكرشده پس از طي درمان آنتيبيوتيكي بهبود يافتند.
مواظب زخمهاي دستتان باشيد
اگرچه مواردي از بيماران مبتلا از جمله افرادي بودند كه با ماهيان تيلاپياي آلوده سروكار داشتهاند ولي توجه به اين مطلب كه مبتلايان افرادي سالخورده بوده (متوسط 69 سال) و تعدادي از آنها نيز مبتلا به بيماريهاي ديگري بودهاند حائز اهميت است. تضعيف سيستم ايمني در گروههاي مذكور از جمله عوامل مستعدكننده ابتلاست.
بديهي است وجود جراحات سطحي روي دستهاي اين گروه از افراد خطر ابتلا به بيماري را افزايش خواهد داد. بنابراين استفاده از دستكش و استفاده از صابونهاي ضدباكتريايي ميتواند در جلوگيري از بروز بيماري در افراد با ضعف ايمني موثر باشد. در كاركناني كه از نظر سلامتي در وضعيت خوبي قرار داشتهاند هيچگونه علائمي دال بر ابتلا به عفونت مشاهده نشده است. از اينرو خطر بروز بيماري در افراد سالم بسيار ضعيف است.
راهكار نهايي
نظر به اينكه توجه به مقوله بهداشت و پيشگيري از بيماريهاي آبزيان در كشور متناسب با روند توسعه نبوده است به همين منظور ضرورت دارد با اعمال سيستم شناسنامههاي بهداشتي مراكز تكثير و پرورش آبزيان كشور، تمامي مراحل توليد و عرضه با توجه به نظام مراقبتي و پايش تمامي مراكز مبتني بر تكميل و كنترل شناسنامههاي بهداشتي مراكز فوق مديريت شود تا زمينه اعمال فرامين كارشناسي و علمي در توليد و ساير موارد مربوطه از جمله فرهنگسازي كنترل مصرف بيرويه داروها و مواد شيميايي و نيز عرضه محصول سالم بيشتر فراهم شود.
در همين ارتباط موسسه تحقيقاتي شيلات ايران سازوكار مربوطه را در قالب تدوين شناسنامههاي فوق تهيه و جهت اجرا در سال 1381 پيشنهاد داده كه مجددا نيز قابل تاكيد است.
چطور پيشگيري كنيم؟
پيشگيري در بيماريها هميشه نسبت به درمان ترجيح داده ميشود. اقدامات پيشگيري بايستي بر مبناي به حداقل رسانيدن عوامل استرسزا باشد از جمله، حفظ كيفيت مناسب آب و به حداقل رسانيدن احتمال تقابل ماهي با عوامل بيماريزا و بكارگيري دستورالعملهاي بهداشتي و ضدعفوني در كارگاههاي پرورشي. اگرچه وقوع بيماري استرپتوكوكوزيس در درجه حرارتهاي بالاتر بيشتر به چشم ميخورد ولي ميتوان احتمال وقوع آن را در هر زماني طي سال انتظار داشت.
مطالعات انجام شده روي سيستمهاي پرورشي دريايي در ژاپن (Kitoa et al,1979) بيانگر اين مطلب است كه استرپتوكوكوس ميتواند در آبهاي شور و لجنها هم حضور داشته باشد. ميزان وقوع بيماري طي ماههاي گرم سال بيشتر است.
اين موضوع مويد اين مطلب است كه در سيستمهاي پرورش دريايي برخي از استرپتوكوكوسها به شكل آندميك در محيط حضور دارند و ميتوانند تحت شرايط خاص محيطي بيماريزا باشند، بنابراين ميتوان اينگونه نتيجهگيري كرد كه عفونتهاي استرپتوكوكوكي تحت شرايط استرسزا ميتوانند به شكل دورهاي و تجديدشونده بيماريزا باشند.
اگر با گروهي از ماهيان مشكوك به استرپتوكوكوزيس مواجه باشيم، بايستي جمعيت مذكور را از ساير ماهيان جداسازي كرد و در صورت امكان از وسايل و ابزار جداگانهاي جهت اين گروه استفاده كرده و اطمينان حاصل كرد كه ابزار مذكور با مواد ضدعفونيكنندهاي از قبيل كلريد بنزالكونيوم (ويركون) ضدعفوني شوند. عفونتهاي استرپتوكوكي ميتوانند سريعا در ماهياني كه با آب آلوده با باكتري روبهرو شدهاند، بروز كنند.
به علاوه امكان انتقال آلودگي از طريق دستگاه گوارش و مواد خوراكي هم وجود دارد، از جمله خوردن ماهيان آلوده (كاني باليسم) يا از طريق غذاهاي آلوده مصرفي در كارگاه. حذف سريع و نابودسازي ماهيان آلوده جهت به حداقل رسانيدن انتقال آلودگي از طريق خوراكي بسيار حائز اهميت است.
موادغذايي زنده يا غذاهاي فرآوري نشده (تازه و يخزده) ميتوانند به عنوان منابع احتمالي آلودگي مطرح باشند، بنابراين هنگام شيوع بيماري، اخذ نمونه از مواد مذكور جهت انجام آزمايشهاي ميكروبيولوژي براي تشخيص وجود باكتري در آنان حائزاهميت است.
اضافه كردن مواد و تركيبات محرك ايمني به خوراك ماهي، از جمله بتاگلوكانها و نوكلئوتيدها در پارهاي از موارد باعث افزايش درصد باقيماندگي در ماهيان مبتلا شده است. واكسيناسيون در مواردي كه منابع آلودهكننده به شكل متناوب و دورهاي در محيط قرار داشته و ماهيان را در معرض آلودگي قرار ميدهند، ميتواند موثر باشد.
واكسنهاي اتوژن (تهيه شده از منابع مشخص آلودگي) ميتوانند در شرايطي خاص تاثير بيشتري در پيشگيري بيماري داشته باشند
Silence so loud
08-08-2007, 04:23 PM
ايجاد يك بيماري نادر و كشنده توسط باكتري غير پاتوژن
باكترى اى كه موجب بيمارى هاى عفونى نادر و كشنده در نوزادان مى شود، نسبت به آنچه كه دانشمندان در گذشته تصور مى كردند، داراى گستردگى و دامنه بيمارى زايى بيشترى است.
Enterobacter sakazakii تاكنون عامل بيش از ۶۰ مورد بيمارى عفونى حاد در كودكان نابالغ و نوزادانى كه سيستم ايمنى بدنشان در نتيجه بيمارى ضعيف شده، شناخته شده است. عفونت ها نهايتاً به ابتلاى نوزاد به مننژيت ختم مى شود. در اين بيمارى به دنبال عفونت هاى حاد و ورود سم باكترى به داخل خون، سيستم عصبى فرد ملتهب مى شود _ نرخ مرگ و مير حاصل از اين بيمارى بالغ بر ۸۰ درصد است. لازم به ذكر است كه تمامى نوزادان مبتلا به بيمارى هاى عفونى به مننژيت مبتلا نمى شوند و حتى در تعدادى از آنها، عفونت هاى ايجاد شده آسيب جدى اى را به آنها وارد نمى سازد.
طبق بررسى هاى صورت گرفته مشخص شده كه اين باكترى در انواع غذاها منجمله سوسيس و كالباس، توفو [خمير سويا كه سفيد و پنيرمانند است]ى به مدت طولانى نگه دارى شده ، گوشت گاو تكه تكه شده، پنير و سبزيجات يافت مى شود. علاوه بر اين، طبق بررسى هاى ديگرى مشخص شده كه غذاى نوزاد تهيه شده از پودر شير حاوى مقدار زيادى از اين باكترى است _ حداقل در ۴ اپيدمى كوچك اين طور بوده است. به عقيده دانشمندان اين غذا يا در طول توليد آن در كارخانه يا هنگامى كه پرستاران شيشه هاى شير نوزادان را براى تهيه غذاى آنها آماده مى كرده اند، به اين باكترى آلوده شده است.
بررسى هاى صورت گرفته در اين زمينه نشان داد كه باكترى مورد نظر مى تواند در مخلوط كن هاى مورد استفاده براى به هم زدن غذاى نوزادان در بيمارستان ها زنده مانده و به زندگى خود ادامه دهند. علاوه بر اين، اين باكترى در ۲۰ تا ۱۴۱ قوطى خشك حاوى غذاى نوزاد كه در ۳۵ كشور مختلف تست شده، يافت شد. مارتين ريج (M.Reij) ميكروبيولوژيست دانشگاه واگنينژن در ندرلندز و هم دانشگاهى هاى او در تلاشند تا دريابند كهE.sakazakii چگونه و در كجا از خط توليد وارد شيشه شير نوزاد مى شود؟ به گفته ريج، اين باكترى به محيط هاى بسيار خشك، مقاوم بوده و قادر است در اين محيط ها به حيات خود ادامه دهد _ غالب مكان هاى توليد غذاى نوزادان داراى چنين شرايطى هستند.اين تيم تحقيقاتى بر آن شد تا ۹ كارخانه توليد غذا و ۱۶ محل توليد غذاى نوزادان در خانه را در جست وجوى E.sakazakii مورد بررسى قرار دهد. پس از جمع آورى نمونه هايى از پودرهاى ريخته شده به كف كارخانه، پودرهاى جمع آورى شده از طريق جاروبرقى، چه در كارخانه و چه در خانه، ۱۰ گرم از هر كدام از اين نمونه ها در محيط كشتى كه E.sakazakii قادر به رشد در آن است، كشت داده شدند.
پس از بررسى هاى صورت گرفته مشخص شد كه E.sakazakii در ۹ تا ۴۴ درصد از نمونه هاى جمع آورى شده از هر يك از اين مكان ها وجود دارد. ۵ محل از ۱۶ محل توليد غذاى كودك در خانه نيز آلوده به E.sakazakii بود. تنها كارخانه اى كه اين باكترى در آن يافت نشد كارخانه توليد ادويه بود. به گفته ريج: «ما اين باكترى را در هر جايى كه بتوان تصور كرد يافتيم.» ريج معتقد است كه تيم تحقيقاتى او دريافته كه دامنه حضور اين باكترى بسيار گسترده است اما حضور اين باكترى در غذاى آماده نوزاد هنوز تأييد نشده است. ريج مى گويد: «ما هنوز نمى دانيم كه آيا اين باكترى مى تواند وارد محصولات غذايى شده و آيا قادر است در مقادير بسيار خطرناك و كشنده رشد يابد يا خير؟»
جفرى فاربر (J.Farber) معتقد است كه مى بايست مطالعات بيشترى بر روى E.sakazakii صورت گيرد. وى مى گويد: «گرچه E.sakazakii به اندازه پاتوژن هاى شناخته شده ديگر از اهميت چندانى برخوردار نيست اما بيمارى اى كه اين باكترى موجب آن مى شود داراى نرخ مرگ و مير بسيار بالايى است و همين مسئله موجب مى شود كه همه توجهات به سمت آن جلب شود.»
ghazal_ak
11-23-2007, 01:38 AM
گزارش هایی از هاری, سالمونلا و سایر بیماری های عفونی منتقل شده از حیوانات به انسان وجود دارد. حال با این وضع به خانواده هایی که می پرسند چه حیوانی را در خانه نگهداریم چه می توان گفت؟
وقتی خطرات ناشی از نگهداری حیوان توسط کودکان را در نظر می گیریم, مهم آن است که علت وجود خطر بیشتر برای کودکان را هم در نظر بگیریم. به عنوان مثال کودکان خردسال دوست دارند هر چیزی را در دهان بگذارند و بدون توجه به عواقب, حیوان را در دست بگیرند و با وی تعامل داشته باشند و به این ترتیب دچار گزیدگی و خراش شوند.
بسیاری از حیوانات را نمی توان به طور معمول برای نگهداری توصیه کرد. از آن جمله می توان خزندگان, جوجه مرغ و اردک, توله سگ و گربه کمتر از شش ماه را نام برد. ضمن این که نباید دوزیستان و سایر حیوانات عجیب مانند جوجه تیغی, صدف و سگ گله را در خانه نگه داشت.
نکته مهم آن است که تمام حیواناتی که به طور مستقیم از حیات وحش به منزل می آیند خطرناک هستند. مثل سنجاب, راکون و خرگوش.
نگهداری ماهی در منزل مطمئن تر است و خطر انتقال عفونت کمتری دارد. زیرا معمولاً کودک نمی تواند به ماهی دست بزند و احتمال انتقال بیماری از ماهی بسیار کم است. البته این امر تا زمانی درست است که دستان کودک وارد مخزن یا حوض ماهی نشود. علاوه بر این هر حیوانی که بتوان به آن غذا داد و در قفس نگهداری کرد نسبت به حیواناتی که کنار انسان می خوابند مطمئن تر است.
آنچه مهم است, بروز رفتار نامناسب از جانب کودک سبب ایجاد عکس العمل تهاجمی از طرف حیوان می شود. گزارشی از یک مورد گازگرفتگی صورت طفل توسط سگ اهلی خانگی وجود دارد. در این مورد, کودک نوپا پای دچار آرتریت سگ را لگد کرده و سبب حمله حیوان شده بود.
هر حیوان خانگی که از منزل بیرون می رود وبه ویژه وارد مناطق جنگلی می شود, در معرض آلودگی کنه است. در مناطق مختلف کنه ها دارای توزیع جغرافیایی متفاوت بوده و هریک به عنوان عامل بالقوه بیماری مشترک انسان و حیوان تلقی می شوند. گربه غالباً منبع مستقیم توکسوپلاسموز تلقی می شود و درواقع استفاده از گوشت نیم پز حیوانات آلوده این خطر را بیشتر می کند. آلودگی غذا با مدفوع گربه هم سبب بروز این عفونت می گردد. گربه های سالم هم علت انتقال بیماری به انسان به شمار می روند. حتی باید گفت که انجام واکسیناسیون اگرچه تاحدی از بروز بعضی از بیماری های مشترک جلوگیری می کند, ولی سبب امنیت خاطر نمی شود.
درمجموع باید فرض بر این باشد که تمامی حیوانات خانگی ناقل عاملی هستند که برای کودک آلوده کننده است و به این جهت اقدامات ساده و رایج مثل شستن منظم دست و رعایت بهداشت شخصی باید به کودکان آموخته شود.
مقدمه :
به طور ميانگين تخمين زده می شود که 60 تا 90 در صد خزندگان دارای سالمونلا بوده بدون آنکه نشانه بالينی خاصی داشته باشند. سالمونلا درخانواده انتروباکترسه قرار دارند و آنها گرم-میله ای بی هوازی اختیاری هستند.درمان آنتی بيوتيکی نميتواند خزندگان را از سالمونلا پاک کند وحتی ممکن است باعث مقاومت بيشتر سالمونلا نسبت به آنتی بيوتيک شود . تا کنون همه جنس های مختلف سالمونلا از خزندگان جدا شده است .همچنین سالمونلوزیس(salmonellosis) نوعی مسمومیت غذایی است که با باکتری سالمونلا ایجاد می شود.یا به عبارت دیگر سالمونلوسيس كه عامل آن اس.پولوروم ( s . pullorum ) است ، بيماري شناخته شده ماكيان است که در ایالات متحد آمریکا Salmonella typhimuriumو enteritidisSalmonellaشایعترین انواع آنها به شمار می آیند.مرکز کنترل وپيشگيری بيماريها در آمريکا گزارش می دهد که به دليل افزايش تماس خزندگان با انسان در سالهای اخير ، سالمونلوز وابسته به خزندگان افزايش چشمگيری در آمريکا داشته است . سالمونلا در مدفوع برخی از حیوانات خانگی هم یافت می شود،بویژه آنهایی که اسهال هم دارند. خزندگان یکی از ناقلین سالمونلا محسوب شده و حتما باید پس از تماس با آنها دستها را شست،حتی اگر این جانوران سالم باشند.بالغین در این مورد حتما باید مراقب شستن دستهای کودکان خود باشند.اخيراً در ايران نيز تمايل مردم برای نگهداری خزندگان ( لاک پشت )ودیگر حیوانات اهلی درحال شکل گیری است.متأسفانه مارمولک ودیگر خزندگان کوچک نيز در بیشتر از خانه های ايرانی به وفور يافت می شود پس در نتیجه سالمونلوز بتدریج در خانه های ایرانی راه پیدا می نماید.
روش مطالعه :
در سالهای 1384 لغایت 1385 تحقيقات جامع وگسترده ای در مورد آلودگی سالمونلا در خزندگان بویژه در استان خوزستان به عمل آمد .در این روش خزندگان کوچک بطور زنده در مناطق مختلف محیط زیست و تا سرحد امکان دردرون منازل جمع آوری وبه آزمایشگاه منتقل گردید. پس از بیهوش نمودن خزندگان کوچک از درون بافت بدن آنها(روده و معده ) در شرایط استیل نمونه برداری وبلافاصله برروی محيط هاي كشت مغذی بلاد آگارو محیط کشتهای انتخابي از قبیل محیطهای کشت بریلیانت گرین, بیسموت سولفیت ,HEA – SS( این محیطها مانع رشد کلی فرمها می گردد وسالمونلاهادر این محیط ها رشد می کنند) منتقل نموده و پس از انكوبه كردن در دماي 37 درجه سانتيگراد بمدت 24 ساعت باكتريها رشد نموده، سپس با تستهاي بيوشيميايي و معمول جهت بررسي وجود باكتري مورد نظرانجام گرديد.سپس کلنیهای سالمونلا اغلب بزرگ به قطر2 تا 3 میلیمتر به رنگ خاکستری باسطح محدب ومرطوب برروی محیط کشت مشاهده گردید.
نتایج :
نتایج نشان داد که نگهداري از خزندگان وجوندگان در خانه، افراد را در معرض خطر آلودگي به باكتري سالمونلا قرار ميدهد.همچنین سالمونلوز وابسته به خزندگان يک عفونت باکتريای است که توسط با کتری سالمونلا ايجاد می شود .راه های انتقال باکتری سالمونلا از قبیل آماده کردن یا جابجا کردن غذا، درون مدفوع برخی از حیوانات خانگی(آنهایی که اسهال دارند)، تماس با خزندگان و حیوانات اهلی خانگی ایجاد می شود.همچنین عفونت سالمونلا در افراد باعث عفونت روده شده و دچار اسهال، تب ودل درد می شوند.دربعضی افراد ممکن است عفونت آنقدر شديد باشد که بيماران نياز به بستری شدن در بيمارستان را داشته باشند .باکتری سالمونلا علاوه بربيماريهای روده ای ، درافراد نابالغ ويا افراديکه سيستم ابمنی تضعيف شده دارند شامل بچه های کمتر از 5 سال ، زنان حامله ، افراد مسن باعث ايجاد بيماريهای می کند.همچنین هر سال در آمریکا حدود ۴۰۰۰۰مورد از آلودگی مردم به سالمونلا گزارش شده که البته موارد خفیف ، عدم تشخیص ویا عدم گزارش ،تعداد واقعی موارد این بیماری احتمالا ۳۰ ویا بیش از ۳۰برابر این رقم باشد.سالمونلوز بیشتر در تابستان در بین مردم شیوع پیدا می کند وهمچنین اطفال،سالمندان ومبتلایان به نقصهای دستگاه ایمنی در معرض بیشترین خطر برای ابتلا هستند. از دیگر نتایج نشان داد که سالمونلا از طريق پوست خزنده هم منتقل می شود بطوریکه در صد بالايی از خزندگان بخصوص لاک پشتها سالمونلا را باخود حمل می کنند .همچنین نگهداری از مار، لاك پشت و جوجه تیغی نیز باآلودگی باكتری در انسانها مرتبط شناخته شده است.
منابع :
- بررسیها ومطالعات باکتریایی در خزندگان استان خوزستان- نگارنده 1385-1384
- گزارش توصیه های مرکز کنترل و پیشگیری بیماریهای آمریکا 2001-2000
http://www.salmonella.org/info.html (http://www.salmonella.org/info.html-)
ghazal_ak
04-13-2008, 02:39 PM
سـم
به ماده اي گفته مي شود كه پس از ورود مقادير نسبتا كمي از آن به بدن ، باعث اختلال در عملكرد طبيعي بدن شده يا باعث تخريب بافتهاي بدن و مرگ ميگردد .
راههاي ورود سم به بدن
عبارتند از
۱-گوارشي : زماني روي ميدهد كه سم از طريق دهان وارد شده و بوسيله دستگاه گوارش جذب شود .
۲-تنفسي : زماني كه سم از طريق دهان يا بيني وارد شده و بوسيله مخاط دستگاه تنفس جذب شود .
۳-تماسي : زماني روي ميدهد كه سم از طريق تماس با پوست سالم واردشده و بوسيله دستگاه گردش خون انتشار يابد .
۴-ترزيقي : زماني روي ميدهد كه سم از طريق پارگي در پوست وارد شده و بوسيله گردش خون در بدن انتشار يابد .
مسموميتهاي ترزيقي در نتيجه گزش حشرات ، مارگزيدگي يا ترزيق بوسيله سوزن روي مي دهد .
مسموميتهاي گوارشي
مسموميتهاي گوارشي شايع ترين نوع مسموميت هستند . اين مسموميت مي تواند ناشي از مصرف غذاي فاسد شده ، مصرف داروي اشتباه و يا زياد از حد خوردن دارو به قصد خودكشي و … مي باشد .
كودكان بيشتر از بزرگسالان در معرض خطر مسموميت اتفاقي قرار ميگيرند و مسموميت در كودكان بعلت مصرف مواد شيميايي خطرناك مانند نفت ، مواد پاك كننده ، دارو و … بيشتر است .
علائم كلي مسموميت گوارشي
۱- دردهاي شكمي
۲ - تهوع - استفراغ
۳- استنشاق بوي ماده مصرف شده از دهان
۴- خواب آلودگي
۵- اختلال و ضعف تنفس و گردش خون
۶- بيهوش
و بعضي از علائم بستگي به ماده مصرف شده و نحوه تاثير آن دارد . براي مثال استفاده از مواد مخدر كاهش و وقفه تنفس ، تنگي مردمك چشم و خشكي دهان را در پي دارد .
در حاليكه استفاده از داروهاي محرك باعث هيجان, توهم, تعريق فراوان ، افزايش تنفس و ضربان قلب و تشنج مي شود .
در مسموميت با الكل به علت مصرف بيش از حد ، علائمي چون استشمام بوي الكل از تنفس بيمار ، تهوع و استفراغ, تنفس عميق ، نبض پر درمراحل ابتدايي و تنفس كم عمق و نبض تند در مراحل پيشرفته ديده مي شود و حتي بعلت تاثير الكل در سيستم عصبي فرد ، تعادل رفتاري و شخصيتي و تفكر فرد از بين رفته و ممكن است به ديگران يا خود آسيب برساند .
در مسموميت با اسيد و قلياها كه بصورت تصادفي يا به قصد خودكشي استفاده ميشوند ، وجود نواحي سوخته در اطراف صورت ، دهان و حلق ، استفراغ و اسهال خوني ، درد وسوزش شديد در مجراي گوارش و يا مشكلات تنفس و انسداد راه هوايي از علائم اين مسموميت است .
اگر فرد مسموم هوشيار است, از او پرسش كنيد
۱-who نام ، سن ، جنس فرد ؟
۲-what نوع ماده سمي بلع شده ؟
۳- how much مقدار مصرف شده چه ميزان است ؟
۴-how شرايط مسموميت به چه صورت است ؟
۵-when زمان اتفاق افتادن مسموميت ؟
نكتـه
اگر لبهاي سوخته مشاهده شد ، احتمال مسموميت با مواد سوزاننده مي باشد كه چندين جرعه آب سرد يا شير به او بدهيد .
در صورتي كه لباسهاي فرد مسموم به وسيله مواد سوزاننده سوخته باشد .
اگر فرد مسموم بيهوش است ,او را ارزيابي كنيد هر ۲ تا ۳ دقيقه تنفس و نبض او را بررسي كنيد و ارجاع دهيد .
اقدامات كلي در برخورد با مسموميت گوارشي
در اين نوع مسموميت ها بعد از ارزيابي وضعيت فعاليت دستگاههاي حياتي ( تنفس وقلب ) ، اقدامات كلي سه مرحله است :
۱-تشخيص نوع سم
۲-رقيق كردن سم
۳-خارج كردن سم از معده
۴-تشخيص نوع سم : همانطور كه قبلا هم اشاره شد در صورت هوشيار بودن مسموم سوالاتي پرسيده ميشود و با بررسي محيط اطراف و علائم مشاهده شده نوع سم را تشخيص ميدهد .
۵-رقيق كردن سم : با رقيق كردن سم ميتوان از اثرات ناخواسته و سود بسياري از سموم جلوگيري كرد . چند ليوان آب نمك ولرم باعث به تعويق انداختن جذب سم از معده ميشود و در صورت موجود بودن شربت ايپكاك ipecac علاوه بر آب چند قاشق از اين شربت ميدهيم .
۶- خارج كردن سم از دستگاه گوارش: استفاده از محلول آب نمك ، يا آب به همراه چند قاشق شربت ايپكاك در مدت كوتاهي باعث ايجاد تهوع و استفراغ مي گردد .
براي تسريع در دفع مواد از معده در حاليكه مصدوم در حالت نشسته است و سرش به سمت جلو و پايين است با تحريك انتهاي گلو با انگشت ، وي را وادار به استفراغ مي كنيم و سپس با آرام كردن مصدوم او را به نزديكترين مركزدرماني ارجاع مي دهيم . ۰۰
نكات مهـم
۱-از دادن آب نمك براي كودكان بپرهيزيد ، زيرا اين عمل بسيار خطرناك بوده و باعث مرگ در كودكان در اثر خفگي ناشي از استفراغ ميشود .
۲-در صورتي كه مسموميت در اثر مصرف مواد اسيدي ، قليايي ، فراورده هاي نفتي يا مواد سوزاننده يا مواد پاك كننده و شوينده ها باشد به هيچ عنوان عمل رقيق كردن و واداركردن به استفراغ را انجام ندهيد .
چون در صورت استفراغ اين مواد ممكن است مري مجددا آسيب ببيند و يا با آسپيره شدن به داخل راه هوايي باعث آسيب مخاط ، تورم و انسداد راههايي هوايي گردد .
۳-در افراد بيهوش ، افرادي كه تشنج كرده ، بيماراني كه سابقه ناراحتي قلبي دارند و زنان باردار عمل وادار كردن به استفراغ را نبايد انجام دهيد .
مسموميت گوارش ميكروبي
بوتوليسم
تشخيص سريع اين بيماري و مراقبت لازم آن موجب حفظ حيات فرد مسموم خواهد شد هر چند اين نوع مسموميت نادر است اما در ۶۰ درصد موارد به مرگ مي انجامد .
اين سم كه از باكتري كلستريديوم بوتولوئيد ترشح مي شود ، مانع از ارسال پيامهاي عصبي از اعصاب محيطي به عضلات مي گردد و به ضعف شديد ، فلج و مرگ
مي انجامد . متاسفانه اين سم هيچ طعم و مزه اي ندارد .
نشانه هاي بيماري معمولا تا ۲۴ ساعت پس از مصرف سم ظاهر نمي شود
و پس از آن نشانه ها و علائم زير به ترتيب و بتدريج آغاز مي گردند :
۱- خشكي دهان ۳- عدم تطابق در چشم و دو بيني
۲- گلودرد ۴- خستگي شديد
۵- اشكال در صحبت كردن و بلع ۶- فلج عضلات تنفسي
۷- فلج ۸- از بين رفتن رفلكس هاي بدن
۹- محدوديت حركات چشم ۱۰- اختلال شديد تنفسي
۱۱- مردمك هاي گشاد
منبع اصلي سم برتوليسم ، غذاي كنسرو شده تاريخ گذشته است كه قبل از مصرف خوب حرارت نديده اند . اما به تازگي مشاهده شده كه ۲۴ درصد موارد گزارش شده ناشي از غذاهاي رستوراني بوده اند .
اقدامات و كمك هاي اوليه
۱-وادار كردن به استفراغ
۲-دادن اكسيژن با فشار زياد در صورت شك به فلج عضلات تنفسي
۳-دادن سفيده تخم مرغ
۴-رسانيدن بيمار به مركز درماني
۵-تجويز ضد سم توسط پزشك
مسموميت هاي تنفسي
سموم تنفسي موادي سمي هستند كه از طريق مجاري تنفسي وارد شده و از ريه ها جذب بدن مي شوند . بيشتر مسموميت هاي تنفسي ناشي از دود آتش سوزي ميباشد . سم به سرعت جذب بدن شده و معمولا عواقب خوبي ندارد .
منابع اصلي مسموميتهاي تنفسي عبارتند از :
۱-گازهاي منو اكسيد كربن co : گاز اصلي متصاعد شده از اگزوز اتومبيل وكرسي است ، در زنبورداري براي كشتن زنبور بكار مي رود
۲-گازهاي دي اكسيدكربن : در صنعت ايجاد ميشود و در عمق چاه وجود دارد . ۳- گاز كلر : در استخر ها بكار مي رود .
۴-گاز آمونياك : گازهاي صنعتي
۵-گازهاي بيهوشي ( اتر )
۶-گاز دي اكسيد سولفور ( ( : در صنايع يخ سازي بكار ميرود و در چاهها نيز وجود دارد .
علائم و نشانه هاي عمومي مسموميت تنفسي :
۱- سر درد شديد ۶- اشك ريزش و سوختگي چشم
۲- تهوع و استفراغ ۷- سوختگي گلو و سينه و پوست صورت
۳- سرفه ، تنفس صدادار ۸- سيانوز ( كبودي )
۴- تنگي نفس ۹- گيجي و منگي
۵- درد قفسه سينه ۱۰- اختلال در هوشياري و بيهوشي
اقدامات و كمك هاي اوليه
- شل نمودن يقه و كمربند و باز نگه داشتن راه هوايي
- در مسموميت هاي تنفسي ، بايد فوراً اكسيژن ۱۰۰درصد داده شود ( با توجه به دستورالعمل استفاده از كپسول اكسيژن )
- انتقال سريع مصدوم به مركز
مسموميت هاي تماسي
اين نوع مسموميت زماني روي مي دهد كه ماده سمي از طريق پوست وارد بدن شود و از طريق دستگاه گردش خون در سراسر بدن توزيع گردد . حشره كشها و سموم
صنعتي دو نوع شايع از سمومي هستند كه از طريق پوست قابل جذب مي باشند
همچنين گياهان بسياري وجود دارند ( نظير گزنه ، پيچك , سماق و غيره ) كه در صورت تماس با پوست واكنشهاي شديد حساسيتي ايجاد مي كنند كه اين واكنشها مي توانند در كل بدن نيزمنتشر شوند .
علائم و نشانه هاي عمومي مسموميت هاي تماسي
۱- التهاب يا قرمزي پوست ۶- گيجي و منگي
۲- سوختگي شيميايي ۷- شوك
۳- بثورات جلدي ۸- تجمع آب در پوست و ظهور تاول
۴- خارش ۹- ساير علائم و نشانه هاي عمومي مسموميتها
۵- تهوع و استفراغ
كه اين علائم و نشانه ها در مسموميت تماس گياهي سه دسته هستند
۱-علائم خفيف : خارش خفيف
۲-علائم خفيف تا متوسط : خارش و قرمزي
۳-علائم متوسط : خارش ، قرمزي ، تورم
۴-علائم شديد : خارش ، قرمزي ، تاول و تورم
اقدامات و كمكهاي اوليه در مسموميت تماسي
-شستشوي پوست با مقادير زياد آب حداقل به مدت ۲۰ دقيقه
-در حين شستشوي پوست ، لباس و يا جواهر آلات را در آوريد
- شستشوي محل با آب و صابون
- انتقال مصدوم با مركز درماني
مسموميت هاي تزريقي
پس از مسموميت هاي گوارشي ، مسموميتهاي ترزيقي دومين عامل مسموميتها به شمار مي آيند .
چهار عامل عمده براي آن وجود دارد
۱- مسموميت ترزيقي در اثر ترزيق دارو به بدن
۲- گاز گرفتگي حيوانات
۳- مار گزيدگي
۴- گزش حشرات
۱- مسموميت ترزيقي در اثر ترزيق دارو به بدن
ترزيق بعضي از داروها به طريق مختلف, خواه داخل وريدي IV، داخل عضلاني ( IM ) ، زير جلدي (SC) ، داخل جلدي (ID) , ميتواند علائم و واكنشهاي حساسيتي را ايجاد كند . همچنين برخي از افراد نيز به داروهاي خاصي حساسيت دارند .
نشانه ها و علائم اصلي به صورت شوك حساسيتي يا آنافيلاكتيك بروز مي كند .
علائم و نشانه هاي عمده شوك آنافيلاكتيك در اثرترزيق داروها
۱-خارش در سراسر بدن
۲-تورم
۳-ضعف عمومي
۴-بيهوشي
۵-نبض و تنفس نا منظم
اقدامات و كمك هاي اوليه در مسموميت ترزيقي داروها
مانند كمك هاي اوليه شوك آنافيلاكتيك بوده كه در فصل مربوطه توضيح داده شده است .
۲- گاز گرفتگي حيوانات
گاز گرفتن حيوانات يا انسان باعث دريدگي پوست و عفونت بسيار شديد ميشود . گاز گرفتگي حيوانات وحشي مثل روباه، گرگ ، سگ و راكون ميتواند باعث انتقال ويروس هاري گردد و در صورت عدم رسيدگي و مراقبت پزشكي به مرگ مي انجامد .
گاز گرفتگي انسان نيز باعث انتقال ميكروبهاي زيادي از دهان به پوست و همچنين انتقال كزاز مي شود .
اقدامات
۱- در صورت در دسترس بودن دستكش يكبار مصرف بپوشيد ، زخم را با دقت با صابون و آب گرم بشوئيد تا خطر عفونت به حداقل برسد
۲- با سواپ گازدار ، آهسته آهسته خشك كنيد و پانسمان چسب دار ( چسب زخم ) يا پوشش استريل كوچك زخم را بپوشانيد .
۳- جهت انجام اقدامات بعدي او را به مركز بهداشتي درماني ارجاع فوري دهيد و در صورت امكان تلفني پزشك و كاردان مركز را مطلع نمائيد .
نكتـه :در مورد سابقه واكسيناسيون كزاز سوال كنيد .
مورد خاص :زخم عمقي
در صورتي كه زخم عمقي بود و خونريزي داشت ، با فشار مستقيم و بلند كردن قسمت آسيب ديده خونريزي را كنترل كنيد. با يك بالشتك نرم يا پوشش استريل و باند, زخم را در جاي خود محكم ببنديد تا خونريزي كنترل شود و بعد شرايط ارجاع را فراهم آوريد .
۳- مارگزيدگي
ساليانه در جهان حدود ۵۰۰۰۰ نفر به دليل مار گزيدگي مي ميرند .
دو نوع مار اصلي سمي و غير سمي وجود دارد ، كه مارهاي سمي در نقاط مركزي و كويري ايران وجود دارد و بعضي از آنها بسيار خطرناك و سم آنها كشنده است .
مارهاي سمي چند خصيصه زير را دارند ( در صورت امكان سمي يا غير سمي بودن مار تشخيص داده شود ) .
۱- سر مثلثي شكل يا سر مسطحي كه از گردن پهن تر باشد .
۲- مردمكهاي باريك دراز ( مثل چشم گربه )
۳- لكه رنگي حساس به حرارت بين چشم و سوراخ دهان
۴- طول كوتاهتر
۵- رنگهاي متفاوت
مارهاي سمي از دندانهاي نيش خود براي ترزيق سم استفاده مي كنند .
داخل اين دندان مثل سر سوزن خالي بوده و مجراي داخل آن به كيسه زهر راه دارد . هر چند هفته يكبار اين دو دندان مي افتند و به وسيله دندان جديدي جايگزين مي گردد .
كيسه زهر كه در سر مار و پشت گوش داخلي قرار دارد با انقباض و فشار وارد آمده دراثر گزش ، فشرده شده و زهر از طريق مجراي داخل دندان نيش به داخل بدن مصدوم ترزيق مي شود .
علائم و نشانه هاي مار گزيدگي (با توجه به گونه مارها )
- يك جفت علامت سوراخ شدگي
- درد ، قرمزي و تورم شديد در محل نيش
- تهوع و استفراغ
- اختلال بينايي
- افزايش بزاق و عرق كردن
- تنفس سخت كه در موارد شديد ممكن است تنفس متوقف شود
اقدامات و كمك هاي اوليه در مار گزيدگي
۱- بيمار را آرام كنيد و كمك كنيد تا دراز بكشد .
۲- محل گزيدگي را با آب و صابون با ملايمت شستشو دهيد وبا سوپ هاي تميز آهسته آهسته خشك كنيد .
۳-استفاده از باند محدود كننده در ۳ سانتي متري بالاي محل گزش الزامي است و با استفاده از باند مثلثي ناحيه آسيب ديده را بيحركت كنيد .
نكتـه
هرگز از تورنيكه يا گارو براي بستن زخم استفاده نكنيد ، چون سرخرگها نيز بسته مي شوند و بافتهاي دورتر از محل گزش آسيب خواهند ديد .
باند محدود كننده
باندي است پهن كه به حدي سفت بسته مي شود كه يك مداد يا انگشت بتواند به زير آن رفته و موجب بستن سياهرگها شود . چون سياهرگها خون را به قلب برده و از آنجا سم در تمام بدن انتشار مي يابد .
تنها درمان موثر مارگزيدگي ، تجويز ضد سم آن در بيمارستا ن است.
در مارگزيدگي مي توان از روشهاي بستن باند محدود كننده , نيشتر زدن و ساكشن
(مكش سم) استفاده كرد مشروط بر اينكه از زمان مارگزيدگي بيش از يك ساعت نگذشته باشد و اين عمل مكش سم بيش از ۳۰ دقيقه به طول نيانجامد .
خط برش در حين نيشتر زدن بايد به صورت عرضي ( نه ضربدري ) و بر روي محل ترزيق سم باشد .
عمق نيشتر نيز بايست با اندازه ثلث فاصله بين دو نيش مار باشد .
چون عموماً ضد سم در دسترس نيست ، ترزيق اين نفرين يك هزارم به مصدوم توصيه مي شود .
۴) گزش حشرات: بيشترين گونه جانوري دنيا حشرات هستند و به همين ترتيب تعداد حشراتي كه انسان را مي گزند ، محدود نيست .
از جمله مهمترين اين حشرات ميتوان از زنبور عسل ، زنبور قرمز ، زنبور درشت ، مورچه آتشين ، عنكبوت و عقرب نام برد . برخلاف مارگزيدگي در گزش حشرات محل گزش تنها يك نقطه مي باشد .
نشانه ها و علائم گزش زنبور عسل ، زنبور قرمز ، زنبور درشت ، و مورچه آتشين :
۱- درد ناگهاني ۶- خس خس سينه
۲- قرمزي ۷- تغيير رنگ پوست
۳- خارش ۸- اشكال تنفس
۴- كهير ۹- بيهوش
۵- تورم ۱۰- شوك آنافيلاكتيك
تنها عنكبوتي كه قادر به گزش است ، بيوه سياه ماده نام دارد . اين حشره با بدن سياه داراي يك لكه قرمز يا زرد رنگي روي شكمش مي باشد .
نشانه ها و علائم گزش عنكبوت سياه بيوه
۱-احساس درد شديد كه محل آن گنگ مي باشد .
۲- دو محل قرمز رنگ گزش كوچك و بسيار نزديك هم
۳-سفتي و گرفتگي عضلات خصوصاً در صورت گزش شكم يا پشت مصدوم
۴-سردرد ، لرز ، تب ، تعريق شديد ، تهوع و استفراغ .
اقدامات و كمك هاي اوليه
۱-ABC بررسي كرده و اقدام لازم را بعمل آوريد .
۲-در صورت بروز شوك را درمان كنيد .
۳-محل را با كيسه آب يخ سرد نمائيد . ( مراقب يخ زدگي پوست باشيد . )
۴-نيش حشره كه در پوست جا مانده را با انبرك نوك تيز خارج كنيد .
۵-از پماد كالامين استفاده كنيد و در صورت بروز علائم شديد شوك آنافيلاكتيك ، مصدوم را منتقل نمائيد .
عقرب
بيشتر عقربهاي سمي ايران در مناطق نزديك كوير نظير كاشان زندگي مي كنند . شدت گزيدگي بسته به ميزان سم تزريق شده دارد . بيش از ۹۰ درصد گزش عقرب در دست روي مي دهد و كودكان بيشترين افراد در معرض عقرب زدگي هستند .
نشانه ها و علا ئم عقرب زدگي
۱- درد سوزاننده محل گزيدگي ۶- بيقراري و اضطراب
۲- تورم در حالت پيشرفت ۷- آبريزش از دهان
۳- تغيير رنگ محل گزش ۸- اختلال هوشياري
۴- تهوع و استفراغ ۹- بي اختياري ادرار و مدفوع
۵- بي حسي و گزگز انگشتان ۱۰- تشنج
اقدامات و كمك هاي اوليه
۱- مصدوم را به پشت بخوابانيد و تا سه سانتي متر بالاي محل گزش را با باند محدود كننده ببنديد .
۲- محل را با كيسه آب يخ سرد كنيد . هرگز يخ را روي پوست قرار ندهيد .
۳- در صورت بروز شوك را درمان كنيد .
۴- مصدوم را ارجاع دهيد .
منبع: پزشکان بدون مرز
sina285
07-12-2008, 09:59 AM
بيماري كرمك
<FONT face="arial, helvetica, sans-serif"><FONT size=4><B>انگلهاي رودهاي گونهه
مقدمه
كرمك يا اكسيور كه در فارسي با نامهاي كرم نخي يا كرم سنجاقي از آن ياد مي شود ، كرمي است انگلي به رنگ سفيد صدفي يا شفاف به شكل نخ با پوسته نرم كه طول كرم نر 2 الي 5 ميلي متر و كرم ماده 8الي 13 ميلي متر است . تخم كرم بيضي شكل و غير متقارن مي باشد . كرم بالغ در نواحي تحتاني روده كوچك يا ابتداي روده بزرگ زندگي مي كند ، كه پس از جفتگيري و بارور شدن كرم ماده به طرف مخرج مهاجرت نموده ، در اواخر شب از مخرج خارج شده در اطراف مخرج تخم گذاري مي نمايد و در نزد دختران كوچك تخم گذاري ممكن است در اطراف بخش خارجي دستگاه تناسلي و يا ندرتاً در داخل صورت گيرد . تخمها پس از 6 ساعت در حرارت بدن داراي لارو آلوده كننده مي شوند كه در اين صورت با بلعيده شدن از راه دستگاه گوارش وارد روده گرديده تبديل به لارو مي گردد كه لاروها مسير خود را به سمت روده بزرگ طي نموده در اين محل بالغ شده سيكل زندگي كرمك تكرار مي گردد . زمان لازم براي تكميلسير تكامل تخم ماده چهار الي هفت هفته است . عمل تخم ريزي در اطراف مقعد با خارش شديد ناحيه همراه بوده كه اكثراً در اثر خاراندن ناحيه مقعد تخمها به انگشتان فرد چسبيده يا در زيرناخن ها قرار مي گيرد كه با قرار گرفتن تخمها در دهان ، تخمهاي حاوي لارو مجدداً وارد دستگاه گوارش گرديده و عفونت ادامه پيدا مي كند . آلودگي به انگل معمولاً در بين افراد خانواده هاي پر جمعيت ، مراكز شبانه روزي ، محل نگهداري اطفال ، آسايشگاههاي بيماران رواني بسيار شايع بوده است كه سرايت عفونت معمولاً از راه مقعد به دهان در اثر خاراندن مقعد و يا از طريق وسايل آلوده و البسه آلوده و فضاي اتاق ها و توالتها مي باشد ديده شده است كه در فضاي سكونت افراد آلوده تعداد زيادي تخم اكسيور موجود است .
علائم باليني :
تخم گذاري انگل در اطراف مقعد باعث خارش شديد ناحيه نشمين مي شود كه در كودكان با خاراندن مداوم ناحيه مقعد همراه است كه ممكن است ايجاد زخم يا خونريزي در ناحيه بنمايد خارش معمولاً در شب خيلي شديد تر بوده ايجاد بي خوابي و بي قراري در كودك مي نمايد . ( حالات عصبانيت در كودك )
تشخيص
بهترين راه تشخيص عفونت چسباندن نوار چسب شفاف در ناحيه نشمين گاه و مشاهده تخم انگل در زير ميكروسكوپ و يا مشاهده كرم بالغ در مدفوع است .
راههاي سرايت
تخم كرم از طريق مدفوع افراد آلوده دفع شده و همراه غذا ، دستها ، آب ، ميوه و سبزيجات آلوده از راه دهان وارد بدن انسان مي شوند .
مراقبت و پيشگيري
1.درمان بيماران و اعضاء خانواده طبق دارونامه
2.آموزش به مردم در مورد دفع صحيح زباله و مدفوع و عدم استفاده از كودهاي انساني تازه در مزارع
3.شستشوي مكرر ناحيه باسن كودك مبتلا به خصوص صبح زود كه طفل از خواب بيدار مي شود .
4.ضدعفوني كردن توالتهاي آلوده
5.آموزش به مردم در مورد اهميت شستشوي دستها با آب و صابون بعد از اجابت مزاج و قبل از تهيه و مصرف غذا
6.عوض كردن لباس زير و ملحفه كودك مبتلا و شستشوي آن با آب جوش و خشك كردن در آفتاب
7.آموزش به اطرافيان بيمار در مورد ضدعفوني نمودن وسايل و اشياء بيمار و استفاده نكردن از آنها
8.در صورتي كه آب آشاميدني محل تصفيه نيست آنرا كلرينه نماييد . به مردماموزش دهيد كه در مسافرتها يا در محلهايي كه آب آشاميدني تصفيه و يا كلرينه ندارند آنرا بجوشانند و سپس مصرف نمايند .
9.نظارت دقيق بر كار غذا فروشيها و نظارت بر تهيه و توزيع مواد غذايي
10.پيگيري بيماران شناخته شده تحت درمان
11.آموزش به مردم در مورد كوتاه كردن ناخنها
مدت عمر انگل حدود سه هفته كه در همين مدت هر شب حدود 10 هزار تخم مي ريزد و هر كدام سير تكاملي را طي نموده و بالغ مي شوند بنابراين بايد براي تمام خانواده درمان دسته جمعي انجام داد و درمان را يك هفته بعد تكرار نمود .
تمرين خارج از كلاس :
1 – با امكانات خانه بهداشت چگونه مي توان عفونت ناشي از كرمك را تشخيص داد .
2 – بيشترين شكايت فرد مبتلا به عفونت كرمك چيست .
3 – بهترين روش كنترل آلودگي انگل كرمك در منطقه شما چيست .
4 – توصيه های بهداشتي به فرد مبتلا كدام است .
eMer@lD
08-03-2008, 06:04 PM
کرم معمولی روده انسان و خوک یا آسکاریس لومبریکوئیدس یکی از نمونه بارز رده لوله سانان یا کرمهای لولهای است. لوله سانان در میان جانواران پر یاخته از حیث تعداد ، بعد از حشرات شاید مقام دوم را داشته باشند. بسیاری از آنها در آب یا خاک بطور آزاد زندگی میکنند و بسیاری دیگر نیز در بافتها یا مایعات جانوران و گیاهان به حالت انگل به سر میبرند.
ساختمان کرم روده
طول کرم ماده 20 تا 40 سانتیمتر است و حداکثر قطر آن در حدود 6.5 میلیمتر است. اندازه نر کوچکتر و طول آن از 15 تا 5 سانتیمتر است. نمونههای تازه به رنگ زرد تا میخکی است. بدن حیوان لولهای و باریک است و در هر دو انتها نازک میشود. پوشش بدن از کوتیکول صاف است که دارای خطوط کوچک میباشد. چهار خط طولی سفید رنگ در طول بدن امتداد مییابد. دهان در انتهای قدامی میان سه لب مدور باز میشود.
مخرج عبارت از یک شکاف عرضی است که نزدیک انتهای خلفی در سطح شکمی قرار دارد. انتهای خلفی کرم نر کاملا خمیده بوده و دارای دو سیخک تناسلی میباشد که از سوراخ تناسلی نر واقع در داخل مخرج بیرون میآید. کرم ماده راست تر بوده و منفذ تناسلی آن در وسط سطح شکمی و در فاصله 1.3 از انتهای قدامی بدنش واقع است.
لوله گوارش
لوله گوارش جانور راست بوده و در طول بدن کشیده میشود. این لوله دارای قسمتهای زیر است.
دهان
یک حفره دهانی
حلق عضلانی یا مری به درازای تقریبا 13 میلیمتر که عمل آن مکیدن و کشیدن غذا است.
یک روده باریک و دراز که غیر عضلانی است و از لایهای مرکب از سلولهای آندودرمی بلند که غذای گوارش یافته را جذب میکند، تشکیل و از خارج بوسیله کوتیکولی پوشیده شده است.
یک روده راست کوتاه که مواد زاید را از مخرج تخلیه میکند.
سایر دستگاهها
اندامهای گردش خون و دمزدن در حیوان وجود ندارد. قسمت داخلی هر خط جانبی دارای یک مجرای وازنشی (دفعی) است. هر دو مجرای وازنشی از سوراخ کوچکی واقع در پشت دهان و در وسط سطح شکمی به خارج تخلیه میشود. یک حلقه عصبی اطراف مری را احاطه میکند. این حلقه عصبی به 6 عصب قدامی کوتاه و 6 طناب عصبی خافی متصل میگردد. یک طناب عصبی بزرگتر پشتی و یکی هم شکمی در امتداد خط طولی بدن قرار دارد. برآمدگیهای مختلف که در سطح بدن وجود دارد، احتمالا عمل حسی را انجام میدهد.
دستگاه تولید مثل
هر اندام تولید مثل عبارت از لوله باریکی است که انتهای داخلی آن مسدود بوده و قطر آن تدریجا زیاد میشود. غدد تناسلی و مجرای تولید مثل به هم متصل و ممتد میباشد. دستگاه تولید مثل نر شامل بیضه ، مجرای ناقل اسپرمی ، کیسه اسپرمی ، مجرای انزالی و کیسه محتوی دو سیخک تناسلی است. دستگاه تولید مثل ماده شامل 2 تخمدان ، یک اویدکت یا لوله تخمی و یک رحم است.
دو شاخه رحم هم در یک مهبل کوتاه به هم متصل میشود. مهبل به منفذ تناسلی ماده باز میگردد. کرمهای نر و ماده در داخل روده میزبان جفت گیری میکنند. یک ماده بزرگ میتواند یکباره حاوی 27000000 (بیست و هفت میلیون) تخم باشد و روزانه دویست هزار یا بیشتر تخم بگذارد. تخمها از حیوان ماده خارج شده و به داخل روده میزبان میریزد و همراه با مدفوع بیرون میریزد.
وضع طبیعی
کرم روده یا آسکاریس انگلی است که در روده میزبانش زندگی میکند و به همین جهت تعیین اعمال مختلف زیستی یک انگل داخلی هنگامی که در مسکن طبیعی خود به سر میبرد، کار مشکلی است. لذا احتمال دارد که استنباطات زیر درست باشد.
کوتیکول کرم زنده را در برابر شیرههای گوارشی میزبان حفظ میکند.
غذا از مواد نیمه مایع روده میزبان بدست میآید و بوسیله مری عضلانی کرم به داخل کشیده میشود. پس از گوارش از دیواره روده عبور کرده به توسط مایع موجود در فضای بدنی در بافتهای دیگر توزیع و تقسیم میگردد.
تنفس به شکستن یا تجزیه شدن گلیکوژن در داخل بدن کرم بستگی دارد. زیرا اکسیژن آزاد محتویات روده میزبان بسیار کم است.
سیر تکاملی
قبل از آن که تخمها بتوانند میزبان دیگری را آلوده کنند، لازم است از نظر سیر تکاملی مرحلهای را بگذراند. همچنین تخمهای مزبور در شرایط نامساعد مثلا سرما میتوانند ماههای بسیاری در حال بی حرکتی و خواب باقی ماند. سیر تکاملی در جای گرم ، مرطوب و سایه دار به 2 یا 3 هفته وقت احتیاج دارد. اگر این تخمهای جنین دار (حاوی کرمهای جنینی) بوسیله میزبان مناسبی ، ضمن غذا یا آب خورده شود، به طرف معده حرکت میکند و در آنجا لاروها از تخم بیرون میآیند و به داخل سیاهرگها یا عروق لنفی دیواره روده نفوذ مینمایند.
سپس به طرف کبد و قلب و مویرگهای ریوی به گردش در میآیند و ضمنا از لحاظ اندازه نیز بزرگ میشوند. ظرف چند روز لاروها به داخل راهها یا گذرگاههای هوایی آمده از نای ، مری و معده مجددا به طرف روده حرکت میکنند. در روده به صورت کرم رسیده و بالغ در میآیند. برای تکمیل و اتمام دوره زندگی کرم روده میزبان واسطه لازم نیست.
میزبان کرم آسکاریس
میزبان این کرم انسان و خوک میباشد. کرمهایی که در انسان و خوک وجود دارند، از نظر ساختمانی به هم شبیهاند، ولی از نظر فیزیولوژیکی اختلاف دارند. بدین ترتیب که تخمهای آلوده کننده کرم روده انسانی (کرم روده اطفال) معمولا در خوکها تولید کرم نمیکنند و بر عکس خوکهای جوان (بچه خوک ) معمولا لاروها را از خاکهای آلوده در طویله یا از پستان کثیف ماده خوک در موقع شیر خوردن میگیرند. خوکهای بالغ در برابر آلودگی نسبتا مصون هستند.
آلودگی انسان به کرم روده امر شایع و رایج است و اکثر مردم نواحی روستایی مبتلا هستند. کرمها ممکن است ترشحات سمی در روده تولید کنند یا به علت کثرت تعداد کرمها در روده ، مانع و انسداد بوجود آید. گاهی اوقات کرمها به طرف دهان یا بینی مهاجرت میکنند و حتی دیواره روده را به منظور رسیدن به سایر اندامها سوراخ میکنند. از این رو کسالت وخیم و یا مرگ را برای میزبان به بار میآورند.
عوارض آسکاریدوز
وجود تعداد زیاد کرم آسکاریس ، مهاجرت و یا تجمع آنها در رودهها گاهی سبب ایجاد عوارض شدید میشود. این عوارض عبارتند از انسداد رودهها ، ابتلای کیسه صفرا ، پانکراتیت و آپاندیست حاد و سوراخ شدن رودهها. علایم انسداد روده ها شامل درد ناگهانی و پیچش شکم همراه با استفراغ ، اتساع شکم و مشاهده انسداد در عکسبرداری با اشعه ایکس است.
تشخیص
تشخیص آلودگی به کرم بالغ با آزمایش مدفوع و مشاهده تخم به آسانی صورت میگیرد . در این مرحله تشخیص انسداد روده به علت آسکاریس با لمس شکم و تودههای نرم و متحرک در زیر انگشتان ممکن است. تشخیص استقرار کرم آسکاریس در محلهای دیگر بدن فقط در هنگام عمل جراحی امکان دارد. بهترین روش آزمایش مدفوع برای تشخیص آسکاریس استفاده از روش کاتوکاتز است.
درمان
چند داروی موثر بر آسکاریس عبارتند از: ترکیب مبندازول ، ترکیب لوامیزول و ترکیبات پیرانتل پاموت.
Dr.nima
05-04-2009, 02:24 AM
اسهال عبارت است از افزایش در تعداد دفعات دفع مدفوع یا کاهش قوام مدفوع( بیشتر آبکی شدن مدفوع). اگرچه تغییرات در تعداد دفعات دفع مدفوع و آبکی شدن مدفوع از یکدیگر متفاوت و به هم وابسته نیستند ولی اغلب اوقات این دو با هم هستند.
اسهال بایستی از ۴ وضعیتی دیگری که با آن اشتباه می شود افتراق داده شود.اگر چه این وضعیتها همراهی با اسهال می کنند ولی اغلب دارای علل متفاوت و درمان های متفاوتی از اسهال هستند.این وضعیتهای دیگر عبارتند از:
۱- بی اختیاری مدفوع. که شامل عدم توانایی از خود نگه داشتن از اجابت مزاج تا زمان مناسب است ، به عنوان مثال تا زمانی که فردی به توالت برسد.
۲- نیاز شدید مقعدی (rectal urgency ) ، که به صورت یک نیاز شدید دفع خود را بروز داده و آنچنان قوی است که اگر یک توالت فورأ در دسترس نباشد بی اختیار می شود.
۳- تخلیه غیر کامل. داشتن احساس اجابت مزاج بلافاصله بعد از یک دفع ، به طوری که در دفعه دوم مشکل در دفع بیشتر مدفوع دارند.
۴- احساس مدفوع بلافاصله بعد از خوردن غذا.
چگونه اسهال تعریف می شود؟
اسهال را می توان بر اساس اصطلاحات مطلق و نسبی بر اساس تعداد دفعات دفع و یا قوام(آبکی بودن) مدفوع تعریف کرد.
- تعداد دفعات دفع. اسهال به معنی مطلق داشتن تعداد دفعات دفع بیش از حد طبیعی است.بنابر این از آنجایی که در افراد سالم حداکثر تعداد دفعات دفع مدفوع ۵ بار در روز است، اسهال را می توان تعریف کرد اگر تعداد دفعات دفع بیش از ۵ باشد.اسهال نسبی به معنی داشتن دفعات دفع بیش از معمول است. بنابر این، اگر فردی که معمولأ یک بار دفع مدفوع روزانه دارد ،دچار ۳ دفع روزانه شود ،می گوییم دچار اسهال شده است ، اگر چه بیش از ۵ بار در روز نیست و به معنی مطلق اسهال نیست .
- قوام مدفوع. تعریف اسهال به معنی مطلق کلمه بر اساس قوام مدفوع مشکل است ، چون قوام مدفوع در افراد سالم بر اساس نوع غذا تغییر می کند. بنابراین، افرادی که از سبزیجات بیشتر استفاده می کنند مدفوع شل تری در مقایسه با افرادی که از سبزیجات کمتری استفاده می کنند دارند.مدفوع شل و آبکی معمولآ غیر طبیعی است و باید به عنوان اسهال قلمداد کرد.تعریف نسبی اسهال بر اساس قوام مدفوع ساده تر است.بنابراین، فردی که دارای مدفوع آبکی نسبت به قبل می شود دارای اسهال است، اگرچه مدفوع در اندازه طبیعی با در نظر گرفتن قوامش باشد.
چرا اسهال توسعه می یابد؟
با اسهال، مدفوع معمولآ آبکی تر است هرجند که تعداد دفعات دفع افزایش یابد یا خیر . این آبکی شدن مدفوع که از نرم تا کاملآ آبکی است به علت افزایش آب در مدفوع است.در خلال یک هضم طبیعی غذا توسط ترشح زیاد آب به وسیله معده،قسمت بالایی روده کوچک، غده لوز المعده(پانکراس)،و کیسه صفرا به صورت مایع در می آید. غذایی که هضم نشده است به صورت مایع به قسمت پایین روده کوچک و روده بزرگ (کولون) می رسد.قسمت پایین روده کوچک و عمدتأ روده بزرگ آب را جذب کرده و غذای هضم نشده را تبدیل به مدفوع کم و بیش جامد شکل گرفته می کند. افزایش میزان آب در مدفوع زمانی اتفاق می افتد که معده و یا روده کوچک مقدار زیادی مایع ترشح کند، قسمت پائین روده کوچک و روده بزرگ ، آب کافی را جذب نکند، و یا هضم نشده باقی بماند< غذاهای مایع خیلی سریع تر از روده کوچک و بزرگ گذشته و آب کافی از آنها گرفته می شود. البته بیش از یکی از این روندهای غیر طبیعی ممکن است با هم در یک زمان اتفاق بیفتد.
برای مثال بعضی از ویروس ها،باکتری ها،پارازیت ها موجب افزایش ترشح ترشح مایع می شوند هم از طریق ***** و ملتهب کردن لایه درونی روده کوچک(التهاب باعث تحریک لایه به ترشح مایع می شود)و یا به وسیله تولید سم(مواد شیمیایی)که همچنین باعث تحریک لایه داخلی و ترشح می شود ولی بدون اینکه موجب التهاب شود. التهاب روده کوچک و بزرک در اثر باکتری و یا بیماریهای التهابی روده کوچک وبزرگ (ileitis & colitis) می تواند سرعت عبور غذا را در روده افزایش دهد، و موجب کاهش زمان در دسترس برای جذب آب می شود.وضعیتهای کولون مانند کولیت کلاژنی میتواند موجب از بین بردن توانایی جذب آب در کولون شود.
اسهال عمدتأ به دو نوع تقسیم می شود ، حاد و مزمن. اسهال حاد به مدت چند روز و تا یک هفته ادامه می یابد.اسهال مزمن را می توان از چند طریق تعریف کرد ولی اغلب بیش از۳ هفته طول می کشد.مهم است که بتوان بین اسهال حاد و مزمن افتراق قائل شد زیرا که آنها معمولأ علل مختلفی دارند، و احتیاج به آزمایشات تشخیصی متفاوتی دارند، و احتیاج به درمان های متفاوتی دارند.
علل شایع اسهال حاد چیست؟
شایعترین علل اسهال حاد عفونتهای ویروسی، باکتریایی، و پارازیتی است.باکتری ها همچنین می توانند موجب مسمومیت غذایی حاد شوند. سومین علت مهم اسهال حاد داروها هستند.
گاستروانتریت(اسهال) ویروسی
گاستروانتریت ویروسی(عفونت ویروسی معده و روده کوچک)، شایعترین علت اسهال حاد در جهان است.علائم گاستروانتریت ویروسی(حالت تهوع،استفراغ،دردهای پیچشی شکمی ،اسهال) به صورت مشخص ۴۸ تا۷۲ ساعت طول می کشد.برخلاف عفونت باکتریایی انتروکولیت(عفونت باکتریایی روده کوچک و کولون)،بیماران با گاسترو انتریت ویروسی خون و عفونت در مدفوع ندارند و یا کم دارند اگر تب در کار نباشد.
گاستروانتریت ویروسی می تواند به صورت انفرادی (در یک فرد) و یا به صورت اپیدمی ( در میان دسته ای از افراد) اتفاق می افتد. موارد انفرادی اسهال احتمالأ به وسیله چند ویروس مختلف ایجاد می شود و معتقد به این هستند که در اثر تماس فرد با فرد انتقال می یابد. شایعترین علت اسهال اپیدمیک (مانند آنچه در کشتی های مسافرتی رخ می دهد) کالسی ویروسها (calciviruses) هستند. کاسی ویروسها به وسیله غذای آلوده که توسط منتقل کننده های بیمار صورت میگرد یا به وسیله تماس مستقیم فرد به فرد انتقال می یابد.
مسمومیت غذایی
مسمومیت غذایی یک ناخوشی ساده است که به وسیله سمی که توسط باکتری ها تولید می شود ایجاد می گردد.سم موجب دل درد(دل پیچه) و و استفراغ و همچنین موجب می شود که روده کوچک مقدار زیادی آب ترشح کند که منجر به اسهال می گردد.علائم مسمومیت غذایی معمولا کمتر از ۲۴ ساعت طول می کشد.با بعضی از باکتری ها سم در غذا قبل از اینکه خورده شود تولید می شود ،در حالی که با دیگر باکتری ها، سم در روده تولید می شود بعد از اینکه غذا خورده شد.علائم معمولأ در عرض چند ساعت ظاهر می شود زمانی که مسمومیت غذایی به علت سم شکل گرفته در غذا قبل از خوردن آن باشد. علائم دیر تر پیدا می شود زمانی که سم در روده شکل بگیرد(چون که باکتری برای تولید سم احتیاج به زمان دارد). بنابراین،در مورد اخیر ، علائم معمولأ بعد از ۷ تا ۱۵ ساعت ظاهر می شود.
باکتری استاف اورئوس یک نمونه از باکتری هایی است که تولید سم در غذا می کند قبل از اینکه خورده شود.برای نمونه ، غذاهای آلوده شده با استاف (مانند سالاد، گوشت،یا ساندویچ با مایونز) که در طول شب در هوای اتاق بیرون از یخچال باشد.باکتری استاف در غذا تکثیر پیدا می کند و تولید سم می کند. کلوستریدیوم (clostridium perfringens) یک نمونه از باکتری هایی است که در غذا شروع به تکثیر می کند(معمولأ غذاهای کنسرو شده)،و بعد از اینکه غذای آلوده شده خورده شد تولید سم در روده کوچک می کند.
اسهال مسافران
گونه های مختلفی از باکتری E. COLI وجود دارد ، بیشتر E.COLI ها باکتری های فلور طبیعی در روده کوچک و کولون هستند و غیر بیماری زا هستند، به این معنی که آنها در روده موجب بیماری نمی شوند. با این حال، این E.COLI های غیر بیماری زا می توانند موجب بیماری شوند، هرچند که،اگر خارج از روده توسعه یابند، به عنوان مثال، در مجاری ادراری ( آنجا که موجب عفونت کلیه و مثانه ) می شوند و یا به داخل جریان خون و موجب عفونت خونی (SEPSIS).
معدودی از گونه های e.coli ،هرچند که، بیماری زا هستند(به این معنی که تولید بیماری در روده و کولون می کنند).این گونه های بیماری زا از E.COLI به وسیله تولید سم موجب اسهال می شوند وموسوم به(EPEC) هستند. اسهال مسافران اغلب به وسیله گونه ETEC باکتری E.COLI ایجاد می گردد، که تولید اسهال به علت سم تولید شده باکتری است .
توریست هایی که از کشورهای خارجی با آب و هوای گرم و رعایت کم اصول بهداشتی(مکزیک،قسمتی از افریقاوغیره) دیدن می کنند، می توانند اسهال ETEC پیدا کنند به وسیله خوردن غذاهای آلوده مانند میوه ها، سبزیجات،غذاهای دریایی،گوشت خام،آب و قالبهای یخ. سم تولید شده توسطETEC موجب شروع اسهال،دردهای شکمی،حالت تهوع و گاه استفراغ می شود.این علائم معمولا بین ۳ تا۷ روز بعد از ورود به کشور خارجی شروع و کلأ در خلال ۳ روز رفع می شوند.گاهگاهی ،باکتری های دیگر یا پارازیتها می تواند موجب اسهال در مسافران شوند (برای مثال شیگلا،ژیاردیا،کامپیلو باکتر).اسهالی که به وسیله این ارگانیسمهای دیگر ایجاد می شود معمولأ بیشتر از ۳ روز طول می کشد.
اسهال باکتریاییBacterial enterocolitis
باکتری هایی که باعث اسهال میشوند به علت تهاجم باکتری به روده و کولون ایجاد انتروکولیت می کند(التهاب روده کوچک و کولون) به وسیله علائم التهاب (خون یا چرک در مدفوع و تب)و دردهای شکمی همراه با اسهال مشخص می شوند.شایعترین باکتری که موجب انتروکولیت حاد در امریکا میشود کامپیلوباکتر ژوژنی campylobacter jejuni است.دیگر باکتری هایی که موجب انتروکولیت حاد می شوند شامل شیگلا،سالمونلا و EPEC هستند. این باکتریها معمولأ به وسیله نوشیدن آب های آلوده و غذاهای آلوده مانند سبزیجات،مرغ خانگی،و محصولات لبنی ایجاد می گردد.
انتروکولیت ایجاد شده به وسیله باکتری کلستریدیوم دیفیسیلClostridium difficile غیر معمول است ، چون این به وسیله آنتی بیوتیک درمانی ایجاد می گردد.این باکتری همچنین شایعترین علت عفونت بیمارستانی است(عفونت هایی که در بیمارستان گرفته می شود)و موجب اسهال می گردد.
گونهO۱۵۷:H۷ یک گونه از باکتریE.COLI است که تولید سمی می کند که موجب اسهال خونی می گردد (اسهال همراه با خون).یک بروز اسهال خونی در امریکا اتفاق افتاده که نشانه های آن را در گوشت های آلوده همبرگر سازی ها دیده و(موسوم به کولیت همبرگری) است.
تقریبأ ۵% از بیمارانی که با گونه E.COLI O۱۵۷:H۷ عفونی شده اند دچار سندرمHemolytic uremic syndrome(HUS) شده اند ، سندرمی که می تواند معمولأ در بچه ها منجر به نارسایی کلیه شود. بعضی از مدارک بیانگر این است که استفاده طولانی مدت از داروهای ضد اسهال و استفاده از آنتی بیوتیک ها شانس HUS را افزایش می دهد.
پارازیتها
عفونت های پارازیتی جزء علل شایع اسهال در امریکا نیستند. عفونت با ژیاردیا Giardia lamblia در افرادی که در کوهستان گردش می کنند و یا کسانی که با کشتی و هواپیما مسافرت می کنند و به وسیله نوشیدن آب آلوده منتقل می شود.عفونت با ژیاردیا معمولآ همراه با التهاب نیست،خون یا چرک در مدفوع نیست و تب کمی دارند.عفونت با آمیب (اسهال آمیبی) معمولأ در خلال مسافرت به کشورهای توسعه نیافته ایجاد و همراه با علائم التهاب خون و چرک در مدفوع و تب هستند.
کریپتوسپوریدیومcryptosporidium یک پارازیت تولید کننده اسهال است که به وسیله آب آلوده انتقال می یابد،چون در آب کلر زده شده زنده می ماند. سیکلوسپوراcyclospora یک پارازیت به وجود آورنده اسهال است که همراه با تمشک های گواتمالا است .
داروها
اسهال به وسیله دارو خیلی شایع است، چون خیلی از داروها موجب اسهال می گردند.نشانه اسهال به وسیله دارو این است که اسهال خیلی زود بعد از شروع دارو ایجاد می شود. داروهایی که خیلی شایع موجب اسهال می گردند، آنتی اسید ها و مکمل های غذایی که حاوی منیزیوم هستند می باشند.دیگر گروه داروهایی که موجب اسهال می گردند داروهای غیر استروئیدی ضد التهابی NSAIDs ،داروهای شیمی درمانی، آنتی بیوتیک ها، داروهای کنترل کننده نامنظمی قلب(antiarrythmics) و داروهای برای فشار خون بالا. چند نمونه کم از داروهای به خصوص که عمدتأ باعث اسهال می گردند میزو پروستولmisoprostol(cytotec) ،کینیدینquinidine ،اولسالازینolsalazine ،کولچیسینcolchicine، متوکلوپرامید،سیزاپرایدcisapr ide .
علل شایع اسهال مزمن چیست؟
سندرم کولون تحریک پذیرIBS)). یکی از علل کارکردی اسهال یا یبوست است .هیچ التهابی وجود ندارد. ممکن است به وسیله چند مسئله زیر ساختی بوجود بیاید، ولی اعتقاد بر این است که شایعترین علت عبور سریع محتویات روده ای از کولون است.
بیماریهای عفونی. معدودی از بیماریهای عفونی هستند که می توانند موجب اسهال مزمن گردند، به عنوان مثال ژیاردیاGiardia lamblia ،افراد با بیماری AIDS ، اغلب عفونتهای مزمن در روده خود دارند که موجب اسهال می گردد.
زیاد رشد کردن باکتری در روده کوچک.به علت مسائل روده کوچک باکتری های فلور طبیعی روده بزرگ به داخل روده کوچک گسترش یافته .آنها در موقعیتی قرار دارند که غذا را هضم کرده که روده کوچک وقت کافی برای هضم و جذب غذا را ندارد.مکانیزمی که منجر به اسهال در رشد بیش از باکتری می شود شناخته شده نیست.
بعد از عفونتها.بعد از عفونتهای حاد ویروسی،باکتریایی،پارازیتی ، بعضی از افراد به اسهال مزمن تبدیل می شوند. علت این نوع اسهال مشخص نیست،اما بعضی از افراد رشد بیش از حد باکتری در روده کوچک دارند.
بیماری التهابی روده(IBD).بیماری کرونCrohns وکولون زخمیulcerative colitis بیماریهایی که موجب التهاب روده کوچک و کولون می شوند، به طور عادی موجب اسهال مزمن می شوند.
سرطان روده بزرگ(کولون).سرطان روده بزرگ هم موجب اسهال و هم موجب یبوست می شود.اگر که سرطان راه عبور مدفوع را سد کند، این معمولأ منجر به یبوست می شود. بعضی از مواقع، با وجود یک انسداد ،ترشح آب پشت انسداد، و نشط مدفوع آبکی ازپشت انسداد و اطراف سرطان موجب اسهال می گردد.سرطان،به خصوص در قسمت انتهایی روده منجر به مدفوع باریک می شود.سرطان در مقعد می تواند منجر به حس تخلیه ناکافی شود.
یبوست شدید.به وسیله انسداد کولون مدفوع سخت شده ،مسائل شبیه به سرطان کولون ،همانطور که شرح داده شد ایجاد می گردد.
سو ء جذب کربوهیدراتها (قند). سوء جذب کربوهیدراتها یا قند، یک عدم توانایی در هضم و جذب قندها است.شناخته شده ترین سوء جذب شکر با فقدان آنزیم لاکتاز شناخته می شود(همچنین به عنوان عدم تحمل لاکتوز یا شیر شناخته می شود)، که در آنها محصولات شیر که دارای قند شیر(لاکتوز) هستند موجب اسهال می گردد.به علت عدم وجود آنزیم روده ای لاکتاز ، لاکتوز در روده شکسته نمی شود، آنزیمی که به صورت نرمال در روده وجود دارد.بدون شکسته شدن لاکتوز نمی تواند در بدن جذب شود. لاکتوز هضم نشده به کولون می رسد و بر اساس خاصیه اسمز مقدار زیادی آب را به کولون می کشد. این منجر به اسهال می گردد.اگر چه لاکتوز شایعترین شکل سوء جذب قندها است، دیگر قندها در غذا همچنین می توانند موجب اسهال شوند،شامل فروکتوز و سوربیتول.
سوء جذب چربی. سوء جذب چربی عدم توانایی در هضم و جذب چربی است. سوء جذب چربی ممکن است اتفاق بیافتد به علت کاهش ترشحات لوزالمعده (پانکراس) که برای جذب طبیعی چربی لازم است.برای مثال (به علت پانکراتیت و یا سرطان پانکراس) ، یا به علت بیماری های پوشش داخلی روده کوچک که مانع جذب چربی هضم شده می گردد(برای مثال، بیماری سیلیاکceliac disease). چربی هضم نشده وارد آخرین قسمت روده کوچک و کولون شده آنجا که باکتری ها آن را تبدیل به موادی(شیمیایی) می کنند که موجب می شود آب به وسیله روده کوچک و کولون ترشح شود.گذر از روده کوچک و بزرگ ممکن است خیلی سریع باشد وقتی که سوء جذب چربی وجود دارد.
بیماریهای غدد مترشحه داخلی.چند بیماری غدد مترشحه داخلی(عدم تعادل هورمونها) ممکن است موجب اسهال شوند، برای مثال،بیش از حد کار کردن غده تیروءید(پرکاری تیرویید) و یا کم کاری غده هیپوفیز و آدرنال(بیماری آدیسون).
سوء استفاده از ملین ها.سو ء مصرف از ملین ها به وسیله افرادی که نیاز به توجه دارند و یا می خواهند وزن خود را کاهش دهند ، یکی از علل گاه و بیگاه اسهال است.
عوارض اسهال چیست؟
کاهش آب بدن(dehydration) زمانی اتفاق می افتد که مقدار زیادی آب و مواد معدنی(الکترولیتها) از بدن به علت اسهال ،همراه یا بدون استفراغ دفع شوند.کاهش آب بدن در بین بیماران بالغ با اسهال حاد که مقدار زیادی مدفوع دارند شایع است، به خصوص زمانی که دریافت مایعات به علت بیحالی کاهش یافته و یا همراه با استفراغ و حالت تهوع است. این همچنین در بین نوزادان و بچه های کوچک که دچار گاسترو انتریت ویروسی و عفونتهای باکتریال می شوند شایع است. بیماران با کاهش آب بدن ملایم ممکن است فقط تشنگی و خشکی دهان را تجربه می کنند.کاهش آب بدن متوسط تا شدید همراه با کاهش فشار در حالت ایستادن همراه با غش syncope(ضعف کردن در حال ایستادن به خاطر کاهش حجم خون، که موجب افتادن فشار خون در زمان ایستادن می گردد)،کاهش حجم ادرار،ضعف شدید،شوک،نارسایی کلیه،پریشانی،اسیدوز(مقدار زیاد اسید در خون)،و بیهوشی است.
الکترولیتها(املاح) در زمانی که اسهال طولانی و شدید است ،از دست می رود.و کمبود الکترولیتها اتفاق می افتد.شایعترین کمبود های الکترولیتی باسدیم و پتاسیم اتفاق می افتد.میزان کلر و بیکربنات نیز ممکن است غیر طبیعی شود.
در نهایت ،سوزش مقعد به علت عبور مکرر مدفوع آبکی که حاوی مواد تحریک کننده است.
چه زمان برای اسهال باید به پزشک مراجعه کرد؟
بیشتر موارد اسهال ملایم و کوتاه مدت است و احتیاجی به مراقبت و توجه پزشک ندارد. در موارد زیر بایستی با پزشک مشورت شود:
- تب بالا(درجه حرارت بالاتر از ۱۰۱ درجه فارانهایت)
- دل درد ملایم تا شدید همراه با سفتی شکم
- اسهال خونی که بیانگر التهاب شدید روده است.
- اسهال در افرادی با بیماری های زمینه جدی ، که برای آنها کاهش آب بدن همراه با عواقب جدی است،برای مثال، دیابت،بیماری قلبی،ایدزAIDS
- اسهال شدید بدون نشان دادن علائم بهبود بعد از ۴۸ ساعت.
- کاهش آب بدن متوسط تا شدید.
- استفراغ طولانی مذت که مانع خوردن مایعات شود.
- اسهال شدید در زنان حامله به خاطر نگرانی از سلامت جنین.
- اسهال که در خلال یا بلافاصله بعد از تمام کردن دوره آنتی بیوتیک اتفاق افتد، چون که اسهال ممکن است بیانگر عفونتهای در رابطه با آنتی بیوتیک با C.difficile که احتیاج به درمان دارد.
- اسهال بعد از بازگشت از کشورهای در حال توسعه یا اردوهای کوهستانی چون ممکن است عفونت با ژیاردیا باشد(که برای این درمان وجود دارد).
- اسهالی که در بیماران با بیماری مزمن روده ای مانند کولیت یا بیماری کرونCrohns disease باشد ، چون ممکن است اسهال بیانگر بدتر شدن بیماری زمینه ای یا یک عارضه از بیماری باشد ، که هر دو احتیاج به درمان دارند.
- اسهال حاد در نوزادان و بچه های کوچک به منظور مطمئن بودن از گرفتن مایعات خوراکی کافی(نوع،مقدار،ومیزان)،برا ی پیشگیری یا درمان کاهش آب بدن و برای جلوگیری از عوارض سوء مصرف مایعات مانند تشنج و اختلالات آب و الکترولیتهای خون.
- اسهال مزمن.
آزمایشات مفید در ارزیابی اسهال چیست؟
اسهال حاد. اسهال حاد معمولأ به چند تست نیازمند است. اندازه گیری فشار خون در حالت ایستاده و خوابیده میتواند کاهش فشار ارتواستاتیک و وجود کاهش آب بدن را اثبات کند.اگر کاهش آب بدن متوسط یا شدید باشد یا کاهش املاح به نظر آید الکترولیتهای خون نیز بایستی اندازه گیری شوند.
آزمایش مقدار کمی از مدفوع در زیر میکروسکوپ ممکن است نشان دهنده گلبولهای سفید که بیانگر وجود التهاب روده ای و آزمایشات بیشتری را طلب می کند،به خصوص کشت مدفوع برای باکتری و آزمایش جهت انگل ها. اگر در خلال دو هفته گذشته آنتی بیوتیک گرفته باشند ،مدفوع بایستی برای سم میکروبc.difficile آزمایش شود. آزمایش مدفوع یا خون برای ویروسها به ندرت انجام می شود.اگر اخیرأ مسافرت به کشورهای توسعه نیافته و کوهستان داشته ، مدفوع بایستی برای ژیاردیا Giardia ازمایش شود.
اسهال مزمن.با اسهال مزمن دیدگاه معمولأ از کاهش آب بدن و عفونت(به استثنای ژیاردیا) به طرف تشخیص علل غیر عفونی اسهال می رود.(مبحث علل شایع اسهال مزمن را مطالعه فرمایید). ممکن است نیاز به رادیولوژی از روده ها (تنقیه باریم،وupper GI series )، یا اندوسکوپیEsophagogastroduodenoscopy) یا EGD ،یا کلونوسکوپیcolonoscopy) با نمونه برداری ها. سوء جذب چربی را میتوان با اندازه گیری میزان چربی در مدفوع جمع آوری شده در ۷۲ ساعت تشخیص داد. سوء جذب قند را میتوان با حذف قند صدمه زننده از غذا یا با انجام آزمایش تنفس هیدروژن(Hydrogen breath test) . تست هیدروژن همچنین در تشخیص، رشد بیش از حد باکتری در روده کوچکbacterial overgrowth کاربرد دارد. کم کاری غده هیپوفیز و فوق کلیوی و پرکاری غده تیروئید را می توان به وسیله اندازه گیری میزان خونی کورتیزولcortisol و هورمونهای تیروئید، به ترتیب تشخیص داد.بیماری سیلیاک celiac را میتوان با آزمایشات خونی و نمونه برداری از روده کوچک تشخیص داد.
چطور باید از کاهش آ ب بدن جلوگیری و آن را درمان کرد؟
محلول های خوراکی الکترولیتی(ORS) مایع هایی هستند که در برگیرنده کربوهیدرات ها(گلوکز یا rice syrup) و الکترولیتها(سدیم ، پتاسیم،کلر،و سیترات یا بیکربنات) است.به صورت ابتکاری سازمان بهداشت جهانی (WHO)، الکترولیت خوراکی WHO-ORS را برای بازیافت آب و الکترولیت در قربانیان اسهال های شدید مانند وبا توصیه کرده است.این محلول خوراکی دارای گلوکز و الکترولیتها است.گلوکز در محلول مهم است چون قدرت به روده می دهد تا سریعأ آب و الکترولیت ها را جذب کند.هدف از الکترولیتها در محلول پیشگیری و درمان کمبودهای الکترولیتی است.در ایالات متحده ،محصولات تجاری در دسترس از قبل آماده شده ORS که شبیه به نوع سازمان بهداشت جهانی آن است جهت بازیافت و پیشگیری از کاهش آب بدن در دسترس است.مثال هایی از این محصولات،pedialyte ,Infalyte,Rehydralyteو resol .
بیشتر محصولات او ار اس خوراکی در دسترس در ایالات متحده حاوی گلوکز است.infalyte تنها نمونه آن است که به جای گلوکز، کربوهیدرات برنج دارد.بیشتر پزشکان اعتقاد بر این دارند که هیچ تفاوت مهمی بین کارآیی گلوکز و کربو هیدرات برنج وجود ندارد.
نوزادان و بچه های کوچک.بیشتر اسهال های حاد در نوزادان و بچه های کوچک به علت گاستروانتریت های ویروسی است و معمولأ کوتاه مدت است.آنتی بیوتیک به صورت عادی برای اسهال ویروسی توصیه نمی شود.هرچند که تب،استفراغ،و مدفوع آبکی میتواند علائم دیگر عفونتهای اطفال،مانند عفونت گوش میانی(otitis media)،ذات الریه(پنومونی)،عفونت مثانه،عفونت خونیsepsis)) و مننژیت. این بیماری ها ممکن است احتیاج به آنتی بیوتیک زودرس داشته باشند.
نوزادان با اسهال حاد می توانند به سرعت و شدیدأ دچار کاهش آب بدن شوند و بنابر این احتیاج زودرس به بازیابی آب بدن دارند.به همین دلایل نوزادان بیمار با اسهال بایستی توسط پزشک اطفال برای تشخیص و درمان عفونتهای زیر ساختی بخوبی برای مهیا کردن آموزش استفاده مناسب از محصولات الکترولیتی خوراکی.
نوزادان با کاهش آب بدن متوسط تا شدید معمولأ با مایعات داخل رگی در بیمارستان درمان می شوند.پزشک اطفال ممکن است تصمیم بگیرد نوزادی را که دچار کاهش آب بدن ملایم به علت گاستروانتریت ویروسی است را در منزل با او ار اس خوراکی درمان کند.
نوزادانی که از شیر مادر یا شیر خشک استفاده می کنند بایستی دریافت شیر مادر را در خلال درمان بازیافت آب بدن rehydration phase در خلال بیماری خود ، اگر بوسیله استفراغ مانع نشود دریافت کنند. در خلال و برای مدت کوتاهی بعد از بهبودی از اسهال ویروسی ،بچه ها می توانند دچار عدم تحمل لاکتوز به علت کمبود موقت این آنزیم شوند،لاکتاز برای( هضم لاکتوز درشیر)در روده کوچک لازم است. بیماران با عدم تحمل لاکتوز میتوانند دچار اسهال بدتر همراه با دل پیچه های شکمی شوند،زمانی که از محصولات لبنی استفاده می کنند.بنابراین بعد از رفع کم آبی بدن با او ار اس یک فرمول رقیق شده بدون لاکتوز و آب میوه های رقیق شده توصیه می گردد.محصولات شیر بایستی تدریجأ که بچه بهبود می یابد اضافه نمود.
بچه های بزرگتر و بالغین.در خلال موارد خفیف اسهال ، آب میوه های رقیق شده،نوشیدنی های ملایم حاوی قند،نوشیدنی های خاص ورزشکاران و آب برای پیشگیری از کاهش آب بدن می توان استفاده کرد.محصولات حاوی کافئین و لبنیات حاوی لاکتوز بایستی موقتا پرهیز کرد، چون که باعث بدتر شدن اسهال می گردد.اگرکه حالت تهوع و استفراغ وجود ندارد ، غذاهای جامد را بایستی ادامه داد.غذاهایی که معمولأ در خلال بیماری اسهال خوب تحمل می شوند شامل برنج،غلات،موز، سیب زمینی،و محصولات بدون لاکتوز است.
او ار اس را می توان در اسهال های متوسط تا شدید که همراه با کاهش آب بدن در بچه های بزرگتر از ۱۰ سال و همینطور در بالغین استفاده کرد. این محلولها را به میزان ۵۰ سی سی به ازای هر کیلوگرم از وزن بدن در خلال ۴ تا ۶ ساعت در موارد کم کاهش آب بدن و ۱۰۰ سی سی به ازای هر کیلوگرم از وزن بدن در خلال ۶ ساعت در موارد متوسط کاهش آب بدن داده می شود.بعد از بازیافت آب بدن محلول او ار اس بایستی در میزان ۱۰۰ الی ۲۰۰ سی سی به ازای هرکیلو گرم از وزن به مدت ۲۴ ساعت ادامه ، تا زمانی که اسهال متوقف شود.دستورات توضیح داده شده بر چسب ها معمولأ نشان دهنده مقدار مناسب است.بعد از بازیابی آب بدن بچه های بزرگتر و بالغین بایستی خوردن مواد جامد را هر چه زودتر از سر بگیرند، در صورتی که تهوع و استفراغ وجود نداشته باشد.غذاهای جامد بایستی شروع شود با برنج،غلات،موز،سیب زمینی،و محصولات کم چرب و بدون لاکتوز.تنوع غذایی را میتوان گسترش داد زمانی که اسهال ناپدید شود.
چگونه اسهال درمان می شود؟
جاذب ها.جاذب ها موادی هستند که آب را به خود جذب می کنند.جاذب هایی که خورده می شوند با آب در روده و کولون باند و مدفوع اسهالی را کمتر آبکی می کنند.آنها همچنین ممکن است با مواد شیمیایی سمی تولید شده به وسیله باکتری که علت ترشح مایع در روده بوده است باند شوند، هرچند که اهمیت باند شدن با مواد سمی در کاهش اسهال نامشخص است.
دو جذب اصلی عبارتند از attapulgite و polycarbophil ، هر دو آنها بدون نسخه تجویزی در دسترس هستند.مثال هایی از محصولاتی که دارای attapulgite هستند http://forum.patoghu.com/images/smilies/biggrin.gifonnagel ،Rheaban ،Diasorb .
Equilactin یک محصول ضد اسهال است که دارای attapulgite است، هرچند که ملینKonsyl, همچنین حاوی attapulgite است.Attapulgite وpolycabophil در روده باقی می مانند و بنابراین هیچ گونه عارضه جانبی خارج از دستگاه گوارشی ندارند.آنها گاه موجب یبوست و نفخ می شوند.یک نگرانی آن است که جاذب ها می توانند با داروها باند شده و از جذب آنها جلوگیری کنند. به این دلیل توصیه می شود که داروها چند ساعت بعد داده شود یعنی زمانی که جاذب ها در روده نباشند.
قابض هاAnti-motility)).داروهای قابض داروهایی هستند که باعث شل شدن ماهیچه های روده کوچک و یا کولون می شوند. این شل شدن موجب آهسته حرکت کردن جریان داخل روده شده و زمان بیشتری را در اختیار گذاشته که آب در داخل روده و کولون از مدفوع جذب شود. دل پیچه های ناشی از اسهال نیز با شل شدن ماهیچه ها از بین میرود.دو تا از داروهای عمده قابض عبارتند ازLoperamide(Imodium) ، که بدون تجویز در اختیار است ،و دیفنوکسیلاتdiphenoxylate(lomotil) ، که احتیاج به تجویز پزشک دارد.هر دو دارو از گروه داروهای مخدر هستند(مثل، کدئین) ولی هیچکدام اثر کاهش دردی مخدر ها را ندارند. Loperamide اگر چه در رابطه با مخدرها است ولی اعتیاد نمی آورد. دیفنوکسیلات داروی ساخت بشر اگر در دوزهای بالا استفاده شود، به علت اثرات شبه مخدر و کیف(بالا بردن خلق) باعث اعتیاد می گردد. به خاطر جلوگیری از سوء مصرف دیفنو کسیلات ، یک داروی دوم به نام اتروپین به لوپرامید در لوموتیل اضافه کرده اند. که اگر مقدار زیاد لوموتیل مصرف کنند دچار اثرات جانبی ناراحت کننده اتروپین می شوند.
لوپرامید و دیفنوکسیلات سالم و کاملأ قابل تحمل هستند، هرچن که چند احتیاط است که باید در نظر گرفته شود.
- داروهای قابض نباید بون مشورت با پزشک برای درمان اسهالهای متوسط تا شدید به علت بیماری کولون زخمدارulcerative colitis ، کولیت به علت باکتریc.difficile و عفونت های روده به وسیله باکتری هایی که هجوم به دیواره روده می برند مانند شیگلا. استفاده از آنها می تواند موجب التهابات جدی و طولانی شدن عفونتها شود.
- دیفنوکسیلات می تواند موجب سرگیجه و خواب آلودگی شود، و احتیاط های لازم را باید به کار برد در صورتی که در حال رانندگی هستید و یا کارهایی انجام میدهید که احتیاج به هوشیاری و دقت دارد.
- داروهای قابض را نباید در بچه های زیر ۲ سال استفاده کرد.
- بیشتر اسهالهای غیر مهم و حاد بایستی در عرض ۷۲ ساعت بهبود یابند . اگر علائم بهبود نیافت یا بدتر شد ، قبل از ادامه درمان با داروهای قابض بایستی با یک پزشک مشورت شود.
ترکیبات بیسموت.فرآورده های زیادی حاوی بیسموت در سراسر جهان در دسترس است .بیسموت ساب سالیسیلاتbismuth subsalicylate(pepto bismole) در ایالات متحده در دسترس است.این حاوی ۲ عنصر ذاتأ فعال به نام های بیسموت و سالیسیلات(آسپرین) است.چگونه مفید بودن بیسموت روشن نیست، به استثنای اسهال مسافران و درمان عفونت H.pylori معده که مفید بودن آن نشان داده شده است.همچنین واضح نیست که چگونه سالیسیلات بیسموت کار می کند. گمان برده می شود که بعضی از خواص شبه آنتی بیوتیکی را دارد که بر روی باکتری های موجب اسهال اثر می گذارد.سالیسیلات یک ضد التهاب است و می تواند ترشح آب را به وسیله کاهش التهاب کم کند.بیسموت همچنین ممکن است مستقیمأ باعث کاهش ترشح آب به وسیله روده شود.
پپتو بیسمول به خوبی قابل تحمل است . عوارض جانبی جزئی ان سیاه شدن مدفوع و زبان است.در زمان استفاده از بیسموت بایستی چند توصیه را مد نظر داشت.
- از آنجایی که حاوی آسپیرین است بیمارانی که آلرژی با آسپیرین دارند نباید از آن استفاده کنند.
- پپتو بیسمول نبایستی همراه با داروهای دیگر حاوی آسپیرین استفاده شود ،چون آسپیرین زیادی ممکن است خورده شود و موجب مسمومیت با آسپیرین گردد، شایعترین تظاهر آن زنگ زدن در گوش است.
- آسپیرین در پپتو بیسمول باعث تشدید زخم معده می شوند.
- پپتو بیسمول و محصولات حاوی آسپیرین نبایستی به بچه ها و بالغین با آبله مرغان ،آنفلوانزا،و دیگر بیماری های ویروسی داده شود چون باعث ایجاد سندرم ری Reyes syndrome می شود . سندرم ری یک بیماری جدی است که در شروع بر روی کبد و مغز تأثیر گذاشته و منجر به نارسایی کبد و بیهوشی می شود، همراه با حداقل مرگ ومیر۲۰%.
- پپتو بیسمول نباید به نوزادان و بچه های کمتر از ۲ سال سن داده شود.
چه زمان باید از آنتی بیوتیک ها در اسهال استفاده کرد؟
بیشتر موارد اسهال حاد و کوتاه اثر هستند و احتیاج به آنتی بیوتیک ندارند. آنتی بیوتیکها حتی برای بیشتر باکتریهایی که موجب عفونت و اسهال می شوند، لازم نیست.آنتی بیوتیکها معمولأ زمانی استفاده می شوند که !- بیمار اسهال شدید وسمج داشته باشد،۲- بیمارانی که بیماری های ناتوان کننده مانند نارسایی قلبی،بیماری ریوی،و ایدز AIDS داشته باشند. ۳- آزمایش مدفوع نشان دهنده انگل،عفونتهای باکتریایی خیلی جدی مانند شیگلا و C.difficile باشد. ۴-اسهال مسافران.
اسهال در یک نظر اجمالی
- اسهال یک افزایش در تعداد حرکات روده(دفع)،افزایش آبکی بودن مدفوع و یا هردو با هم است.
- اسهال به وسیله افزایش ترشح مایع در روده ایجاد شده،جذب مایه از روده کاهش یافته و عبور مدفوع از روده تسریع می یابد.
- اسهال به صورت مطلق یا نسبی تعریف می گردد.تعریف مطلق اسهال ،بیش از ۵ بار مدفوع در روز یا مدفوع آبکی.اسهال نسبی تعریف می شود با افزایش تعداد دفعات مدفوع در روز یا آبکی تر شدن مدفوع در مقایسه با عادت معمول فرد.
- اسهال ممکن است به صورت حاد یا مزمن باشد.و هر کدام دارای علل متفاوت و درمان های متفاوت هستند.
- عوارض اسهال شامل کاهش آب بدن، اختلالات الکترولیت،و تحریک مقعد باشد.
- کاهش آب بدن را می توان با محلولهای الکترولیتی خوراکی درمان و اگر لازم باشد با مایعات داخل رگی.
- آزمایشات مفید در ارزیابی اسهال حاد شامل آزمایش مدفوع برای گلبولهای سفید و پارازیتها،کشت مدفوع برای باکتری،آزمایش مدفوع برای سم c.difficile و آزمایشات خونی برای اختلالات الکترولیتی.
- آزمایشاتی که در ارزیابی اسهال مزمن مفید هستند ،شامل آزمایش مدفوع برای پارازیتها،رادیوگرافی از دستگاه گوارشUpper Gi series(UGI) ، تنقیه باریم،اندوسکوپی از مری معده و اثنی عشر همراه با نمونه برداری، کولونوسکوپی همراه با نمونه برداری، تست تنفس هیدروژن، و اندازه گیری چربی در مدفوع.
- اسهال ممکن است با جاذب ها Absorbent ، داروهای قابض (کم کننده حرکت روده)و ترکیبات بیسموت درمان شوند.
- آنتی بیوتیکها نبایستی در درمان اسهال استفاده شوند تا زمانی که توسط کشت معلوم شود که باکتری داریم که نیاز به درمان با آنتی بیوتیک دارد، اسهال شدیدی که از منشآ عفونی هستند، یا زمانی که فرد بیماری زمینه جدی دارد.
Dr.nima
05-15-2009, 02:16 AM
کلامدیا
کلامدیا یکی از متداولترین عفونتهای باکتریایی مقاربتی به شمار می رود. چنانچه این بیماری به موقع درمان نشود می تواند مشکلات جدی برای زندگی را ملاحظه نمایید).
در خانمها کلامدیا باعث عفونت دهانه رحم می شود. در هر دو جنس، مجرای ادرار، « عوارض بیماری » آینده فرد ایجاد کند. بخش انتهای روده بزرگ و چشمها نیز ممکن است عفونی شود. گاهی نیز باکتری آن در دیگر قسمتهای بدن شامل گلو، ریه و کبد زیست می کند.
نشانه ها و علایم بیماری علایم عفونت غالبا بین یک تا سه هفته پس از ابتلا آشکار می شود. ممکن است تا مدت زیادی هم نشانه ای ظاهر نشود.
گاهی نیز این بیماری علایم مشخصی از خود نشان نمی دهد. البته نشانه های این بیماری در مردان بارزتر از زنان است.
علایم بیماری در زنان علایمی که ممکن است بروز کند عبارت است از:
* افزایش اندک ترشحات رحمی (که در اثر ملتهب شدن دهانه رحم ایجاد می شود)
* درد زیر شکم
* احساس درد هنگام آمیزش جنسی
* سوزش و تورم دردناک چشمها (درصورت سرایت عفونت به آنها)
علایم بیماری در مردان علایم زیر می تواند ظاهر شود:
* ترشحات آلت که ممکن است سفید (به رنگ برف) و آبکی بوده و بر زیرجامه لکه برجای گذارد.
* احساس درد یا سوزش هنگام ادرار
* سوزش و تورم دردناک چشمها (درصورت سرایت عفونت به آنها)
در موارد نادری این بیماری عوارضی در انتهای روده بزرگ ایجاد می کند.
چگونگی سرایت بیماری روشهای انتقال این بیماری عبارت است از:
* آمیزش جنسی با همسر مبتلا
* سرایت از مادر به کودک هنگام تولد
* گاهی نیز عفونت از طریق انگشتان از ناحیه تناسلی به چشمها منتقل می شود.
آزمایشهای طبی برای تشخیص بیماری
* معاینه ای از ناحیه تناسلی که توسط پزشک یا پرستار انجام می شود.
* با استفاده از یک دستمال پنبه ای-پشمی یا اسفنجی نمونه هایی از قسمتهایی که ممکن است آلوده باشند گرفته می شود.
* درمورد مردان یک معاینه ظاهری از بیضه ها انجام شده تا سالم بودن آنها بررسی شود.
* نمونه ای از ادرار گرفته می شود.
هیچ یک از این آزمایشها توام با درد نیست اما گاهی ممکن است راحت نباشد.
این بیماری چند روز بعد از ابتلا (غالبا پیش از آنکه عارضه ای از خود نشان دهد) در آزمایشها قابل تشخیص است.
تشخیص و درمان نمونه های تهیه شده هنگام معاینه، به آزمایشگاه ارسال شده و نتیجه آن معمولا در عرض یک هفته آماده می شود.
درمان :
درمان این بیماری ساده است و با تجویز قرصهای آنتی بیوتیک انجام می شود. چنانچه به آنتی بیوتیکها حساسیت داشته یا احتمال می دهید که باردار باشید.
باید آن را با پزشک درمیان بگذارید تا نوع آنتی بیوتیک را عوض کند. همچنین کامل کردن دوره درمان نیز ضروری است و اگر متوقف شد باید مجددا از ابتدا درمان را آغاز کنید.
چنانچه ابتلای به کلامدیا در شما تایید شد، یک مشاور درمانی با شما درباره این عفونت صحبت کرده و به پرسشهایتان پاسخ خواهد داد. او درباره همسرتان پرسشهایی را مطرح می کند تا در صورت لزوم وی تحت معاینه و درمان قرار گیرد. تا مراجعه مجدد به مرکز درمانی و اطمینان از برطرف شدن کامل عفونت توسط پزشک باید از فعالیت جنسی نافذ (یعنی ادخال آلت در مهبل، دهان یا مقعد) خودداری کنید.
عوارض بیماری
(الف) در زنان:
* چنانچه این بیماری به موقع درمان نشود می تواند منجر به بیماری التهاب لگن خاصره (پی آی دی) شود. این التهاب مربوط به لوله های فالوپین (لوله هایی که تخمک از طریق آنها به رحم می رسد) است. بیماری التهاب رحمی می تواند باعث بروز مشکلاتی در زمینه باروری شود. در واقع ریشه بسیاری از موارد ناباروری به عفونت ناشی از کلامدیا برمی گردد.
* امکان ابتلا به ورم آپاندیس وجود دارد.
* ابتلا به این بیماری هنگام بارداری می تواند باعث حاملگی خارج از رحم یا تولد زودرس شود.
همچنین ممکن است عفونت به کودک منتقل شده و باعث بروز عیوبی در چشمها و ریه آن شود. البته این بیماری را می توان در حین بارداری بدون هیچ مشکلی مداوا کرد. * بیماری کلامدیا می تواند منجر به درد مزمن در ناحیه لگن خاصره شود.
(ب) در مردان:
عوارض این بیماری در مردان فراگیر نیست ولیکن می تواند منجر به التهاب دردناک بیضه ها شود، که سبب نازایی می گردد.
(ج) مشترک در مردان و زنان:
* یکی از پیامدهای کلامدیا، سندروم ریترز است. این بیماری باعث التهاب چشمها و مفاصل شده و گاهی نیز سبب پیدایش جوشهایی در کف پا و اندام تناسلی می شود.
* امکان ابتلا به ورم آپاندیس وجود دارد.
همواره باید به خاطر داشت که استفاده از کاندوم هنگام آمیزش جنسی، خطر سرایت بیماریها و عفونتهای مقاربتی را کاهش می دهد.
vBulletin v3.8.1, Copyright ©2000-2009, Jelsoft Enterprises Ltd.